Mùa thu hoạch Matcha quyết định 90% đẳng cấp hương vị. Sự thật về 20 ngày “ngủ trong bóng râm” và quy trình hái tay tỉ mỉ tại ILOTA sẽ khiến bạn bất ngờ. Đừng bỏ lỡ bí mật tạo nên vị Umami huyền thoại này!
Nếu rượu vang có mùa nho, thì thế giới trà đạo cúi đầu trước mùa thu hoạch Matcha. Đối với những người sành trà, hương vị của một chén Matcha không chỉ nằm ở kỹ thuật đánh trà, mà nó đã được định đoạt từ những ngày tháng 4, tháng 5 đầy nắng và gió tại các vùng trà trứ danh.
Bạn có bao giờ tự hỏi, tại sao cùng là bột trà xanh, nhưng có loại đắng gắt, lại có loại ngọt hậu sâu lắng (Umami) khiến ta ngây ngất? Câu trả lời nằm trọn vẹn trong mùa thu hoạch Matcha. Hãy cùng ILOTA gạt bỏ những lớp bụi thời gian, bước vào vườn trà và khám phá câu chuyện lịch sử đầy mê hoặc này.
Mùa thu hoạch Matcha bắt đầu khi nào?
Để trả lời cho câu hỏi về thời gian thu hoạch Matcha, chúng ta không nhìn vào đồng hồ, mà nhìn vào lịch âm dương của người Nhật.
Hachiju-hachiya: Cột mốc vàng của vụ thu hoạch Matcha
Trong văn hóa nông nghiệp Nhật Bản, có một khái niệm gọi là Hachiju-hachiya (八十八夜), nghĩa là “đêm thứ 88”. Đây là ngày thứ 88 tính từ ngày Lập Xuân. Thông thường, thời điểm này rơi vào khoảng đầu tháng 5 (khoảng ngày 2/5).
Theo truyền thuyết và kinh nghiệm ngàn đời, trà được hái vào đúng ngày này được xem là cực phẩm, mang lại sự trường thọ và may mắn. Đây chính là thời điểm vàng để bắt đầu vụ mùa thu hoạch Matcha đầu tiên trong năm.
Tuy nhiên, mùa thu hoạch Matcha không chỉ gói gọn trong một ngày. Nó kéo dài qua nhiều giai đoạn, và mỗi giai đoạn tạo ra một phẩm cấp trà khác nhau:
- Ichibancha (Trà vụ đầu): Bắt đầu từ cuối tháng 4 đến tháng 5. Đây là “nữ hoàng” của các loại trà. Lá trà tích tụ dinh dưỡng suốt mùa đông dài, bung nở với lượng L-theanine cao nhất. Hatsu Matcha của ILOTA chính là đại diện tiêu biểu cho phẩm cấp thượng hạng này.
Thực tế, không chỉ riêng Matcha, trong giới trà đạo, những búp trà được hái vào mùa xuân luôn được ví như “vàng ròng” và có mức giá cao ngất ngưởng. Điều gì khiến hương vị của trà xuân trở nên khác biệt và đắt đỏ đến thế? Câu trả lời chi tiết đang chờ bạn khám phá tại bài viết: [Mùa thu hoạch trà: Tại sao Trà vụ Xuân (Trà Xuân) lại đắt và ngon nhất?]
- Nibancha (Trà vụ hai): Diễn ra vào cuối tháng 6 đến tháng 7. Lúc này, cây trà mọc nhanh hơn do trời ấm, nhưng hương vị bắt đầu chát hơn và màu xanh bớt rực rỡ.
- Sanbancha (Trà vụ ba): Thu hoạch vào tháng 8. Thường dùng cho các loại trà cấp thấp hoặc dùng trong công nghiệp thực phẩm (làm bánh, kem bình dân).
- Shutobancha (Trà vụ thu đông): Thu hoạch vào cuối tháng 9 hoặc tháng 10.
Tại sao thời gian thu hoạch Matcha lại quan trọng?
Càng về các vụ sau, lá trà càng tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời gay gắt mùa hạ. Điều này làm tăng Catechin (vị chát đắng) và giảm Theanine (vị ngọt, thư giãn). Do đó, những người sành điệu luôn săn lùng các sản phẩm từ vụ thu hoạch Matcha đầu tiên.
Quy trình “Ngủ Đông” và bí mật Oishita trong vụ mùa thu hoạch Matcha
Điều khiến Matcha khác biệt hoàn toàn với trà xanh thông thường không chỉ nằm ở việc xay thành bột, mà nằm ở kỹ thuật canh tác ngay trước mùa thu hoạch Matcha. Đó là kỹ thuật Oishita (Che bóng).
