Nghi lễ cà phê Buna là gì? Vì sao người Ethiopia coi việc uống cà phê là nghi thức thiêng liêng kéo dài hàng giờ, gắn liền với cộng đồng, hiếu khách và đời sống tinh thần?
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, chúng ta thường quen với việc vội vã nạp nhanh một ly cà phê mang đi (take-away) chỉ để tìm kiếm sự tỉnh táo tức thời. Nhưng bạn có biết, tại Ethiopia – cái nôi khởi nguồn của hạt cà phê – việc uống cà phê lại là một hành trình văn hóa trang trọng kéo dài hàng giờ đồng hồ?
Nhiều người phương xa lần đầu chứng kiến thường tự hỏi nghi lễ Buna là gì mà lại cầu kỳ đến thế. Xin đừng nhầm lẫn, đó hoàn toàn không phải là sự lãng phí thời gian. Đó là sự tôn trọng tuyệt đối dành cho hạt ngọc của đất trời.
Trong văn hóa cà phê Ethiopia, Nghi lễ Buna đóng vai trò như sợi dây kết nối cộng đồng bền chặt. Nó được ví như một lễ hội cà phê Ethiopia thu nhỏ diễn ra ngay trong gian phòng khách, là nơi mọi mâu thuẫn xóm giềng được hóa giải bên làn khói rang thơm lừng, và là nơi lòng hiếu khách của gia chủ được đặt lên vị trí cao nhất. Bởi lẽ, với người dân nơi đây, câu ngạn ngữ “Buna dabo naw” (Cà phê là bánh mì) đã ăn sâu vào tiềm thức – Cà phê là sự sống nuôi dưỡng cả thể xác lẫn tâm hồn.
Nghi lễ cà phê Buna là gì? Hơn cả một thức uống, đó là linh hồn của Ethiopia
Để hiểu tường tận nghi lễ cà phê Buna là gì, chúng ta không thể định nghĩa nó đơn giản như một cách pha chế hay một thói quen giải khát thông thường. Trong tiếng Amharic (ngôn ngữ chính của Ethiopia), “Buna” có nghĩa là cà phê. Nhưng đối với người dân nơi đây, Buna mang một tầng nghĩa thiêng liêng hơn nhiều: đó là nhịp đập của cuộc sống, là sự khởi đầu và cũng là sự kết nối.
Một buổi trình diễn nghệ thuật đầy tôn kính
Dưới góc nhìn của văn hóa cà phê Ethiopia, nghi lễ Buna thực chất là một chuỗi các thao tác nghệ thuật được thực hiện vô cùng tỉ mỉ và trang trọng. Người đứng ra chủ trì nghi lễ này hầu như luôn là người phụ nữ trong gia đình. Họ sẽ mặc trang phục truyền thống màu trắng tinh khôi (gọi là Habesha kemis), ngồi trên chiếc ghế thấp và bắt đầu hành trình “đánh thức” hạt cà phê.
Khác hoàn toàn với việc chúng ta bấm nút máy pha trong vài giây, nghi lễ Buna bao trọn vòng đời của hạt cà phê ngay trước mắt người thưởng thức. Nó bắt đầu từ việc rửa sạch những hạt cà phê nhân xanh (Green bean) trong nước, sau đó rang thủ công trên chảo sắt nóng, giã nhỏ bằng cối và cuối cùng là nấu chậm trong chiếc ấm đất cổ xưa. Toàn bộ quá trình này thường kéo dài từ 2 đến 3 tiếng đồng hồ, nhưng không ai tỏ ra vội vã.
Không gian của sự kết nối và lòng hiếu khách
Nhiều du khách ví von trải nghiệm này giống như một lễ hội cà phê Ethiopia thu nhỏ ngay trong phòng khách. Tại các gia đình truyền thống, nghi lễ này diễn ra đều đặn 3 lần mỗi ngày: sáng sớm để bắt đầu ngày mới, buổi trưa và buổi tối.
Đây là thời điểm vàng để mọi hoạt động lao động dừng lại. Hàng xóm láng giềng, bạn bè và người thân sẽ quây quần bên nhau. Trong hương thơm ngào ngạt của trầm hương và cà phê mới rang, họ chia sẻ tin tức, bàn luận chính trị hay đơn giản là hỏi thăm sức khỏe. Việc được gia chủ mời tham dự nghi lễ cà phê Buna được xem là vinh dự lớn, là biểu hiện cao nhất của lòng hiếu khách và tình bạn thâm giao.
