Vì sao nhiều người uống cà phê ngon nhưng không diễn tả được hương vị? Các thuật ngữ thử nếm cà phê như: Aroma, Acidity và Body trong tiêu chuẩn SCA giúp bạn cảm – hiểu – gọi tên cà phê như thế nào?
Bạn đã bao giờ đứng trước một ly cà phê, cảm nhận được sự tuyệt vời của nó lan tỏa trong khoang miệng, nhưng lại bối rối không biết dùng từ ngữ nào để diễn tả?
Bạn muốn nói nó “chua”, nhưng sợ người khác hiểu lầm là cà phê hỏng. Bạn muốn khen nó “đậm”, nhưng từ đó lại quá chung chung để nói về cảm giác sánh quyện nơi đầu lưỡi. Đó chính là rào cản lớn nhất của những người yêu cà phê khi mới bước chân vào thế giới Sensory (Cảm quan).
Lịch sử của việc thưởng thức cà phê đã đi một chặng đường dài. Từ những thế kỷ trước, khi cà phê chỉ đơn thuần là một thức uống giúp tỉnh táo, cho đến làn sóng cà phê thứ ba hiện đại, nơi mỗi hạt cà phê được tôn vinh như một tác phẩm nghệ thuật. Để hiểu và trân trọng tác phẩm ấy, chúng ta cần một ngôn ngữ chung. Đó là lý do Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA) đã chuẩn hóa các thuật ngữ thử nếm cà phê.
Tại ILOTA, chúng tôi tin rằng việc hiểu rõ các thuật ngữ này không chỉ dành cho các Q-Grader (chuyên gia thẩm định). Nó là chiếc chìa khóa giúp bất kỳ ai cũng có thể mở cánh cửa bước vào khu vườn hương vị phong phú mà thiên nhiên đã ban tặng cho hạt cà phê.

Tại sao chúng ta thường “lạc lối” trong ma trận hương vị?
Trong hành trình đồng hành cùng cộng đồng yêu cà phê, ILOTA nhận thấy một rào cản vô hình nhưng rất lớn ngăn cản mọi người thưởng thức trọn vẹn một tách cà phê ngon. Đó là sự xung đột giữa “Thói quen truyền thống” và “Tiêu chuẩn hiện đại”.
Chúng ta uống cà phê hàng ngày, nhưng liệu chúng ta có thực sự “hiểu” nó? Dưới đây là 3 hiểu lầm tai hại nhất khiến bạn dễ bị lạc lối:
Nỗi oan của vị chua (Acidity): “Chua” không phải là hỏng!
Trong văn hóa uống cà phê truyền thống của người Việt, cà phê ngon mặc định phải là “Đắng, Đen và Đậm”. Vì thế, khi bắt gặp thuật ngữ Acidity trong cà phê (Độ chua), phản ứng đầu tiên của đa số mọi người là e dè, thậm chí bài trừ.
Hiểu lầm: Người ta thường đánh đồng vị chua (Acidity trong cà phê) với vị chua gắt của giấm, của chanh hay vị chua khó chịu của thực phẩm bị lên men, ôi thiu.
Sự thật: Acidity trong cà phê đặc sản (Specialty Coffee) là vị chua thanh tao của trái cây tự nhiên (như táo xanh, cam vàng, dâu tây…). Nó giống như việc bạn vắt một lát chanh vào bát phở bò béo ngậy; vị chua ấy làm bừng sáng hương vị, tạo cảm giác tươi mới và cân bằng, giúp ly cà phê không bị ngán. Thiếu đi Acidity trong cà phê, vị của tách cà phê sẽ trở nên “phẳng lặng” và buồn tẻ.
Nhầm lẫn tai hại: “Độ mạnh” (Strength) và “Thể chất” (Body)
Đây là hai khái niệm vật lý thường xuyên bị đánh tráo, dẫn đến việc nhiều người không hiểu Body cà phê là gì.
