Balzac và 50 tách cà phê: Thói quen uống cà phê điên rồ của đại văn hào Pháp

Vì sao Honoré de Balzac có thể viết 18 giờ mỗi ngày nhờ cà phê? Balzac và 50 tách cà phê là sự thật hay huyền thoại, và caffeine đã hủy hoại cơ thể ông ra sao?

Trong dòng chảy lịch sử văn học thế giới, không ít những giai thoại về các thiên tài làm việc quên mình. Nhưng hiếm có câu chuyện nào vừa kinh điển, vừa khiến người nghe phải rùng mình như chuyện về Balzac và 50 tách cà phê mỗi ngày.

Trước khi đi sâu vào thói quen kỳ lạ này, chúng ta cần biết Honoré de Balzac là ai. Ông là một đại văn hào nước Pháp sống vào thế kỷ 19, người cha đẻ của công trình văn học đồ sộ “Tấn trò đời” (La Comédie Humaine) với hơn 90 tác phẩm.

Nhưng để tạo ra khối lượng tác phẩm khổng lồ ấy trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, Balzac đã phải đánh đổi bằng sức khỏe, và vũ khí duy nhất của ông chính là cà phê.

Đối với Honoré de Balzac, cà phê không đơn thuần là một thức uống thư giãn vào buổi sáng như cách chúng ta thường làm. Với ông, nó là nhiên liệu đốt, là nguồn năng lượng cưỡng bức.

Ông thường làm việc từ nửa đêm đến trưa hôm sau. Trong những đêm trường cô độc của nước Pháp thế kỷ 19, cà phê là người bạn đồng hành duy nhất, giúp ông chiến đấu lại cơn buồn ngủ và sự mệt mỏi của thể xác để ngòi bút tiếp tục chạy trên trang giấy.

Liệu con số 50 tách ấy có thực sự chính xác? Hay đó chỉ là sự phóng đại của lịch sử?

Khi tìm hiểu về thói quen uống cà phê của người nổi tiếng, Balzac luôn đứng đầu bảng về sự cực đoan. Ông không uống cà phê pha loãng. Ông uống cà phê đen, cực đặc, và đôi khi… ông còn ăn cả bã cà phê nghiền mịn khi bụng đói để cơn say caffeine ập đến nhanh hơn.

Honoré de Balzac là ai? Chân dung “gã nô lệ” vĩ đại của văn chương

Trước khi chúng ta đi sâu vào những con số gây sốc về giai thoại Balzac và 50 tách cà phê, điều quan trọng nhất là phải hiểu được người đàn ông đứng sau thói quen điên rồ này.

Thiên tài hay kẻ khổ sai tự nguyện?

Để hiểu được ngọn nguồn của giai thoại điên rồ Balzac và 50 tách cà phê, trước hết chúng ta cần phải trả lời câu hỏi: Honoré de Balzac là ai?

Ông sinh năm 1799 tại thành phố Tours thơ mộng của nước Pháp. Trong lịch sử văn học, ông được tôn vinh là một tượng đài bất tử, người cha đỡ đầu của chủ nghĩa hiện thực châu Âu với bộ tác phẩm để đời “Tấn trò đời” (La Comédie Humaine).

Tuy nhiên, trái ngược hoàn toàn với hình dung lãng mạn của chúng ta về những nhà văn thường ung dung, nhâm nhi trà chiều để tìm cảm hứng, cuộc đời Balzac là một cuộc chiến sinh tồn đúng nghĩa. Khi tìm hiểu về thói quen uống cà phê của người nổi tiếng, bạn sẽ thấy hiếm ai có cuộc sống khắc nghiệt như ông.

Balzac không viết văn như một người dạo chơi thưởng ngoạn. Ông lao động như một người tù khổ sai tự nguyện. Gánh trên vai những món nợ khổng lồ do các phi vụ kinh doanh thất bại và một tham vọng văn chương cháy bỏng, ông buộc mình phải viết với tốc độ phi thường.

Mối quan hệ giữa Honoré de Balzac cà phê bắt nguồn từ chính áp lực này. Ông làm việc từ 15 đến 18 tiếng mỗi ngày, giam mình trong bốn bức tường và viết như thể đang chạy đua với tử thần. Chính trong hoàn cảnh ngặt nghèo đó, cà phê đã trở thành người bạn đồng hành, và cũng là vị cai ngục tàn nhẫn nhất của cuộc đời ông.

