Kiến thức, Cộng đồng trà, Trà

Trà Bích Loa Xuân là gì – Tuyệt phẩm mùa xuân và giai thoại rùng mình

tra-bich-loa-xuan-la-gi

Bạn đã từng nghe về loại trà có hương thơm mãnh liệt khiến người ta từng gọi là “Hù sát nhân hương”? Vậy thực chất trà Bích Loa Xuân là gì? Cùng ILOTA giải mã bí mật về hương vị mùa xuân trong chén ngọc này.

Giữa hàng ngàn loại danh trà của Trung Hoa, có một cái tên luôn khiến giới mộ điệu phải xao xuyến mỗi độ xuân về. Đó không phải là Long Tĩnh đắt đỏ, cũng chẳng phải Phổ Nhĩ trầm mặc theo thời gian. Đó là một thức uống mang trong mình cả một vườn hoa trái, một loại trà có hình dáng như những con ốc xanh cuộn mình trong sương sớm. Chúng tôi đang nói về Bích Loa Xuân.

Nhưng Trà Bích Loa Xuân là gì mà lại được xưng tụng là một trong “Thập đại danh trà”? Tại sao vua Khang Hy lại say mê nó đến mức đích thân đổi tên? Hãy cùng ILOTA gác lại những bộn bề, ngồi xuống đây, và để chúng tôi kể cho bạn nghe câu chuyện về “hương vị của mùa xuân”.

Trà Bích Loa Xuân là gì? Nguồn gốc của cái tên “Hù sát nhân hương”

Để thấu hiểu trà Bích Loa Xuân là gì, bạn cần biết đây là loại trà xanh thuộc dòng “trà kim” cực phẩm của vùng Tô Châu, tỉnh Giang Tô. Không chỉ là thức uống, nó là di sản văn hóa phi vật thể với kỹ thuật sao tay thủ công cực kỳ khắt khe trên chảo nóng 120°C, nơi người nghệ nhân phải vừa sao vừa se sợi để tạo hình xoắn ốc đặc trưng.

tra-bich-loa-xuan-la-gi

Tuy nhiên, trước khi mang cái tên mỹ miều “Bích Loa Xuân” (Ốc xanh mùa xuân), loại trà này từng có một cái tên dân dã và đầy tính “đe dọa”: Hù sát nhân hương (Hương thơm làm người ta hoảng sợ/chết khiếp).

Huyền thoại trà Bích Loa Xuân và cô thôn nữ

Giai thoại kể rằng, vào một mùa xuân nọ trên núi Động Đình, cây trà bội thu, lá non mơn mởn. Một cô thôn nữ đi hái trà, vì giỏ đã đầy ắp nên cô đành nhét những búp trà non còn lại vào trong vạt áo, sát bầu ngực của mình.

Hơi ấm từ cơ thể cô gái kết hợp với nhựa sống của lá trà tươi vừa hái đã làm bốc lên một mùi hương ngào ngạt, nồng nàn đến mức những người xung quanh phải thốt lên: “Thơm chết người ta mất!” (Hù sát nhân hương). Từ đó, cái tên kỳ lạ này gắn liền với loại trà đặc sản của vùng đất này.

Mãi đến đời nhà Thanh, khi vua Khang Hy vi hành xuống phương Nam và được thưởng thức loại trà này. Ngài say đắm vị ngọt thanh khiết và hương thơm kỳ diệu của nó, nhưng lại cau mày khi nghe cái tên “Hù sát nhân hương”. Vua cho rằng cái tên này quá thô tục, không xứng với tao nhã của trà. Nhìn những búp trà cuộn tròn như con ốc, xanh biếc màu ngọc bích và được hái vào mùa xuân, vua đã ngự ban tên mới: Bích Loa Xuân.

  • Bích: Màu xanh ngọc bích.
  • Loa: Hình dáng con ốc.
  • Xuân: Mùa thu hoạch và hương vị của mùa xuân.

Đặc điểm trà Bích Loa Xuân – “Tứ Tuyệt” trần gian

Người sành trà thường ví Bích Loa Xuân hội tụ đủ “Tứ tuyệt”: Hình dáng đẹp, Màu sắc biếc, Hương thơm nồng, Vị ngọt hậu. Tại ILOTA, chúng tôi luôn kiểm tra kỹ lưỡng 4 yếu tố này để đảm bảo trà đến tay bạn là loại thượng hạng.