Độ mạnh (Strength): Là độ đậm đặc của hương vị, hay nói cách khác là lượng chất rắn cà phê hòa tan trong nước. Một ly cà phê rang cháy khét có thể cho bạn cảm giác rất “gắt” (bitter), khiến bạn lầm tưởng là nó “mạnh”.
Thể chất (Body): Là cảm giác xúc giác về độ dày, độ nhớt của nước cà phê khi trượt trên lưỡi.
- Ví dụ dễ hiểu: Hãy so sánh nước lọc và sữa tươi nguyên kem. Nước lọc trôi tuột đi (Body mỏng/Watery). Sữa tươi để lại cảm giác sánh, béo và phủ đầy khoang miệng (Body dày/Full body).
Thực tế: Một ly cà phê rang đậm (Dark roast) có thể rất đắng nhưng Body lại loãng toẹt như nước lã. Ngược lại, một ly cà phê rang vừa (Medium) có thể ít đắng hơn nhưng lại mang đến cảm giác sánh mịn, đầy đặn như uống siro.
“Mù” ngôn ngữ cảm quan: Không gọi tên được, không cảm nhận được
Bạn uống thấy ngon nhưng chỉ biết nói là “thơm”? Đó là sự hạn chế về hệ thống thuật ngữ thử nếm cà phê.
Vấn đề: Khoa học thần kinh chứng minh rằng ngôn ngữ và vị giác có liên kết chặt chẽ. Nếu não bộ không có “từ vựng” cho hương hoa nhài, bạn uống ly cà phê Ethiopia sơ chế ướt tuyệt hảo cũng chỉ thấy nó… hơi chua chua và thơm nhẹ. Bạn đã vô tình bỏ lỡ 50% giá trị của ly cà phê đắt tiền đó.
Giải pháp: Học nếm cà phê cũng giống như học nghe một bản giao hưởng. Ban đầu bạn chỉ nghe thấy tiếng nhạc ồn ào. Nhưng khi bạn biết phân biệt tiếng vĩ cầm réo rắt, tiếng trống dồn dập, tiếng piano trầm ấm… bản nhạc bỗng trở nên sống động và đầy màu sắc.

Tóm lại: Để thoát khỏi “ma trận” này, chúng ta không cần trở thành nhà khoa học. Chúng ta chỉ cần cởi mở hơn, học cách lắng nghe vị giác và trang bị những thuật ngữ cơ bản để “gọi tên” chính xác những gì mình đang thưởng thức. Đó là bước đầu tiên để bước vào thế giới cà phê đích thực.
Aroma của cà phê: Đánh thức khứu giác trước khi chạm môi
Có một sự thật thú vị trong khoa học thần kinh: 80% những gì chúng ta nghĩ là “vị” thực chất lại đến từ “hương”.
Khi bạn bị nghẹt mũi, ăn món gì cũng thấy nhạt nhẽo, đúng không? Cà phê cũng vậy. Trước khi giọt cà phê đầu tiên chạm vào lưỡi, khứu giác đã gửi tín hiệu lên não bộ để vẽ nên bức tranh sơ khởi về hương vị. Trong bộ thuật ngữ thử nếm cà phê, Aroma của cà phê đóng vai trò của kẻ dẫn đường tiên phong.
Phân biệt Fragrance và Aroma: Hai nửa của một linh hồn
Mặc dù hay gọi chung là “hương thơm”, nhưng để đánh giá chuẩn chuyên gia, bạn cần phân biệt hai trạng thái của Aroma của cà phê:
Fragrance của cà phê(Hương khô): Lúc xay
- Đây là mùi hương bùng nổ ngay khoảnh khắc bạn xay hạt cà phê ra thành bột. Khi lưỡi dao máy xay phá vỡ cấu trúc tế bào hạt, khí CO2 và các hợp chất hương thơm bị giam cầm bên trong được giải phóng ồ ạt.