Nguồn gốc và lịch sử: Nơi hạt cà phê thức tỉnh giữa đại ngàn
Để thực sự thấu hiểu văn hóa cà phê Ethiopia, ILOTA mời bạn cùng quay ngược bánh xe thời gian trở về thế kỷ thứ 9, lạc bước vào những cánh rừng già tại vùng Kaffa cổ đại – nơi được xem là cái nôi sinh ra mọi giống cà phê trên thế giới.
Truyền thuyết về chàng chăn dê Kaldi và “vũ điệu” của loài dê
Hầu hết những người yêu cà phê đều từng nghe thoáng qua về Kaldi – chàng trai chăn dê trẻ tuổi và đàn dê bỗng nhiên trở nên phấn khích lạ thường, nhảy múa suốt đêm sau khi ăn những quả mọng màu đỏ bí ẩn.
Nhưng ý nghĩa thực sự của câu chuyện này không chỉ dừng lại ở việc phát hiện ra cafein. Nó đánh dấu một bước chuyển mình vĩ đại trong lịch sử ẩm thực: sự chuyển giao từ việc coi cà phê là một dạng thực phẩm (các chiến binh xưa kia thường nghiền quả cà phê trộn với mỡ động vật để ăn như lương khô) sang một thức uống mang tính dược liệu và tâm linh. Chính ngọn lửa vô tình làm cháy xém hạt cà phê trong truyền thuyết đã khai sinh ra mùi hương quyến rũ, đặt nền móng đầu tiên cho nghi lễ Buna sau này.
Dấu ấn của các tu sĩ Sufi: Từ tôn giáo đến đời sống
Ít ai biết rằng, trước khi trở thành thức uống phổ biến, cà phê gắn liền với sự thiêng liêng của tôn giáo. Trong lịch sử, các tu sĩ Hồi giáo dòng Sufi ở Ethiopia đã sử dụng nước cà phê đen đậm đặc trong các buổi cầu nguyện thâu đêm (Dhikr). Họ tin rằng sự tỉnh táo mà cà phê mang lại giúp tâm trí họ sáng suốt hơn để kết nối với Thượng đế.
Dần dần, thức uống bí mật trong các tu viện này lan rộng ra dân chúng và được thế tục hóa. Từ một công cụ phục vụ tôn giáo, nó chuyển mình thành một chất keo gắn kết xã hội, hình thành nên câu trả lờ,i cho câu hỏi nghi lễ Buna là gì ngày nay.
Nếu như người Mexico tự hào với Café de Olla, thì người Ethiopia coi Buna là một tượng đài bất biến. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghi thức này vẫn được giữ gìn nguyên vẹn, biến mỗi buổi gặp gỡ gia đình trở thành một lễ hội cà phê Ethiopia thu nhỏ, nơi quá khứ và hiện tại giao hòa trong hương thơm của những hạt cà phê rang mộc.
Và để hiểu rõ hơn niềm tự hào của người dân Mexico, hãy đọc tại: [Café de Olla: Bản hùng ca lịch sử trong từng giọt cà phê Mexico]
Quy trình thực hiện: Hành trình từ hạt xanh đến giọt nâu sóng sánh
Quy trình của Nghi lễ Buna không chỉ là các bước pha chế, mà là một bài học tuyệt vời về sự kiên nhẫn và tĩnh tại. Dưới con mắt của những người làm nghề chuyên nghiệp tại ILOTA, đây là minh chứng rõ nét nhất cho thấy sự tinh tế trong cách người Ethiopia nâng niu từng hạt cà phê.
Hãy cùng bước vào hành trình này qua 4 giai đoạn nghệ thuật:
Bước 1: Chuẩn bị không gian và Thanh tẩy
Mở đầu buổi lễ, người phụ nữ chủ trì (thường mặc bộ váy truyền thống màu trắng tinh khôi) sẽ rải những thảm cỏ tươi và hoa dại xuống sàn nhà nơi đặt khay cà phê. Hành động này không chỉ để trang trí, mà là biểu tượng của sự tươi mới, thịnh vượng và lòng hiếu khách nồng hậu mời chào thiên nhiên vào nhà.