Lịch trình làm việc phi thường

Để tạo nên công trình “Tấn trò đời” vĩ đại, Balzac đã thiết lập một lịch sinh hoạt khắc nghiệt đến mức người thường khó mà tưởng tượng nổi.

Ông làm việc từ 15 đến 18 tiếng mỗi ngày. Khi cả thành phố Paris chìm vào giấc ngủ, thì ngày làm việc của Balzac mới bắt đầu. Ông thường thức dậy vào lúc nửa đêm (khoảng 12 giờ hoặc 1 giờ sáng), khoác lên mình chiếc áo choàng trắng giống như một tu sĩ, và ngồi vào bàn viết dưới ánh nến leo lét cho đến tận trưa ngày hôm sau.

Cà phê: Vũ khí chống lại cơn buồn ngủ

Làm thế nào một cơ thể bằng xương bằng thịt có thể duy trì cường độ làm việc siêu phàm đó trong suốt nhiều năm? Câu trả lời nằm ở mối quan hệ giữa Honoré de Balzac cà phê.

Ông cần một nguồn năng lượng khổng lồ, một thứ nhiên liệu mạnh mẽ để đốt cháy tâm trí. Và ông đã tìm thấy nó trong những hạt cà phê đen đặc. Balzac tin rằng, chỉ có sự kích thích mạnh mẽ, dồn dập của caffeine mới có thể đánh thức những ý tưởng đang ngủ quên, bắt chúng phải tuôn trào ra ngòi bút.

Chính niềm tin cực đoan và hoàn cảnh làm việc khắc nghiệt này đã dẫn đến câu chuyện kinh điển về Balzac và 50 tách cà phê mà hậu thế vẫn thường nhắc đến với sự kinh ngạc lẫn e dè.

Khi tìm hiểu về thói quen uống cà phê của người nổi tiếng, bạn sẽ thấy nhiều người yêu cà phê, nhưng hiếm ai “nghiện” theo cách tàn phá cơ thể để đổi lấy sự thăng hoa nghệ thuật như Balzac.

Sự thật trần trụi về Balzac và 50 tách cà phê: Huyền thoại và cái giá phải trả

Giai thoại về Balzac và 50 tách cà phê mỗi ngày đã trở thành một truyền thuyết trong giới văn nghệ sĩ. Nhưng đằng sau con số gây sốc đó là những sự thật ít người biết về cách ông “hành hạ” dạ dày mình để đổi lấy những trang văn bất hủ.

Phương pháp pha chế “Tử thần”

Khi nhắc đến mối quan hệ giữa Honoré de Balzac cà phê, xin đừng hình dung về những ly Espresso thơm lừng với lớp crema vàng óng, hay những tách Pour Over nhẹ nhàng, tinh tế mà bạn thường thưởng thức tại ILOTA.

Thứ mà Balzac uống thực sự là một “cú đấm” tàn bạo vào dạ dày.

Để đảm bảo lượng Caffeine đậm đặc nhất có thể, ông thường tự tay pha chế thay vì nhờ người giúp việc. Công thức của ông đi ngược lại mọi nguyên tắc pha chế thông thường:

• Siêu đậm đặc: Ông sử dụng rất ít nước nhưng lại dùng một lượng bột cà phê cực lớn.

• Nấu kỹ: Ông đun sôi hỗn hợp này nhiều lần cho đến khi nó trở thành một thứ nước sền sệt, đen kịt và đắng ngắt.

Chưa dừng lại ở đó, trong những giai đoạn nước rút để hoàn thành bản thảo, hoặc khi cơn buồn ngủ ập đến quá mạnh mà việc uống nước không còn tác dụng, Balzac đã thực hiện một hành động điên rồ hơn: Nhai bã cà phê sống.

Ông ăn bột cà phê nghiền mịn khi bụng đói rỗng. Ông tin rằng bằng cách này, Caffeine sẽ không bị loãng bởi nước mà thẩm thấu trực tiếp và nhanh nhất vào máu, kích thích hệ thần kinh ngay lập tức.

Con số 50: Sự phóng đại hay thực tế tàn khốc?

Giai thoại Balzac và 50 tách cà phê đã gây tranh cãi cho các nhà sử học và y học suốt nhiều thế kỷ. Liệu một người bình thường có thể sống sót với lượng cà phê đó?