- Cảm nhận: Hãy hít thật sâu ngay lúc này. Bạn sẽ thấy những nốt hương mộc mạc nhất, tươi mới nhất.
Aroma của cà phê (Hương ướt): Lúc pha
- Đây là mùi hương bốc lên theo làn khói khi bột cà phê tiếp xúc với nước nóng. Nhiệt độ cao làm các phân tử hương nặng hơn bay hơi, hòa vào không khí.
- Cảm nhận: Lúc này, hương thơm trở nên đằm hơn, sâu hơn và phong phú hơn. Đây là lúc cà phê kể cho bạn nghe câu chuyện trọn vẹn của nó.

Để hiểu hơn về Aroma của cà phê và hai trạng thái của của Aroma, hãy đọc tại: [Phân biệt Fragrance và Aroma trong cà phê – Tại sao ngửi thơm nhưng uống lại nhạt?]
Ba nhóm hương chính theo Vòng tròn hương vị SCA
Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA) chia thế giới Aroma của cà phê thành 3 nhóm chính dựa trên nguồn gốc hình thành: dựa trên nguồn gốc hình thành. Hãy tưởng tượng đây là quá trình trưởng thành của hạt cà phê: từ lòng đất mẹ đến lò rang rực lửa.
Nhóm Enzymatic (Hương hóa quả)
Đây là những mùi hương nguyên bản nhất, được quy định bởi giống hạt (Genetics) và vùng đất trồng (Terroir). Chúng được hình thành qua quá trình trao đổi chất của cây và quá trình lên men khi sơ chế.
Đặc điểm: Tươi sáng, thanh khiết. Bạn sẽ bắt gặp hương hoa (nhài, hồng), hương trái cây (cam chanh, táo, dâu) hay thảo mộc (trà, sả).
Ví dụ: Một ly cà phê Ethiopia Yirgacheffe sơ chế ướt thường khiến người uống ngỡ ngàng vì hương hoa nhài và chanh vàng thơm ngát ngay từ khi ngửi hương khô.
Nhóm Sugar Browning (Hương ngọt béo)
Khi đưa vào máy rang, nhiệt độ tăng cao khiến lượng đường tự nhiên và axit amin trong hạt cà phê phản ứng với nhau (phản ứng Maillard và Caramel hóa). Đây là nhóm hương tạo cảm giác “ngon miệng” và ấm áp nhất.
Đặc điểm: Ngọt ngào, béo ngậy. Đó là mùi của các loại hạt (hạnh nhân, óc chó), mùi caramel, chocolate, bơ hay bánh nướng vừa ra lò.
Góc chuyên gia ILOTA: Tại xưởng rang của chúng tôi, việc kiểm soát giai đoạn này bằng máy rang Giesen công nghệ Hot-air là cực kỳ quan trọng. Chúng tôi giữ cho đường vừa đủ “chín tới” tạo vị ngọt, tránh để quá lửa làm mất Aroma của cà phê.
Nhóm Dry Distillation (Hương khói)
Thường xuất hiện rõ rệt ở các mức rang đậm (Dark Roast). Khi các sợi xơ trong hạt cà phê bị đốt nóng đến cực hạn, chúng tạo ra những mùi hương nồng nàn, mạnh mẽ.
Đặc điểm: Cá tính, trầm mặc. Đó là mùi của gỗ (thông, sồi), mùi gia vị cay (tiêu, quế), mùi nhựa thơm hoặc mùi khói.
Lưu ý: Đây là con dao hai lưỡi. Nếu kiểm soát tốt, nó tạo ra chiều sâu. Nếu rang quá tay, nó biến thành mùi khét, mùi cao su cháy khó chịu.