Tiếp đó, những hạt cà phê nhân xanh (Green bean) sẽ được rửa sạch bằng nước ngay trước mặt các vị khách.
Ý nghĩa: Trong văn hóa cà phê Ethiopia, sự minh bạch là tối thượng. Hành động này nhằm chứng minh với khách rằng: “Đây là những hạt cà phê sạch nhất, chất lượng nhất mà gia đình tôi dành mời bạn”.
Bước 2: Rang cà phê – Vũ điệu của lửa và hương
Hạt cà phê sau khi rửa ướt được cho vào một chiếc chảo sắt phẳng đục lỗ, đặt trực tiếp trên bếp than hồng rực. Người phụ nữ sẽ dùng một chiếc móc kim loại đảo liên tục, nhịp nhàng để hạt chín đều mà không bị cháy sém.
Góc nhìn từ ILOTA: Đây là giai đoạn quan trọng nhất. Nhiệt độ từ than củi giúp các loại đường và axit trong hạt biến đổi, tạo nên màu nâu cánh gián và hương thơm quyến rũ.
Trải nghiệm văn hóa: Khi hạt cà phê chuyển sang màu nâu đen bóng dầu và tiếng nổ lách tách vui tai vang lên, chảo cà phê nóng hổi sẽ được gia chủ mang đi mời từng vị khách ngửi (nghi thức này gọi là Gursha). Khói rang thơm lừng lan tỏa, đánh thức khứu giác của mọi người trước khi vị giác được nuông chiều.
Bước 3: Giã hạt thủ công – Nhịp điệu của sự sống
Cà phê vừa rang xong còn nóng hổi được đổ ngay vào cối gỗ (Mukecha) và giã nát bằng chày (Zenezena). Tiếng chày giã keng… keng… tạo nên một thứ âm nhạc mộc mạc, vui tươi cho buổi lễ hội cà phê Ethiopia tại gia.
Điểm độc đáo: Khác với những chiếc máy xay hiện đại cho ra kích thước bột đều tăm tắp, việc giã tay tạo ra hỗn hợp bột không đồng đều (có hạt mịn, hạt thô). Chính sự “lộn xộn” có chủ đích này tạo ra một độ dày (body) rất đặc trưng cho cà phê Buna: vừa có sự đậm đà của bột mịn, vừa có sự thanh thoát của hạt thô.
Bước 4: Nấu cà phê – Sự chờ đợi ngọt ngào
Bột cà phê sau khi giã sẽ được trút vào chiếc ấm đất cổ cao (Jebena) đang chứa nước sôi. Ấm được đặt lại trên bếp than để tiếp tục ninh.
Khi nước sôi bùng lên và trào ra cổ ấm, người pha sẽ khéo léo đổ bớt một chút ra rồi lại đặt lên đun tiếp. Quá trình này lặp lại vài lần để cà phê được chiết xuất kỹ lưỡng. Cuối cùng, để lắng cặn (vì không dùng giấy lọc), người ta thường đặt nghiêng ấm trên đế rơm hoặc cho một chút nước lạnh vào vòi ấm. Hơi nước ngưng tụ sẽ kéo theo bã cà phê chìm xuống đáy, trả lại dòng nước nâu sóng sánh, tinh khiết.
Bộ dụng cụ linh thiêng: Những “nhân vật” chính trong Nghi lễ Buna
Khác với vẻ lạnh lùng và chính xác của những cỗ máy pha chế bằng thép không gỉ trong thế giới hiện đại, Nghi lễ Buna dựa hoàn toàn vào những vật liệu thô mộc từ mẹ thiên nhiên. Dưới góc độ chuyên môn của ILOTA, chính sự tương tác giữa lửa, đất, gỗ và tay người đã tạo nên hương vị bản sắc không thể trộn lẫn của văn hóa cà phê Ethiopia.
Dưới đây là những dụng cụ không thể thiếu để tạo nên một buổi lễ hoàn chỉnh:
Jebena – Chiếc ấm đất mang linh hồn của buổi lễ
Nếu bạn thắc mắc trái tim của nghi lễ Buna là gì, thì đó chính là Jebena. Đây là một chiếc ấm được làm thủ công từ đất sét nung màu đen hoặc nâu đỏ, nổi bật với phần đáy bầu tròn trịa, cổ cao thon dài và một vòi rót thanh mảnh.