Nếu quy đổi theo tiêu chuẩn hiện đại của chúng ta:

• 50 tách Espresso ngày nay chứa khoảng 3000mg – 4000mg Caffeine.

• Đây là liều lượng chạm ngưỡng gây tử vong (Lethal Dose) đối với một người trưởng thành.

Tuy nhiên, để hiểu đúng thói quen uống cà phê của người nổi tiếng này, chúng ta cần đặt vào bối cảnh nước Pháp thế kỷ 19.

• Kích thước tách: Các chuyên gia cho rằng Balzac không uống 50 “ly cối” (mug) như kiểu Mỹ hay những ly 250ml hiện đại. Ông có thể đã dùng loại tách sứ nhỏ xíu (demitasse) rất phổ biến thời bấy giờ.

• Cách đếm: Có thể con số 50 ở đây là 50 lần uống (shots/sips) rải rác trong suốt 18 tiếng làm việc.

Dù là uống theo cách nào, lượng Caffeine ông nạp vào người vẫn vượt xa mọi khuyến cáo y tế gấp hàng chục lần. Chính điều này biến ông thành ví dụ điển hình nhất cho sự hy sinh sức khỏe vì nghệ thuật.

Cái giá phải trả cho sự thăng hoa

Cơ thể con người có giới hạn, và cơ thể của Balzac cũng vậy. Nó đã phản ứng dữ dội để chống lại sự lạm dụng này.

Trong suốt cuộc đời mình, Balzac thường xuyên bị hành hạ bởi những cơn đau dạ dày dữ dội, chứng co thắt tim và cao huyết áp. Chính ông đã từng mô tả cảm giác khi uống thứ cà phê đậm đặc ấy vào lúc đói bằng một câu văn đầy ám ảnh: “Cà phê trôi vào dạ dày… và ngay lập tức mọi thứ náo động. Những ý tưởng bắt đầu di chuyển như các tiểu đoàn của một đội quân vĩ đại trên chiến trường… Những ký ức trỗi dậy như những người cầm cờ xung trận.”

Nhưng ông cũng thừa nhận sự tàn phá của nó: “Nó tàn bạo như một viên đạn đại bác nã thẳng vào dạ dày.”

Cuối cùng, dù là một thiên tài, Honoré de Balzac là ai đi nữa thì ông cũng không thắng được quy luật sinh tử. Chính việc lạm dụng Balzac và 50 tách cà phê mỗi ngày được cho là nguyên nhân chính dẫn đến cái chết của ông khi mới 51 tuổi vì suy tim kiệt quệ. Một cái giá quá đắt, nhưng có lẽ với Balzac, đó là cái giá xứng đáng để để lại cho đời bộ “Tấn trò đời” đồ sộ.

Tại sao Caffeine lại là “ngòi nổ” cho sự sáng tạo?

Dưới góc độ chuyên môn của ILOTA, chúng ta không thể phủ nhận tác động của cà phê đối với lịch sử văn học. Nhưng điều gì thực sự diễn ra trong đầu vị đại văn hào này? Tại sao thứ nước đen đắng ấy lại khiến ông tỉnh táo đến mức cực đoan?

Hãy cùng giải mã cơ chế khoa học đằng sau sự tỉnh táo mà Honoré de Balzac cà phê đã mang lại.

Cuộc chiến trong não bộ: Kẻ mạo danh mang tên Caffeine

Để hiểu tại sao Balzac không biết mệt, chúng ta cần làm quen với một chất hóa học trong não bộ có tên là Adenosine.

Hãy tưởng tượng Adenosine giống như những “tin nhắn báo mộng”. Khi chúng ta thức và làm việc, nồng độ Adenosine sẽ tăng dần lên. Chúng trôi trong não, tìm đến các “ổ khóa” (thụ thể) để gắn vào. Khi ổ khóa được lấp đầy, não bộ nhận được tín hiệu: “Cơ thể đã kiệt sức rồi, cần đi ngủ thôi”.

Điều thú vị nằm ở đây: Caffeine có cấu trúc phân tử gần giống hệt Adenosine.

Khi Balzac uống ly cà phê đậm đặc của mình, hàng tỷ phân tử Caffeine sẽ tràn vào não. Vì có hình dáng giống nhau, Caffeine đóng vai trò là “kẻ mạo danh”. Chúng nhanh chân chạy đến và “tranh ghế”, lấp đầy các ổ khóa trước khi Adenosine kịp đến.