Khoảng 20 đến 30 ngày trước khi thời gian thu hoạch Matcha đến, các nông trường sẽ thực hiện việc che phủ toàn bộ vườn trà bằng rơm đen hoặc lưới chuyên dụng (gọi là Tana hoặc Jikagise).
Tại sao phải che nắng?
Việc cắt giảm 90% ánh sáng mặt trời buộc cây trà phải “gồng mình” để sinh tồn:
- Tăng Diệp lục: Để quang hợp trong bóng tối, lá trà phải sản sinh lượng diệp lục khổng lồ. Kết quả là lá trà có màu xanh ngọc bích đậm đà – dấu hiệu nhận biết Matcha xịn.
- Giữ lại Theanine: Ánh nắng mặt trời chuyển hóa Theanine (vị ngọt Umami) thành Catechin (vị chát). Che nắng giúp ngăn chặn quá trình này, giữ lại vị ngọt thanh tao và hương thơm kem béo ngậy.
Nếu bạn cầm trên tay gói Hatsu Matcha của ILOTA, màu xanh rực rỡ đó chính là minh chứng cho một quy trình phủ râm hoàn hảo trước vụ mùa thu hoạch Matcha.
Từ lá trà đến bột: Sự tỉ mỉ đến cực đoan
Khi mùa thu hoạch Matcha chính thức bắt đầu, không khí tại các nông trường trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết.
Tezumi – Nghệ thuật hái tay thủ công
Trong thời đại công nghiệp hóa, một chiếc máy thu hoạch chè có thể làm việc bằng 60 người cộng lại. Vậy tại sao những vùng trà trứ danh tại Nhật Bản vẫn kiên quyết giữ lại phương pháp Tezumi (hái bằng tay) cho những dòng Matcha cao cấp nhất?
Câu trả lời nằm ở hai chữ: “Cảm Xúc” và “Sự Chọn Lọc”.
Máy móc vô tình, bàn tay hữu ý
Hãy tưởng tượng chiếc máy thu hoạch như một chiếc tông đơ cắt tóc. Nó quét qua luống chè và cắt phăng mọi thứ trên đường đi: từ búp non, lá già, cành cứng, cho đến cả những chiếc lá bị sâu. Máy móc không biết phân biệt đâu là ngon, đâu là dở.
Ngược lại, phương pháp Tezumi dựa vào đôi bàn tay và đôi mắt của những nghệ nhân làm trà lâu năm. Họ đóng vai trò là “bộ lọc” đầu tiên và khắt khe nhất. Họ chỉ chọn những gì tinh túy nhất để đưa vào giỏ, loại bỏ ngay lập tức những lá lỗi.
Quy tắc “Nhất tôm nhị lá” và sự nâng niu
Người nông dân thực hiện Tezumi không dùng lực để “giật” lá trà. Họ dùng kỹ thuật ngắt nhẹ bằng đầu ngón tay cái và ngón trỏ. Mục tiêu là thu hoạch đúng chuẩn “một tôm hai lá” (một búp non chưa mở và hai lá non liền kề).
Tại sao phải nhẹ nhàng đến thế?
- Lá trà tươi rất nhạy cảm. Chỉ cần một vết xước hay dập nát do máy móc va đập, quá trình oxy hóa sẽ diễn ra ngay lập tức (giống như quả táo bị thâm khi gọt vỏ). Điều này làm lá trà tiết ra vị đắng chát khó chịu.
- Hái tay giữ cho lá trà nguyên vẹn, “ngủ yên” cho đến khi được đưa vào nhà máy hấp. Nhờ đó, hương vị tươi mới được khóa chặt bên trong.
Để hiểu hơn về thuật ngữ “một tôm hai lá”, bạn có thể tham khảo bài viết [“1 tôm 1 lá”, “1 tôm 2 lá” nghĩa là gì? – Giải mã “mật ngữ” của dân sành trà]
Sự khác biệt trong ly Matcha thành phẩm
Sự kỳ công của Tezumi sẽ trả lại kết quả xứng đáng khi bạn thưởng thức ly Matcha:
- Về độ mịn: Vì loại bỏ hoàn toàn cành cứng và gân lá già ngay từ khâu hái, nên khi nghiền bằng cối đá truyền thống, bột Matcha Tezumi đạt độ mịn tuyệt đối, tan chảy ngay trên đầu lưỡi, không hề có cảm giác lợn cợn ở cổ họng.
- Về màu sắc: Chỉ có những lá non nhất, giàu diệp lục nhất mới được chọn, tạo nên màu xanh ngọc bích rực rỡ – dấu hiệu nhận biết của Matcha thượng hạng.
- Về hương vị: Loại bỏ lá già đồng nghĩa với việc loại bỏ vị đắng gắt. Thay vào đó là vị ngọt hậu tự nhiên và hương Umami (vị ngon béo bùi) đậm đà – thứ mà Matcha thu hoạch bằng máy khó lòng đạt được.