Hình dáng: Con ốc phủ tuyết

Khác với Long Tĩnh dẹt phẳng như lưỡi kiếm, Bích Loa Xuân có sợi trà rất mảnh, xoăn tít và cuộn chặt lại như vỏ ốc. Đặc biệt, toàn thân sợi trà được phủ một lớp lông tơ trắng muốt, mịn màng (gọi là hào).

tra-bich-loa-xuan-la-gi

Góc  ILOTA: Lớp lông tơ (hào) này càng nhiều, chứng tỏ trà càng non và được hái càng sớm (thường là trước tiết Thanh Minh). Đây là kho chứa các hợp chất tạo hương và vị ngọt (axit amin) của trà.

Màu sắc và hương vị

Khi pha, nước trà có màu xanh ngọc bích trong vắt, ánh vàng nhẹ. Hương thơm của nó là sự bùng nổ của mùi đậu non, mùi cỏ mới cắt và phảng phất hương hoa quả chín (đào, lê). Vị trà chát rất nhẹ ở đầu lưỡi nhưng ngay sau đó là vị ngọt thanh lan tỏa khắp khoang miệng, đọng lại rất lâu nơi cổ họng.

tra-bich-loa-xuan-la-gi

Bảng so sánh Bích Loa Xuân và Trà Xanh thông thường:

Đặc điểm Trà Bích Loa Xuân (Thượng hạng) Trà Xanh thông thường
Hình dáng Sợi nhỏ, xoăn như ốc, phủ đầy lông tơ trắng. Sợi to, thô, ít xoăn, ít hoặc không có lông tơ.
Màu nước Xanh ngọc bích, trong sáng, có bụi lông tơ bay lơ lửng. Xanh vàng hoặc vàng đậm, nước kém trong.
Hương thơm Hương hoa trái tự nhiên, thanh khiết, nồng nàn. Hương cháy nhẹ hoặc mùi cỏ khô, ít mùi hoa.
Vị Chát dịu, hậu ngọt sâu và kéo dài. Chát đậm, đắng, hậu ngọt ngắn.
Lá trà (Bã) Nõn tôm (1 tôm 1 lá) nhỏ xíu, mềm mại, màu xanh tươi. Lá to, dày, màu xanh sẫm hoặc ngả vàng.

Để hiểu rõ hơn giá trị của trà Bích Loa Xuân là gì, hãy nhìn vào con số ấn tượng này: Để có được 500g trà khô thượng hạng (loại Pre-Qingming), người nông dân phải hái thủ công từ 60.000 đến 80.000 búp non. Mỗi búp trà chỉ được phép dài khoảng 1.5 – 2cm, mỏng manh như lưỡi chim sẻ. Điều này giải thích tại sao Bích Loa Xuân luôn nằm trong danh sách những loại trà đắt đỏ nhất thế giới.

Nguồn tham khảo: Theo hiệp hội Tea Epicure và báo cáo từ vùng di sản chè Tô Châu (Suzhou Tea Association).

Vùng nguyên liệu độc nhất vô nhị

Điều tạo nên câu trả lời hoàn hảo cho trà Bích Loa Xuân  là gì nằm ở hệ sinh thái của nó. Tại núi Động Đình, cây trà không mọc riêng lẻ. Chúng được trồng xen canh dày đặc với các loại cây ăn quả như: đào, mận, mơ, quýt…

Rễ cây trà và rễ cây ăn quả quấn quýt lấy nhau dưới lòng đất, lá trà hấp thụ hương hoa của cây trái trên bầu trời. Chính vì thế, Bích Loa Xuân tự nhiên đã mang hương hoa quả, một loại hương vị mà không kỹ thuật tẩm ướp nhân tạo nào có thể sao chép được.

Thổ nhưỡng “kỳ quan” của vùng Động Đình

Để hiểu sâu xa trà Bích Loa Xuân là gì, ta phải nhìn vào bản đồ địa lý vùng Thái Hồ. Núi Động Đình được chia thành Đông Sơn và Tây Sơn, nằm nhô ra giữa lòng hồ Thái Hồ mênh mông.

  • Hiệu ứng vi khí hậu: Hồ Thái Hồ đóng vai trò như một bộ điều hòa khổng lồ. Sương mù từ mặt hồ bốc lên bao phủ các đồi trà suốt cả ngày, tạo ra độ ẩm lý tưởng (trên 80%) và che chắn bớt ánh nắng gay gắt. Điều này giúp lá trà tích lũy nhiều chất diệp lục và axit amin hơn, tạo nên màu xanh ngọc lục bảo đặc trưng.
  • Hệ sinh thái “Trà – Quả” cộng sinh: Đây là điểm khiến giới trà sư quốc tế kinh ngạc. Các cây trà được trồng xen kẽ với cây đào, mận, quýt, tì bà. Theo nghiên cứu từ các chuyên gia nông nghiệp Trung Quốc, rễ của cây trà và cây ăn quả đan xen vào nhau, tạo ra một sự trao đổi chất hữu cơ độc đáo. Hương thơm của hoa trái không chỉ đến từ việc lá trà hấp thụ gián tiếp qua không khí mà còn từ nguồn dinh dưỡng chung trong lòng đất.