Bí kíp “ngửi” như một chuyên gia (Sensory Skill)
Đừng chỉ ngửi một cách hời hợt. Hãy biến việc ngửi cà phê thành một nghi thức chánh niệm:
Kỹ thuật: Đưa mũi sát vào miệng ly (cẩn thận hơi nóng), che hờ tay để gom hương lại. Hít vào 2-3 hơi ngắn để “chào hỏi”, sau đó hít một hơi thật sâu, chậm rãi để mùi hương lấp đầy khoang mũi và đi thẳng lên não bộ.
Liên tưởng (Hồi ức khứu giác): Đây là chìa khóa. Đừng cố tìm những từ ngữ chuyên môn xa lạ. Hãy lục lọi trong “thư viện ký ức” của bạn:
- Mùi này chua chua thanh thanh? -> Nó giống chanh hay giống táo xanh?
- Mùi này ngọt ngào? -> Nó giống đường đen hay giống mật ong?
- Mùi này ấm áp? -> Nó giống hạt dẻ nướng hay mùi bánh mì?
Việc liên kết hương cà phê với những mùi vị đời thường mà bạn từng trải qua sẽ giúp bạn ghi nhớ và gọi tên chúng chính xác hơn rất nhiều.
Acidity trong cà phê: Không phải “Chua loét”, mà là “Sức sống”
Trong văn hóa uống cà phê lâu đời của người Việt, chúng ta thường mặc định cà phê là phải đắng. Vì thế, thuật ngữ Acidity (Độ chua) thường là “nạn nhân” của những hiểu lầm tai hại nhất.
Để trở thành người sành cà phê, việc đầu tiên chúng ta cần làm là “giải oan” cho vị chua. Trong thế giới Cà phê Đặc sản (Specialty Coffee), Acidity trong cà phê không phải là khuyết điểm, nó là thước đo của đẳng cấp. Hãy tưởng tượng: Một bát phở bò béo ngậy nếu thiếu đi lát chanh tươi sẽ trở nên ngấy và tẻ nhạt thế nào. Cà phê cũng vậy, Acidity chính là lát chanh ấy – nó làm bừng sáng hương vị và tạo nên “sức sống” (vibrancy) cho ly cà phê.
Hiểu đúng về vị chua (Acidity trong cà phê)
Đừng nghĩ đến vị chua gắt làm bạn nhăn mặt như khi ăn chanh nguyên vỏ hay uống giấm. Hãy nghĩ đến Acidity như:
Cảm giác sảng khoái khi uống một ly nước cam mát lạnh vào ngày hè.
Cảm giác giòn tan, mọng nước khi cắn vào một quả táo xanh.
Sự “tươi mới” làm sạch khoang miệng, khiến bạn muốn uống thêm ngụm nữa.
Trong ngôn ngữ thử nếm, chúng tôi gọi đây là “Tính sáng” (Brightness). Nó đối lập với sự “phẳng lặng” (Flat) của những loại cà phê kém chất lượng.

Giải mã khoa học: Vị chua đến từ đâu?
Vị chua này không phải nhân tạo, nó đến từ các Axit hữu cơ tự nhiên tích tụ trong hạt cà phê khi cây trồng ở độ cao lớn, khí hậu mát mẻ. Mỗi loại axit sẽ góp một “nốt nhạc” riêng vào bản giao hưởng hương vị:
Citric Acid (Vị của Cam Chanh):
- Cảm nhận: Chua thanh, sắc sảo, nổi bật ngay đầu lưỡi.
- Liên tưởng: Giống như chanh vàng, cam, quýt, bưởi. Đây là loại axit phổ biến nhất trong cà phê Arabica chất lượng cao.
Malic Acid (Vị của Táo Lê):
- Cảm nhận: Chua dịu hơn, nhưng giòn và tạo cảm giác mọng nước (juicy).
- Liên tưởng: Giống như vị của táo xanh hoặc quả lê. Nó làm nền cho vị ngọt xuất hiện sau đó.