Tuy nhiên, Caffeine không gửi tín hiệu “buồn ngủ”. Nó chỉ ngồi đó và chặn đứng mọi tín hiệu mệt mỏi. Nhờ đó, não bộ của Balzac bị “đánh lừa” hoàn toàn rằng nó vẫn còn đang sung sức. Đây chính là bí mật giúp ông duy trì sự tập trung cao độ suốt 18 tiếng mỗi ngày.

Sự bùng nổ của ý tưởng và cái giá của năng lượng vay mượn

Trong bài tiểu luận nổi tiếng “Traitté des Excitants Modernes” (Luận về các chất kích thích hiện đại), chính Balzac đã miêu tả tác động của cà phê lên não bộ mình bằng những hình ảnh đầy hào hùng:

“Các ý tưởng tiến lên như những tiểu đoàn của một đại quân trên chiến trường và trận chiến bắt đầu…”

Với một lượng Caffeine khổng lồ nạp vào từ thói quen Balzac và 50 tách cà phê, hệ thần kinh của ông luôn bị đẩy vào trạng thái kích thích cực độ (Hyper-arousal). Tim đập nhanh hơn, máu bơm lên não mạnh hơn, khiến các ý tưởng liên kết với nhau với tốc độ chóng mặt.

Tuy nhiên, nếu bạn tìm hiểu kỹ về Honoré de Balzac là ai, bạn sẽ thấy ông luôn trong trạng thái kiệt quệ về cuối đời.

Tại sao vậy? Vì Caffeine không tạo ra năng lượng mới. Nó chỉ giúp chúng ta “vay mượn” năng lượng của tương lai để dùng cho hiện tại. Việc ép cơ thể hoạt động quá tải liên tục đã dẫn đến tình trạng vắt kiệt tuyến thượng thận (Adrenal fatigue).

Thói quen uống cà phê của người nổi tiếng này, xét cho cùng, là một cuộc giao dịch: Balzac đổi sức khỏe lấy những trang văn bất hủ.

Ngoài Balzac thì còn những người nổi tiếng nào có thói quen uống cà phê hay không, bạn hãy đọc tại: [Khi thói quen uống cà phê của các vĩ nhân kích hoạt sự “điên rồ” và “ám ảnh hoàn hảo”]

Cuộc đối đầu giữa quá khứ và hiện tại: Cách uống của Balzac có còn phù hợp?

Để giúp bạn hình dung rõ hố sâu ngăn cách giữa việc lạm dụng chất kích thích (như cách Balzac đã làm) và nghệ thuật thưởng thức khoa học, ILOTA đã tổng hợp bảng so sánh dưới đây.

Đây không chỉ là kiến thức, mà là kim chỉ nam giúp bạn tận hưởng cà phê mỗi ngày một cách bền vững, tránh đi vào “vết xe đổ” của những tiền nhân.

Sự điên rồ của thiên tài và Sự tinh tế của hiện đại

Lời khuyên từ ILOTA: Đừng cố trở thành một Balzac thứ hai

Dù chúng ta đều ngưỡng mộ tài năng văn chương của ông và đều biết Honoré de Balzac là ai, nhưng ILOTA khuyên bạn đừng bao giờ bắt chước thói quen uống cà phê của người nổi tiếng này.

Hãy lắng nghe cơ thể mình. Một tách cà phê ngon đúng nghĩa là khi uống xong, bạn cảm thấy hưng phấn, trí tuệ sáng suốt và yêu đời, chứ không phải là cảm giác nôn nao, tim đập chân run hay kiệt quệ sau đó.

Những lầm tưởng tai hại: Tại sao “càng nhiều” không phải lúc nào cũng là “càng tốt”?

Từ huyền thoại kinh điển về Balzac và 50 tách cà phê, rất nhiều người trong chúng ta vô tình mắc phải một lầm tưởng tai hại: Đó là tin rằng uống càng nhiều cà phê thì đầu óc sẽ càng tỉnh táo và năng suất làm việc càng cao.

Nhưng sự thật khoa học lại phũ phàng hơn nhiều.

Bẫy “đồ thị hình chữ U”: Điểm rơi phong độ

Nếu bạn tìm hiểu kỹ Honoré de Balzac là ai, bạn sẽ thấy ông đã phải trả giá bằng sức khỏe kiệt quệ. Tại sao vậy? Bởi vì Caffeine không hoạt động theo đường thẳng đi lên mãi mãi. Nó hoạt động theo biểu đồ hình chữ U ngược.