Góc nhìn kỹ thuật: Đất nung là vật liệu có khả năng giữ nhiệt tuyệt vời nhưng lại tản nhiệt rất chậm. Điều này giúp quá trình nấu (chiết xuất) diễn ra âm ỉ, làm “mềm” đi những nốt hương gắt của hạt cà phê mới rang.
Thiết kế thông minh: Phần cổ ấm cao và hẹp đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên. Khi rót, bã cà phê sẽ lắng lại ở phần đáy bầu, giúp nước cà phê rót ra trong trẻo mà không cần dùng giấy lọc.
Mukecha & Zenezena – Cối và Chày của nhịp điệu
Trong lễ hội cà phê Ethiopia thu nhỏ này, người ta không dùng máy xay điện (Grinder). Hạt cà phê sau khi rang thơm lừng sẽ được đổ vào Mukecha (chiếc cối gỗ nặng) và dùng Zenezena (chày kim loại hoặc gỗ) để giã nát.
Tiếng chày giã keng… keng… vang lên nhịp nhàng được ví như tiếng trống mở màn cho buổi lễ. Việc giã tay tuy tốn sức nhưng giúp hạt cà phê vỡ ra tự nhiên, giữ lại tối đa lượng tinh dầu quý giá mà lưỡi dao máy xay tốc độ cao đôi khi làm thất thoát do sinh nhiệt.
Rekebot – Bàn thờ của sự kết nối
Rekebot là một chiếc bàn gỗ nhỏ hoặc khay hình hộp chữ nhật, được xem là “sân khấu” chính nơi mọi thao tác pha chế diễn ra. Trên Rekebot, người ta bày biện những chiếc cốc nhỏ ngăn nắp, tượng trưng cho trật tự và sự tôn trọng đối với khách mời.
Cini – Những chiếc cốc của tình thân
Cà phê Buna không bao giờ được uống trong những chiếc ly to (Mug) như kiểu Mỹ. Nó được phục vụ trong Cini – những chiếc cốc gốm sứ nhỏ xíu, không có quai cầm.
Kích thước khiêm tốn của Cini buộc người uống phải thưởng thức từng ngụm thật chậm rãi. Hơn nữa, vì cốc nhỏ nên cà phê sẽ được rót thêm liên tục. Điều này kéo dài thời gian ngồi lại bên nhau, tạo cơ hội cho những câu chuyện được kể và tình cảm xóm giềng thêm bền chặt.
Than củi và Hương trầm
Không gian của nghi lễ Buna không thể thiếu mùi hương. Trước khi rang cà phê, người phụ nữ sẽ đốt trầm hương (Frankincense) hoặc nhựa thơm Myrrh trên than hồng. Làn khói trắng mờ ảo quyện với mùi cà phê rang cháy cạnh tạo nên một bầu không khí thiêng liêng, thanh tẩy tâm hồn và đánh thức mọi giác quan của người tham dự.
Ba tuần cà phê: Abol, Tona và Baraka
Trong nghi lễ Buna, có một quy tắc bất thành văn: bạn không bao giờ được uống một ly rồi vội vã rời đi. Hành trình thưởng thức này bắt buộc phải trải qua đủ ba tuần rượu (ba lượt nước) được nấu từ cùng một lượng bã cà phê ban đầu.
Đối với người dân địa phương, nếu bạn rời đi trước khi kết thúc tuần thứ ba, đó bị xem là hành động thiếu lịch sự. Bởi lẽ, mỗi lượt nước không chỉ thay đổi về hương vị mà còn mang một sứ mệnh tâm linh riêng biệt trong văn hóa cà phê Ethiopia.
Tuần thứ nhất – Abol: Sự thức tỉnh của các giác quan
Cái tên “Abol” có nghĩa là “Đầu tiên”. Đây là lượt nước quan trọng nhất và được mong chờ nhất trong buổi lễ.
Hương vị: Nước cà phê lúc này đặc sánh, đậm đà, chứa đựng trọn vẹn tinh dầu và hương thơm nồng nàn nhất của hạt cà phê vừa rang.