Tartaric Acid (Vị của Nho):
- Cảm nhận: Chua đậm đà, hơi chát nhẹ ở hậu vị.
- Liên tưởng: Giống như khi ăn nho hoặc uống rượu vang. Nó tạo nên chiều sâu cho ly cà phê.
Acetic Acid (Vị của Giấm):
- Lưu ý: Đây là con dao hai lưỡi. Ở mức độ thấp, nó tạo ra sự phức tạp thú vị. Nhưng nếu quá cao (thường do quy trình sơ chế bị lỗi lên men), nó sẽ biến thành mùi giấm chua hoặc mùi rác lên men rất khó chịu.

Làm sao phân biệt Acidity trong cà phê?
Ranh giới giữa chua ngon và chua dở rất mong manh. Dưới đây là bí kíp để bạn tự đánh giá:
Chua Ngon (Acidity – Tích cực):
- Cảm giác: Sạch miệng, thanh thoát.
- Phản ứng cơ thể: Kích thích tuyến nước bọt hoạt động mạnh (làm bạn chép miệng vì thèm), cảm thấy tỉnh táo và sảng khoái.
- Ví dụ: Vị chua của dâu tây chín, của cam ngọt.
Chua Lỗi (Sourness – Tiêu cực):
- Cảm giác: Gắt cổ, buốt răng, khó chịu.
- Phản ứng cơ thể: Bạn muốn nhăn mặt, rùng mình hoặc muốn uống nước lọc ngay lập tức để tráng miệng.
- Ví dụ: Vị chua của sữa bị thiu, của trái cây bị ủng thối hoặc giấm gắt. Đây là dấu hiệu của việc thu hoạch quả xanh hoặc sơ chế cẩu thả.

Body Cà phê: Cảm giác xúc giác đầy lôi cuốn
Trong bộ 3 tiêu chí đánh giá cà phê (Hương – Vị – Thể chất), nếu Aroma đánh thức khứu giác, Acidity kích thích vị giác, thì Body (Thể chất) hoàn toàn thuộc về xúc giác (Tactile).
Hiểu đúng về Body cà phê: Không phải là “Vị”, mà là “Cảm giác”
Nhiều người nhầm lẫn Body với độ mạnh (Strength) hay độ đắng. Hãy đính chính lại:
Body cà phê là gì? Là độ “dày”, độ “nặng”, độ “sánh” và cấu trúc của chất lỏng cà phê khi trượt trên lưỡi và bao phủ khoang miệng của bạn.
Thuật ngữ chuyên môn: Chúng tôi gọi đây là Mouthfeel (Cảm giác vòm miệng). Nó giống như việc bạn cảm nhận được trọng lượng của nước cà phê đè lên lưỡi.
Thước đo Body cà phê: Quy tắc “Hộp sữa”
Để dễ hình dung nhất (và cũng là cách Hiệp hội Cà phê Đặc sản SCA dùng để đào tạo), hãy tưởng tượng bạn đang uống các loại sữa khác nhau.
Light Body (Mỏng/Nhẹ):
- Cảm giác: Giống như uống nước lọc hoặc sữa tách béo (Skim milk).
- Mô tả: Chất lỏng trôi tuột qua lưỡi rất nhanh, cảm giác thanh thoát, nhẹ nhàng, để lại ít dư vị xúc giác.
- Thường gặp: Ở các loại cà phê rang nhẹ (Light Roast), cà phê sơ chế ướt, hoặc pha bằng giấy lọc (V60, Chemex) – nơi dầu cà phê bị giữ lại.
Medium Body (Trung bình):
- Cảm giác: Giống như uống sữa tươi nguyên kem (Whole milk).
- Mô tả: Có độ sánh vừa phải, cảm giác tròn trịa, nước cà phê “ôm” lấy lưỡi một cách êm ái. Đây là mức cân bằng nhất.
Heavy/Full Body (Dày/Nặng):
- Cảm giác: Giống như uống kem tươi lỏng (Heavy cream) hoặc nước cốt dừa.