Quy trình chế tác “Thiêu đốt đôi bàn tay”

Nhiều người hỏi trà Bích Loa Xuân là gì mà giá lại cao ngất ngưỡng? Câu trả lời nằm ở đôi bàn tay của người nghệ nhân. Bích Loa Xuân là loại trà xanh duy nhất yêu cầu sự kết hợp liên tục giữa “nhiệt” và “lực” trong suốt quá trình sao.

  1. Sát thanh: Trà được cho vào chảo gang ở nhiệt độ 120 – 150°C. Nghệ nhân dùng tay không để đảo trà nhanh tay nhằm ức chế enzym lên men, giữ màu xanh tươi.
  2. Vò và tạo hình: Khi nhiệt độ chảo hạ xuống khoảng 70-80°C, công đoạn khó nhất bắt đầu. Người thợ vừa đảo trà vừa dùng lòng bàn tay vê trà thành những sợi xoắn ốc nhỏ.
  3. Làm hiển lộ hào: Đây là bí quyết của ILOTA. Khi trà đã khô khoảng 70%, nghệ nhân phải dùng lực nhẹ nhàng xoa các sợi trà vào nhau để lớp lông tơ (hào) trắng muốt lộ ra. Nếu làm quá lực, lông tơ sẽ rụng; nếu quá nhẹ, trà sẽ không có độ bóng đẹp.
  4. Sấy khô: Công đoạn cuối cùng để đưa độ ẩm về mức dưới 5%, giúp bảo quản hương vị bền lâu.

Cách pha trà Bích Loa Xuân – Nghệ thuật “Thả lá sau”

Nếu bạn đã hiểu Trà Bích Loa Xuân là gì, thì bạn cần biết cách đánh thức nó. Đa số các loại trà đều pha theo cách: Cho trà vào ấm -> Rót nước. Nhưng với Bích Loa Xuân, làm thế là “phạm quy”.

tra-bich-loa-xuan-la-gi

Tại sao ư? Vì lá trà Bích Loa Xuân cực kỳ non và mỏng manh, lại phủ đầy lông tơ. Nếu dội nước sôi trực tiếp, trà sẽ bị “luộc chín”, mất hương và nát.

Chúng tôi áp dụng kỹ thuật “Thượng đầu pháp” (Hay còn gọi là cách pha thả lá sau). Đây là quy trình chuẩn mà ILOTA khuyến nghị:

  1. Chuẩn bị: Sử dụng ly thủy tinh cao hoặc cốc sứ trắng để ngắm nhìn “vũ điệu” của lá trà.
  2. Đun nước: Nước chỉ nên ở nhiệt độ 75°C – 80°C. Tuyệt đối không dùng nước sôi 100°C.
  3. Rót nước trước: Rót nước nóng vào ly thủy tinh đến khoảng 7/10 thể tích ly.
  4. Thả trà (Quan trọng): Nhón một nhúm nhỏ trà Bích Loa Xuân (khoảng 3-5g), rắc nhẹ nhàng lên mặt nước.

Hiện tượng “Tuyết rơi đáy bể”: Đây là khoảnh khắc đẹp nhất. Khi trà chạm nước, những sợi trà khô sẽ từ từ hút nước và chìm xuống đáy ly. Lúc này, lớp lông tơ trắng sẽ bung ra, bay lơ lửng trong nước tạo nên khung cảnh như những bông tuyết đang rơi giữa lòng đại dương xanh biếc. Một cảnh tượng mãn nhãn mà dân trà đạo gọi là “Vũ điệu của trà”.

Độc quyền từ ILOTA: Những bí mật ít người biết

Trong quá trình tìm kiếm và tuyển chọn những mẻ trà ngon nhất về Việt Nam, ILOTA đã đúc kết được những kinh nghiệm xương máu mà ít sách vở nào ghi chép đầy đủ.

tra-bich-loa-xuan-la-gi

Bí mật 1: Quy tắc “Thời gian là vàng”

Với Bích Loa Xuân, “tươi” là yếu tố sống còn. Khác với Phổ Nhĩ càng để lâu càng quý, Bích Loa Xuân ngon nhất là uống trong vòng 6 tháng đầu sau khi thu hoạch. Quy trình chế biến của nó cũng chạy đua với thời gian: Hái vào sáng sớm -> Nhặt lá buổi trưa -> Sao trà buổi chiều -> Đóng gói buổi tối. Tất cả phải xong trong ngày để giữ trọn vẹn hương hoa.