Tóm lại: Tezumi không chỉ là một phương pháp thu hoạch, đó là sự trân trọng của người làm trà đối với thiên nhiên. Chính sự tỉ mỉ này đã biến Matcha từ một thức uống thông thường trở thành một tác phẩm nghệ thuật.
Bảng so sánh các phương pháp thu hoạch trong mùa Matcha
| Tiêu chí | Hái thủ công | Hái bằng máy |
| Đối tượng áp dụng | Matcha cao cấp, như dòng Hatsu Matcha của ILOTA | Matcha nấu ăn |
| Độ nguyên vẹn | Lá trà nguyên vẹn, không dập nát | Có thể lẫn cành, lá bị tổn thương nhẹ |
| Năng suất | Thấp (Khoảng 10-15kg/người/ngày) | Rất cao |
| Giá thành | Đắt đỏ | Tiết kiệm |
| Hương vị | Ngọt sâu, ít chát, hương thơm phức tạp | Chát nhẹ, hương thơm đơn giản hơn |
Hatsu Matcha của ILOTA
Tại ILOTA, chúng tôi không chỉ cung cấp bột trà xanh; chúng tôi trao gửi trải nghiệm nguyên bản nhất của một mùa Matcha chuẩn mực.
Cái tên “Hatsu” (trong tiếng Nhật nghĩa là “Đầu tiên” hay “Khởi đầu”) không phải là một danh xưng ngẫu nhiên. Ngoài mang ý nghĩa được mở bán ngay vào ngày đầu tiên của năm mới (1/1/2026). Nó còn là lời khẳng định về đẳng cấp của dòng Matcha Ichibancha (Trà vụ xuân) – những búp trà non nhất, giàu dưỡng chất nhất được đánh thức sau một mùa đông dài ngủ đông.
Vì sao Hatsu Matcha là “Chuẩn mực” của Matcha thượng hạng?
Để đạt được độ “tinh tế” mà những người sành trà tìm kiếm, Hatsu Matcha phải trải qua những tiêu chuẩn khắt khe mà các dòng trà vụ sau không thể có được:
Nguồn gốc & “Giấc ngủ đông” tích tụ dưỡng chất
Khác với các vụ thu hoạch mùa hạ hay thu, Hatsu Matcha được tuyển chọn từ những vùng trà chất lượng. Cây trà trải qua suốt mùa đông lạnh giá để nghỉ ngơi và dồn toàn bộ dưỡng chất, acid amin vào trong rễ. Khi tia nắng xuân đầu tiên xuất hiện, nguồn năng lượng này bùng nổ mạnh mẽ, đẩy lên những chồi non đầu tiên. Đó chính là nguyên liệu tạo nên dòng Hatsu thượng hạng.
Kỹ thuật che nắng – Bí mật của hương vị
Trước khi thu hoạch khoảng 3-4 tuần, toàn bộ vườn trà được che phủ kín để ngăn ánh nắng mặt trời. Quá trình này buộc cây trà phải sản sinh lượng Diệp lục tố và L-Theanine cao đột biến để quang hợp.
- Kết quả: Tạo ra màu xanh ngọc bích đặc trưng và vị ngọt Umami tự nhiên, loại bỏ tối đa vị chát đắng.
Phẩm cấp hương vị: Bản giao hưởng của mùa xuân
Nếu bạn từng e ngại vị đắng gắt của các loại bột trà xanh thông thường, Hatsu Matcha sẽ thay đổi hoàn toàn định kiến đó:
- Thị giác: Bột trà siêu mịn, mang sắc xanh sáng rực rỡ. Đây là minh chứng của hàm lượng diệp lục cực cao, hoàn toàn không ngả vàng hay xỉn màu (dấu hiệu của trà già hoặc bị oxy hóa).
- Khứu giác: Hương thơm tươi mới, thanh khiết của cỏ non vừa cắt, quyện nhẹ cùng chút hương biển (rong biển) nồng nàn.
- Vị giác: Ngay khi chạm môi, vị đắng gần như không tồn tại. Thay vào đó là vị chát nhẹ, kết cấu mượt mà như lụa và sự bùng nổ của vị Umami (vị ngon từ đạm thực vật). Hậu ngọt thanh khiết sẽ lưu luyến nơi cuống họng rất lâu sau khi uống.
Hatsu Matcha không đơn thuần là nguyên liệu, đó là minh chứng sống động cho nghệ thuật canh tác và chế biến Matcha thủ công tỉ mỉ nhất.
Matcha trà Việt cho khẩu vị người Việt!
Những hiểu lầm về vụ thu hoạch Matcha
Nhiều khách hàng khi tìm hiểu về vụ thu hoạch Matcha thường có những lầm tưởng khiến họ chọn sai sản phẩm. Hãy để ILOTA giải mã giúp bạn.