- Mô tả: Chất lỏng đặc, sánh, có độ nhớt cao, bám chặt vào vòm miệng và cổ họng. Cảm giác rất “phủ phê”.
- Thường gặp: Ở cà phê rang đậm (Dark Roast), cà phê Robusta, hoặc các phương pháp pha không dùng giấy lọc (như Espresso, Phin Việt Nam, French Press).

Bí mật tạo nên Body: Dầu và Bột
Về mặt hóa học, Body được tạo thành từ 2 yếu tố chính: Dầu béo (Oils) và Chất rắn không hòa tan (Insoluble solids/Bột mịn lơ lửng) được chiết xuất từ hạt cà phê.
Do phương pháp sơ chế (Processing):
Sơ chế Khô (Natural): Hạt cà phê phơi nguyên quả hấp thụ nhiều đường và chất nhầy từ vỏ, tạo ra lượng dầu và chất rắn dồi dào -> Body thường rất Dày.
Sơ chế Ướt (Washed): Quá trình rửa trôi lớp chất nhầy khiến hạt cà phê sạch hơn, ít tạp chất -> Body thường Nhẹ nhàng, thanh khiết.
Đêt hiểu hơn các phương pháp sơ chế ảnh hưởng đến hương vị cà phê như nào, hãy đọc tại: [Các phương pháp sơ chế cà phê – Chìa khóa nắm giữ hương vị]
Do dụng cụ pha chế (Brewing): Đây là yếu tố bạn có thể kiểm soát tại nhà:
Dùng Lưới lọc kim loại (Phin, French Press, Máy Espresso): Các lỗ kim loại cho phép dầu béo và bột mịn li ti đi qua -> Tạo ra ly cà phê có Body dày, sánh, đôi khi có chút cặn mịn dưới đáy.
Dùng Giấy lọc (V60, Chemex, Kalita): Giấy lọc giữ lại hầu hết dầu và bột mịn -> Tạo ra ly cà phê có Body mỏng, nước trong vắt, làm nổi bật hương hương hoa quả (Acidity).
Mối liên hệ giữa các thuật ngữ thử nếm cà phê
Trong thực tế, thuật ngữ thử nếm cà phê không tồn tại độc lập. Một ly cà phê ngon là sự cân bằng hoàn hảo (Balance) giữa Aroma quyến rũ, Acidity sống động và Body đày đặn.
Ví dụ, Acidity trong cà phê quá cao mà Body quá mỏng sẽ tạo cảm giác chua gắt, thiếu chiều sâu. Ngược lại, Body quá dày mà thiếu Acidity trong cà phê sẽ gây cảm giác nặng nề, nhàm chán (flat).
Để giúp bạn dễ dàng ghi nhớ và phân biệt, ILOTA đã tổng hợp bảng so sánh dưới đây. Đây là “bí kíp” bỏ túi để bạn tra cứu nhanh mỗi khi thực hành nếm cà phê.