Bí mật 2: Phân biệt thật – giả qua “lông tơ”

Trên thị trường có rất nhiều loại trà giả danh Bích Loa Xuân. Cách ILOTA nhận biết nhanh nhất:

  • Trà giả: Lông tơ ít hoặc là bột màu nhân tạo. Khi pha, nước đục ngầu, cặn lắng xuống đáy cốc là bột chứ không phải lông tơ.
  • Trà thật: Lông tơ bám chặt vào búp trà. Khi pha, nước vẫn trong, lông tơ (hào) bay lơ lửng rồi từ từ chìm xuống, nhìn rất rõ ràng dưới ánh sáng.

Bí mật 3: Bích Loa Xuân và ẩm thực Việt

Bạn nghĩ trà Trung Hoa chỉ hợp với bánh đậu xanh? Tại ILOTA, chúng tôi đã thử nghiệm và nhận thấy vị chát nhẹ, ngọt thanh của Bích Loa Xuân cực kỳ hợp với mứt sen trần hoặc bánh phu thê của Việt Nam. Vị ngọt sắc của mứt sen sẽ được dòng nước trà thanh tao cân bằng lại, tạo nên một bản giao hưởng vị giác Á Đông tuyệt vời.

Sự giao thoa văn hóa – Thưởng thức  Bích Loa Xuân kiểu người Việt

Tại ILOTA, chúng tôi gợi ý bạn thử một phong cách thưởng trà:

  1. Dùng nước tinh khiết: Người Việt hay dùng nước mưa, nhưng với Bích Loa Xuân, hãy dùng nước khoáng có hàm lượng kiềm thấp để không làm xỉn màu nước xanh ngọc.
  2. Kết hợp với Bánh Đậu Xanh Rồng Vàng: Vị béo ngậy, ngọt lịm của bánh đậu xanh khi gặp vị chát thanh, hương hoa của  Bích Loa Xuân sẽ tan biến ngay trên đầu lưỡi, chỉ để lại sự sảng khoái.
  3. Trà chiều hiện đại: Thử pha Bích Loa Xuân theo kiểu Cold Brew (ủ lạnh 8 tiếng). Bạn sẽ thu được một loại thức uống có hương vị như nước trái cây tự nhiên, không một chút vị đắng, cực kỳ phù hợp với khí hậu Sài Gòn hay những ngày hè Hà Nội.

Giá trị sức khỏe: Quà tặng từ thiên nhiên

Không chỉ là thức uống thưởng lãm, Bích Loa Xuân còn là liều thuốc quý. Vì được làm từ búp non nhất, hàm lượng Polyphenol và Axit Amin trong trà cao hơn hẳn các loại trà già (trà lá lớn).

  • Tỉnh táo êm dịu: Giúp bạn tập trung làm việc nhưng không gây “say” hay cồn cào ruột gan như trà mạn quá đặc.
  • Chống lão hóa: Lượng chất chống oxy hóa dồi dào giúp trẻ hóa làn da từ bên trong.
  • Thanh nhiệt: Đặc tính hàn của trà xanh giúp làm mát cơ thể cực tốt trong những ngày hè oi bức hoặc sau khi ăn đồ cay nóng.

Kết luận

Sau tất cả, trà Bích Loa Xuân là gì? Nó không chỉ là một thức uống, nó là sự kiên nhẫn của người nghệ nhân, là hơi thở của mùa xuân vùng Động Đình và là món quà tinh túy mà ILOTA muốn dành tặng cho những tâm hồn đồng điệu.

Mỗi chén trà là một chuyến du hành nhỏ, đưa bạn rời khỏi sự ồn ào của phố thị để trở về với sự tĩnh lặng của thiên nhiên. Đừng chỉ đọc về nó, hãy để những sợi “tuyết rơi” ấy tan chảy trong lòng ly của bạn hôm nay.

Đừng để trí tưởng tượng của bạn bị giới hạn bởi những con chữ. Mùa xuân này, hãy để vị giác của bạn được đánh thức.

[Sở hữu ngay tuyệt phẩm trà xanh thượng hạng tại đây] – Số lượng giới hạn cho mùa thu hoạch năm nay. Hãy là một trong những người hiếm hoi thưởng thức trọn vẹn tinh túy này cùng chúng tôi!

 

ILOTA  – Xưởng sản xuất Cà phê & Trà

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Zalo: 0989 099 033 (Mr Thắng)

Website: ilota.vn

Facebook: ILOTA Coffee and Tea