Ý nghĩa: Abol dành cho sự thưởng thức thuần túy và nạp năng lượng. Về mặt khoa học, đây là lúc lượng caffeine và các chất hòa tan (Solubles) được chiết xuất ở mức cao nhất, giúp đánh thức mọi giác quan của người uống. Trong các lễ hội cà phê Ethiopia tại gia, cốc Abol đầu tiên luôn được mời cho người lớn tuổi nhất để thể hiện sự kính trọng.
Tuần thứ hai – Tona: Chất keo của tình giao hảo
Sau khi uống hết lượt đầu, người pha chế sẽ châm thêm nước vào ấm Jebena (vẫn chứa bã cũ) và tiếp tục đun sôi. Lượt nước này gọi là Tona.
Hương vị: Vị cà phê lúc này đã nhạt hơn, bớt gắt gỏng, trở nên dịu nhẹ và dễ uống hơn.
Ý nghĩa: Tona là thời điểm vàng của sự kết nối. Khi vị đắng dịu đi, tâm trí con người cũng trở nên cởi mở và bình tĩnh hơn. Đây là lúc mọi người bắt đầu thảo luận các vấn đề quan trọng, chia sẻ tin tức xóm giềng hoặc hóa giải những mâu thuẫn. Có thể nói, chính ở tuần Tona, câu hỏi nghi lễ Buna là gì được trả lời rõ nhất: đó là không gian của sự hòa giải và gắn kết.
Tuần thứ ba – Baraka: Lời chúc phúc cuối cùng
Lượt nước cuối cùng được gọi là Baraka. Trong tiếng địa phương, “Baraka” có nghĩa là “Phước lành” (Blessing).
Hương vị: Cà phê lúc này rất loãng, chỉ còn thoang thoảng hương thơm nhẹ nhàng.
Ý nghĩa: Uống ly Baraka không phải để tìm kiếm vị ngon, mà là để nhận sự chúc phúc từ gia chủ trước khi khách ra về. Nó tượng trưng cho một kết thúc viên mãn, bình an. Đặc biệt, vì lượng caffeine đã giảm đáng kể, trẻ em trong nhà cũng thường được cho phép uống lượt này để cùng tham gia vào nghi thức thiêng liêng của gia đình.
“Khi trẻ con bắt đầu biết đi, biết nói và chạm vào mọi thứ, chúng cũng đồng thời nhấp từng ngụm cà phê”
Quả thực, lời mời nào cũng có cà phê. “Nếu cà phê không phải là một phần của lời mời,” một người dân Ethiopia nói, “thì lời mời đó coi như chưa trọn vẹn.”
Và để hiểu hơn về lịch sử cà phê của Ethiopia, hãy đọc tại: [Arabica Ethiopia Yirgacheffe: Giải mã ADN của “Nữ hoàng cà phê”]
Văn hóa thưởng thức: Khi cà phê kết bạn cùng Muối, Bơ và Bỏng ngô
Nếu bạn tham dự một buổi nghi lễ Buna với tâm thế mong chờ một ly cà phê ngọt ngào sữa đặc hay đường phèn như ở Việt Nam, bạn sẽ đi từ ngạc nhiên này đến bất ngờ khác. Trong văn hóa cà phê Ethiopia, những người dân bản địa thường thêm vào tách cà phê của mình những gia vị mà thoạt nghe có vẻ rất “lạ lùng”.
Tại sao lại là Muối?
Ở nhiều vùng nông thôn Ethiopia, đặc biệt là vùng Kaffa, việc bỏ đường vào cà phê bị xem là làm hỏng hương vị. Thay vào đó, muối mới là “chân ái”.
Góc nhìn chuyên gia ILOTA: Đây không phải là sở thích ngẫu nhiên. Về mặt hóa học thực phẩm, muối là chất triệt tiêu vị đắng (bitterness suppressor) cực kỳ hiệu quả, tốt hơn cả đường. Cà phê trong nghi lễ thường được rang đậm và đun sôi lâu nên dễ sinh ra vị đắng gắt. Một chút muối sẽ trung hòa vị đắng này ngay lập tức, làm nổi bật vị ngọt hậu tự nhiên (sweetness) và khiến cấu trúc ly cà phê trở nên “đầm”, mượt mà hơn.