Phân biệt các Thuật ngữ Thử nếm Cà phê (SCA Standard)
| Đặc điểm | Aroma (Hương) | Acidity (Độ chua/Tính sáng) | Body (Thể chất) |
| Giác quan | Khứu giác (Mũi) | Vị giác (Lưỡi – hai bên rìa) | Xúc giác (Cảm giác vòm miệng) |
| Bản chất | Hợp chất bay hơi | Axit hữu cơ tự nhiên | Dầu & Chất rắn lơ lửng |
| Từ khóa mô tả | Hoa, Trái cây, Hạt dẻ, Chocolate, Gia vị | Sáng (Bright), Sống động (Lively), Sắc nét (Crisp), Êm (Mellow) | Mỏng (Thin), Mượt (Smooth), Dày (Heavy), Sánh (Syrupy) |
| Ví dụ so sánh | Nước hoa, Mùi bánh nướng | Chanh, Cam, Táo xanh, Nho | Nước lọc vs Sữa tươi vs Kem béo |
| Mẹo thử nếm | Hít sâu khi cà phê còn khô và ướt. Thở ra nhẹ qua mũi khi nuốt. | Chú ý cảm giác tiết nước bọt ở hai bên lưỡi. | Đẩy nhẹ lưỡi lên vòm họng để cảm nhận độ ma sát và độ nặng. |
Cách luyện tập Sensory (thử nếm cà phê) tại nhà
Bạn không cần phải là một Q-Grader (chuyên gia nếm thử) với những chứng chỉ đắt tiền mới có thể thấu hiểu cà phê. Giác quan là thứ cơ bắp vô hình, càng luyện tập thì càng nhạy bén. Hãy bắt đầu ngay tại căn bếp của bạn với 5 bài tập đơn giản sau:
Bài tập “Nạp dữ liệu”
Bạn không thể nhận ra mùi “hương hoa nhài” trong cà phê nếu bạn chưa bao giờ ngửi hoa nhài thật. Bạn không thể biết vị chua của “chanh vàng” nếu bạn chưa từng nếm nó.
Cách làm: Khi ăn trái cây, các loại hạt (nuts), hay sô-cô-la… đừng ăn vội. Hãy ăn chậm, ngửi kỹ mùi hương trước khi ăn, cảm nhận độ chua/ngọt và kết cấu của nó khi nhai.
Mục đích: Xây dựng một “Thư viện mùi hương” trong não bộ. Khi gặp lại hương vị đó trong ly cà phê, não bạn sẽ bật ra tín hiệu: “À, đây là mùi dâu tây mình đã ăn hôm qua!”.
Bài tập “So sánh kép”
Nếu chỉ uống 1 ly, bạn rất khó biết nó ngon ở đâu. Nhưng nếu uống 2 ly cùng lúc, sự khác biệt sẽ hiện ra rõ mồn một.
Cách làm: Hãy pha 2 loại cà phê có tính chất đối lập và uống song song (mỗi bên một ngụm).
- Ví dụ 1 (Khác vùng miền): Một ly Arabica Sơn La (vị chua thanh, hương gỗ/đất) VS Một ly Ethiopia (vị chua sáng, hương hoa quả).
- Ví dụ 2 (Khác sơ chế): Cà phê Sơ chế Ướt (Body mỏng, vị sạch) VS Cà phê Sơ chế Khô (Body dày, vị ngọt đậm, hương trái chín).
Kết quả: Sự tương phản mạnh mẽ sẽ giúp bạn hiểu ngay lập tức thế nào là Acidity (độ chua) và Body (độ dày) mà không cần lý thuyết dài dòng.

Kỹ thuật “Hút sùm sụp” (Slurping)
Nghe có vẻ hơi mất lịch sự trên bàn ăn, nhưng trong thử nếm cà phê, đây là kỹ thuật bắt buộc.
Cách làm: Khi đưa thìa cà phê lên miệng, hãy hút một hơi thật mạnh và nhanh (tạo ra tiếng kêu soạt).
Mục đích: Hành động này giúp cà phê được phun tơi ra dạng sương, phủ đều toàn bộ khoang miệng và lưỡi. Đồng thời, nó đẩy hương thơm lên khoang mũi (khứu giác sau), giúp bạn cảm nhận hương vị rõ nét gấp 3 lần so với cách uống thông thường.
Quan sát sự thay đổi theo nhiệt độ
Cà phê là một thực thể sống động, hương vị của nó thay đổi theo từng độ C.
Nóng (Hot): Lúc này hương thơm (Aroma) bốc lên mạnh nhất, nhưng vị giác của lưỡi lại kém nhạy cảm với vị ngọt/chua do nhiệt độ cao.
Ấm (Warm): Đây là lúc cân bằng nhất để đánh giá Body và Acidity.