Hãy hình dung đơn giản thế này:

1. Giai đoạn leo dốc (Lý tưởng): Khi bạn uống một lượng vừa đủ (1-2 tách), Caffeine giúp não bộ hưng phấn, sự tập trung tăng cao và hiệu suất làm việc đạt đỉnh.

2. Giai đoạn trượt dốc (Crash point): Khi bạn cố uống thêm để níu kéo sự tỉnh táo, vượt qua ngưỡng chịu đựng của cơ thể, hiệu suất sẽ không tăng nữa mà lao dốc không phanh.

Lúc này, thay vì sáng suốt, bạn sẽ rơi vào trạng thái “say cà phê” (Caffeine Crash): tim đập nhanh, tay chân bồn chồn (Jitters), lo âu và mất khả năng tập trung. Sau cơn hưng phấn cưỡng ép đó, cơ thể sẽ sập nguồn và kiệt sức nhanh chóng.

Lời khuyên từ ILOTA: Chất lượng hơn số lượng

Khi nhìn lại thói quen uống cà phê của người nổi tiếng như Balzac, chúng ta học được bài học lớn: Đừng biến cà phê thành cực hình.

Tại ILOTA, chúng tôi luôn khuyến khích khách hàng thay đổi tư duy: Hãy chọn những loại hạt chất lượng cao (Specialty Coffee) thay vì chạy theo số lượng những ly cà phê đen đặc, cháy khét.

Với cà phê chất lượng, hàm lượng Caffeine vừa phải nhưng hương vị lại vô cùng phong phú. Bạn chỉ cần một lượng nhỏ để đánh thức các giác quan và đạt được sự tỉnh táo êm dịu, bền bỉ.

Hãy thử một ví dụ cụ thể: Thay vì uống một ly cà phê đậm đặc, đắng gắt như thuốc bắc (kiểu Honoré de Balzac cà phê thường dùng), bạn hãy thử một tách [Arabica Đặc Sản Việt Nam sơ chế ướt (Fully Washed) tại ILOTA.]

• Ngay ngụm đầu tiên, bạn sẽ không thấy vị đắng sốc, mà là nốt chua thanh nhẹ nhàng tựa như vỏ cam vàng.

• Sau đó là hậu vị ngọt sâu lắng đọng lại ở cổ họng tựa như mật ong rừng.

Đó mới là cách thưởng thức văn minh: Giúp tinh thần sảng khoái nhẹ nhàng, minh mẫn để làm việc hiệu quả mà không hề gây áp lực cho trái tim.

Kết luận

Câu chuyện về Balzac và 50 tách cà phê sẽ mãi là một huyền thoại đầy ám ảnh nhưng cũng đầy mê hoặc trong lịch sử văn hóa cà phê thế giới.

Nó đứng đó như một tượng đài minh chứng cho khát vọng sáng tạo không giới hạn của con người. Dù cái giá phải trả là sức khỏe, nhưng không thể phủ nhận vai trò không thể thiếu của cà phê trong việc giúp ông để lại cho đời những tác phẩm vĩ đại.

Từ “nhiên liệu” đến “nghệ thuật thưởng thức”

Tuy nhiên, chúng ta đang sống ở một kỷ nguyên khác xa so với thế kỷ 19. Nếu Honoré de Balzac cà phê là “nhiên liệu” để đốt cháy sinh mệnh cho công việc, thì ngày nay, cà phê là biểu tượng của sự thưởng thức tinh tế và phong cách sống (Lifestyle).

Khi tìm hiểu về thói quen uống cà phê của người nổi tiếng trong quá khứ, chúng ta học được sự cống hiến, nhưng chúng ta cũng học được bài học về sự cân bằng.

Lời hứa từ ILOTA

Tại ILOTA, chúng tôi trân trọng những giá trị lịch sử, chúng tôi hiểu rõ Honoré de Balzac là ai và tầm vóc của ông. Nhưng sứ mệnh của chúng tôi là nâng tầm trải nghiệm cà phê của người Việt theo hướng bảo vệ sức khỏe.

Liện hệ ngay 0989.099.033 để được hỗ trợ và tư vấn miến phí. Hoặc mua ngay các [Dòng cà phê rang “may đo” của ILOTA tại đây]

ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo” 

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Zalo: 0989 099 033 (Mr Thắng)

Website: ilota.vn

Facebook: ILOTA Coffee and Tea