Yếu tố sức khỏe: Ethiopia là quốc gia có khí hậu nóng. Việc thêm muối vào đồ uống giúp bổ sung điện giải cho cơ thể, giữ nước tốt hơn sau những giờ làm việc vất vả.
Tại sao lại là Bơ?
Đôi khi, bạn sẽ thấy gia chủ thả một thìa bơ vàng óng vào tách cà phê nóng hổi. Đó thường là Niter Kibbeh – một loại bơ tinh khiết được nấu cùng với các loại thảo mộc (như gừng, tỏi, húng quế) đặc trưng của Ethiopia.
Tiên phong của thời đại: Bạn có biết xu hướng “Bulletproof Coffee” (Cà phê bơ) đang làm mưa làm gió ở phương Tây để giảm cân và tăng sự tập trung? Thực ra, người Ethiopia đã làm điều này từ hàng trăm năm trước trong các lễ hội cà phê Ethiopia đời thường.
Năng lượng: Bơ cung cấp nguồn chất béo và calo dồi dào, biến ly cà phê thành một bữa ăn nhẹ giàu năng lượng, giúp người uống no lâu và tỉnh táo suốt cả ngày.
Tại sao lại có bơ trong cà phê, liệu có thật sự ngon? Để hiểu thêm, hãy đọc tại: [
Bỏng ngô
Nếu thắc mắc hình ảnh thường thấy nhất trong nghi lễ Buna là gì, thì đó chính là những rổ bỏng ngô (Popcorn) trắng phau được bày biện bên cạnh ấm cà phê đen nhánh.
Sự cân bằng thị giác: Màu trắng tinh khiết của bỏng ngô tạo nên sự tương phản tuyệt đẹp với màu đen huyền bí của cà phê, tượng trưng cho ánh sáng và bóng tối, niềm vui và sự chiêm nghiệm.
Làm sạch vị giác: Về mặt thưởng thức, bỏng ngô đóng vai trò là món ăn kèm (side dish) giúp làm sạch khoang miệng (palate cleanser). Vị nhạt và giòn tan của bỏng ngô giúp “reset” lại vị giác của bạn sau mỗi ngụm cà phê đậm đà, để ngụm sau vẫn ngon như ngụm đầu. Ngoài bỏng ngô, đôi khi lúa mạch rang hoặc đậu phộng cũng được sử dụng.
Nhập gia tùy tục: Những quy tắc ứng xử tinh tế trong Nghi lễ Buna
Nếu bạn may mắn được một gia đình người bản địa mời tham dự nghi lễ Buna hoặc có cơ hội hòa mình vào một lễ hội cà phê Ethiopia truyền thống, xin chúc mừng bạn! Đó là vinh dự lớn nhất mà người khách phương xa có thể nhận được. Để đáp lại tấm chân tình ấy và trở thành một vị khách tinh tế, ILOTA gửi đến bạn những “bí kíp” văn hóa sau đây:
Đừng bao giờ nói “Không”
Trong văn hóa cà phê Ethiopia, lời mời uống cà phê tương đương với một lời chúc phúc và đề nghị kết giao tình bạn. Vì vậy, việc từ chối (trừ trường hợp bất khả kháng về sức khỏe hoặc tôn giáo) bị xem là hành động thô lỗ, thậm chí là xúc phạm gia chủ. Hãy nhớ rằng, người phụ nữ trong gia đình đã dành hàng giờ đồng hồ để rửa, rang và giã hạt cà phê hoàn toàn thủ công vì bạn. Hãy đón nhận ly cà phê với nụ cười và lòng biết ơn, dù bạn chỉ nhấp môi một chút.
Sự vội vã là điều tối kỵ
Đừng bao giờ uống vội vàng một hơi rồi xin phép ra về ngay sau ly đầu tiên. Hành động đó sẽ khiến người Ethiopia cảm thấy hụt hẫng và khó hiểu. Như chúng ta đã tìm hiểu nghi lễ Buna là gì, đó là một hành trình trọn vẹn của cảm xúc. Hãy kiên nhẫn ngồi lại, thả lỏng tâm trí và thưởng thức đủ 3 tuần cà phê (Abol, Tona và Baraka). Ở đây, thời gian không đo bằng phút, mà đo bằng những câu chuyện được sẻ chia. Sự vội vã của thế giới hiện đại không có chỗ trong không gian thiêng liêng này.