Nguội (Cool): Đừng vội đổ đi khi cà phê nguội. Cà phê xịn (Specialty) khi nguội sẽ càng ngọt và vị chua càng sắc nét (như nước trái cây). Cà phê kém chất lượng khi nguội sẽ lộ ra vị đắng gắt, chua loét hoặc mùi tạp.
Nhật ký hương vị (Sensory Journal)
Đừng tin vào trí nhớ, hãy tin vào ngòi bút.
Cách làm: Chuẩn bị một cuốn sổ tay nhỏ. Ghi lại bất cứ thứ gì bạn cảm nhận được, dù là ngây ngô nhất.
- Đừng áp lực phải dùng từ chuyên môn. Nếu thấy nó có mùi “mít chín”, hãy ghi là mít. Thấy nó chua như “sữa chua”, hãy ghi là sữa chua.
Công cụ hỗ trợ: Hãy tải về hoặc in ra Vòng tròn hương vị cà phê (Coffee Taster’s Flavor Wheel) của SCA. Nó giống như tấm bản đồ giúp bạn tra cứu từ vựng khi bị bí từ.
Để nắm bắt và thực hiện đúng các bước thử nếm cà phê, hãy đọc tại: [Từ “Uống” đến “Thưởng”: Hướng dẫn thử nếm cà phê (Cupping cà phê) tại nhà ]

Kết luận
Thế giới hương vị cà phê là một vũ trụ rộng lớn và kỳ diệu. Việc chúng ta cùng nhau giải mã các thuật ngữ như Aroma (Hương), Acidity (Tính sáng) hay Body (Thể chất) không phải để làm khó nhau bằng những lý thuyết khô khan. Mục đích cuối cùng là để chúng ta biết trân trọng hơn từng giọt cà phê mình thưởng thức mỗi ngày.
Nó giúp chúng ta trân trọng hơn từng giọt cà phê. Khi bạn phân biệt được Acidity trong cà phê là vị chua thanh tao, hay hiểu Body cà phê là gì, qua độ sánh mịn, hay cảm nhận được Aroma của cà phê qua ly cà phê thì bạn đã “chạm” vào linh hồn của hạt
Tại ILOTA, chúng tôi không chỉ là người bán cà phê. Chúng tôi định vị mình là những “Nghệ nhân may đo hương vị”. Với công nghệ rang Hot-air hiện đại từ Châu Âu và sự thấu hiểu sâu sắc về Sensory, ILOTA cam kết đánh thức và gìn giữ trọn vẹn những phẩm chất quý giá nhất của hạt cà phê để gửi trao đến bạn.
Bạn đã hiểu thế nào là Aroma của cà phê quyến rũ, Acidity trong cà phê sống động và Body cà phê dày dặn. Nhưng trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một thử.
CƠ HỘI TRẢI NGHIỆM GIÁC QUAN ĐỈNH CAO
Mẻ rang Specialty Ethiopia & Fine Robusta mới nhất vừa ra lò sáng nay tại xưởng ILOTA. Đây là những mẻ rang được các chuyên gia của chúng tôi tinh chỉnh biểu đồ nhiệt để đạt điểm rơi hương vị hoàn hảo nhất – nơi Body và Acidity thăng hoa cùng lúc.
Cảnh báo: Số lượng cực kỳ giới hạn. Đừng để vị giác của bạn phải chờ đợi thêm nữa. Hãy là người đầu tiên sở hữu những hạt cà phê “tươi” nhất, chuẩn vị nhất để kiểm chứng lại toàn bộ kiến thức bạn vừa đọc.
[ĐẶT MUA NGAY – ĐỂ CẢM NHẬN SỰ KHÁC BIỆT]
ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo”
Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.
Zalo: 0989 099 033 (Mr Thắng)
Website: ilota.vn
Facebook: ILOTA Coffee and Tea