Hiểu lầm 1: “Matcha thu hoạch mùa nào cũng như nhau”
Như đã phân tích ở trên, thời gian thu hoạch Matcha quyết định 80% hương vị. Matcha vụ hè thường chát và dùng để làm bánh nướng để mùi trà không bị mất đi bởi nhiệt độ lò. Trong khi đó, Matcha vụ xuân như Hatsu Matcha mới đủ tư cách để pha uống trực tiếp (Usucha hoặc Koicha).
Hiểu lầm 2: “Màu càng xanh đậm là càng tốt”
Đúng nhưng chưa đủ. Màu xanh phải tươi sáng. Nếu xanh nhưng xỉn màu hoặc ngả sang nâu, đó là trà cũ hoặc quy trình bảo quản sau mùa thu hoạch Matcha không tốt.
Hiểu lầm 3: “Matcha càng đắng càng ‘chất'”
Đây là quan niệm sai lầm lớn nhất. Matcha thượng hạng từ vụ mùa thu hoạch Matcha đầu tiên có vị đắng cực thấp, chủ đạo là vị Umami (ngọt đạm). Vị đắng gắt thường đến từ lá trà già (thu hoạch muộn) hoặc không được che nắng kỹ.
Lợi ích sức khỏe từ Matcha vụ đầu
Tại sao chúng ta phải quan tâm đến mùa thu hoạch Matcha? Không chỉ vì ngon, mà còn vì sức khỏe.
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, trà thu hoạch trong vụ thu hoạch Matcha đầu tiên chứa hàm lượng chất chống oxy hóa (EGCG) và Axit amin (L-theanine) cao gấp 3 lần so với trà vụ cuối.
- L-theanine: Giúp thư giãn tinh thần, tăng sự tập trung mà không gây bồn chồn như cà phê (đặc tính “tỉnh táo trong tĩnh lặng”).
- EGCG: Hợp chất vàng trong việc chống lão hóa, hỗ trợ đốt cháy mỡ thừa và tăng cường hệ miễn dịch.
Khi bạn uống một chén Hatsu Matcha, bạn đang nạp vào cơ thể nguồn năng lượng tinh khiết nhất được tích lũy qua cả một mùa đông.
Cách bảo quản Matcha sau mùa thu hoạch
Sau khi trải qua mùa thu hoạch Matcha kỳ công, việc bảo quản là chốt chặn cuối cùng. Matcha là loại bột cực kỳ nhạy cảm với:
- Ánh sáng
- Nhiệt độ
- Độ ẩm
- Mùi lạ
Sản phẩm Hatsu Matcha của ILOTA được đóng gói trong bao bì chuyên dụng, ngăn chặn hoàn toàn tia UV và không khí. Tuy nhiên, khi đã mở ra, bạn nên bảo quản trong tủ mát, đậy kín để giữ trọn vẹn hương vị của vụ mùa thu hoạch Matcha mới nhất.
Bài viết này là thành quả nghiên cứu và biên tập độc quyền của ILOTA dựa trên các tài liệu quốc tế. Chúng tôi hoan nghênh việc chia sẻ kiến thức, nhưng vui lòng dẫn nguồn và link đầy đủ khi sử dụng lại thông tin từ bài viết này.
Kết luận
Mùa thu hoạch Matcha là món quà của thiên nhiên, nhưng để đưa món quà ấy đến tay bạn là cả một hành trình của mồ hôi, kỹ thuật và tâm huyết. Những búp trà vụ đầu (Ichibancha) luôn có số lượng giới hạn.
Thị trường trà biến động không ngừng, và những lô Matcha vụ đầu thượng hạng thường “bốc hơi” rất nhanh vào tay những chuỗi F&B lớn hoặc những người sành trà đặt trước. Bạn có muốn menu của quán mình, hay chính ly trà mỗi sáng của bạn trở nên nhạt nhòa với những loại bột trà vụ hè đắng chát? Hay bạn muốn sở hữu hương vị “Umami” bùng nổ, màu xanh ngọc bích quyến rũ khiến bất cứ ai nhìn thấy cũng phải thèm thuồng?
Sự tinh tế không chờ đợi ai. Hatsu Matcha – dòng Matcha lưu giữ trọn vẹn linh hồn của vụ thu hoạch đầu tiên đang chờ bạn khám phá. Đừng để vị giác của bạn phải chịu đựng sự tầm thường thêm một ngày nào nữa.
[Chạm vào đỉnh cao hương vị – Sở hữu ngay Hatsu Matcha tại đây!]
ILOTA – Xưởng sản xuất Cà phê & Trà
Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.
Zalo: 0989 099 033 (Mr Thắng)
Website: ilota.vn
Facebook: ILOTA Coffee and Tea