Nghệ thuật thưởng hương
Khi gia chủ mang chiếc chảo cà phê vừa rang xong còn đang bốc khói nghi ngút đi vòng quanh mời khách, đừng ngần ngại hay né tránh. Hãy dùng hai tay quạt nhẹ làn khói thơm đó về phía mình và hít hà thật sâu. Đây là một nghi thức giao tiếp không lời quan trọng. Bằng cách tận hưởng mùi hương (Aroma), bạn đang gửi đi thông điệp rằng bạn trân trọng công sức lao động của người rang và đang cùng họ chia sẻ niềm vui của buổi lễ.
Lời khen ngợi đúng lúc
Đừng kiệm lời khen. Khi nhận được chén cà phê (Cini), hãy bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với tài nghệ của người pha chế. Bạn có thể nói “Tu’um buna” (nghĩa là “Cà phê ngon tuyệt” trong tiếng Amharic). Một lời khen chân thành về hương vị đậm đà hay lớp bọt vàng óng trên mặt cốc sẽ khiến gia chủ cảm thấy vô cùng ấm lòng và tự hào.
Quy tắc bàn tay phải
Khi nhận cốc cà phê từ tay gia chủ (thường là người trẻ tuổi nhất trong nhà mời người lớn tuổi nhất trước), hãy luôn đón nhận bằng hai tay hoặc ít nhất là tay phải. Trong văn hóa châu Phi nói chung, việc dùng tay trái để đưa hoặc nhận đồ ăn thức uống bị coi là thiếu sạch sẽ và thiếu tôn trọng.
Kết luận
Hành trình khám phá nghi lễ Buna khép lại, nhưng những dư âm của nó chắc chắn sẽ còn đọng lại mãi. Bài học lớn nhất mà người Ethiopia gửi gắm qua nghi lễ Buna là gì? Đó là lời nhắc nhở rằng cà phê chưa bao giờ chỉ đơn thuần là Caffeine giúp não bộ tỉnh táo để làm việc. Cao quý hơn thế, nó là chất xúc tác diệu kỳ giúp những tâm hồn đồng điệu tìm thấy nhau.
Trong làn khói trầm hương huyền ảo và tiếng nổ tí tách vui tai của những hạt cà phê nhảy múa trên bếp lửa, người dân nơi đây đã âm thầm gìn giữ một di sản văn hóa cà phê Ethiopia vô giá suốt hàng thế kỷ. Họ dạy chúng ta rằng, sự kiên nhẫn và lòng hiếu khách chính là gia vị tuyệt vời nhất cho mọi tách cà phê.
Tại ILOTA, dù tự hào sở hữu những công nghệ rang khí nóng (Hot-air) hiện đại hàng đầu thế giới, chúng tôi vẫn luôn cúi đầu ngưỡng mộ trước sự chậm rãi và tỉ mỉ của những chiếc ấm đất Jebena. Bởi vì sau tất cả, dù pha bằng công cụ thô sơ hay máy móc tối tân, sứ mệnh cuối cùng của hạt cà phê vẫn là mang lại niềm hạnh phúc và sự sẻ chia cho người thưởng thức.
Giữa cuộc sống bộn bề, bạn đã sẵn sàng để sống chậm lại một chút và lắng nghe câu chuyện của hạt cà phê chưa? Không cần phải tổ chức một lễ hội cà phê Ethiopia cầu kỳ, bạn vẫn có thể bắt đầu nghi lễ của riêng mình ngay tại nhà. Hãy khởi đầu bằng việc chọn những hạt cà phê chất lượng nhất, được các nghệ nhân của ILOTA nâng niu trong từng mẻ rang “may đo” dành riêng cho bạn.
Liện hệ ngay 0989.099.033 để được hỗ trợ và tư vấn miến phí. Hoặc mua ngay các [Dòng cà phê rang “may đo” của ILOTA tại đây]
ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo”
Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.
Zalo: 0989 099 033 (Mr Thắng)
Website: ilota.vn
Facebook: ILOTA Coffee and Tea