Cà phê Strictly High Grown (SHG): Vì sao cà phê trồng trên cao luôn được giới sành săn đón?

Cà phê Strictly High Grown (SHG) là gì? Cùng ILOTA khám phá tiêu chuẩn đánh giá, đặc điểm cà phê SHG và xem cà phê SHG khác gì cà phê thường chi tiết nhất.

Thị trường cà phê hiện nay đã thay đổi rõ rệt khi người tiêu dùng bắt đầu quan tâm sâu hơn đến nguồn gốc và chất lượng hạt thay vì chỉ chú ý đến hương vị đắng cơ bản. Tuy nhiên, khi đọc kỹ nhãn mác trên những túi cà phê chất lượng cao, người mua thường bắt gặp các thuật ngữ chuyên ngành tiếng Anh gây bối rối, điển hình nhất là dòng chữ Cà phê Strictly High Grown (SHG).

Rất nhiều người chọn mua dòng sản phẩm này vì được giới thiệu là hàng hảo hạng, nhưng lại chưa nắm rõ các tiêu chuẩn đánh giá Cà phê Strictly High Grown được quy định nghiêm ngặt ra sao. Việc thiếu thông tin thực tế khiến người uống thường xuyên thắc mắc liệu những đặc điểm cà phê SHG có thực sự xứng đáng với giá tiền, và xét về mặt hương vị cốt lõi thì cà phê SHG khác gì cà phê thường đang được bán đại trà trên thị trường.

Bài viết này được thương hiệu rang xay ILOTA thiết kế để giải đáp toàn bộ những câu hỏi trên một cách trực diện và giản dị nhất. Dù bạn là người hoàn toàn mới tiếp xúc với cà phê hạt, những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của hệ thống phân loại này, từ đó tự tin đưa ra quyết định chọn mua chính xác nhất cho nhu cầu thưởng thức hàng ngày.

Cà phê Strictly High Grown (SHG) là gì?

Giải thích Cà phê Strictly High Grown (SHG)

Cà phê Strictly High Grown (SHG), khi dịch sát nghĩa từ tiếng Anh sang tiếng Việt, có nghĩa là “Cà phê được trồng ở nơi có độ cao nghiêm ngặt”. Trong ngành công nghiệp cà phê quốc tế, đây là một thuật ngữ chính thức được sử dụng để phân loại và phân cấp chất lượng hạt cà phê nhân xanh (green bean – hạt cà phê đã được bóc vỏ, làm khô nhưng chưa qua quá trình rang).

Hệ thống phân loại này dựa hoàn toàn vào một yếu tố duy nhất: Độ cao của vùng trồng cà phê so với mực nước biển.

Theo quy ước quốc tế, một lô cà phê chỉ được gắn mác là Cà phê Strictly High Grown (SHG) khi và chỉ khi những cây cà phê đó được trồng ở độ cao từ 1.200 mét (khoảng 4.000 feet) trở lên so với mực nước biển. Nếu cây cà phê được trồng ở độ cao 1.199 mét, hạt cà phê thu hoạch được cũng không được phép sử dụng nhãn hiệu SHG này.

Nguồn gốc của hệ thống phân loại SHG

Hệ thống phân loại cà phê theo độ cao không được áp dụng đồng đều trên toàn thế giới. Thuật ngữ SHG chủ yếu được sử dụng tại các quốc gia sản xuất cà phê thuộc khu vực Trung Mỹ .Các quốc gia áp dụng hệ thống phân loại này phổ biến nhất bao gồm Honduras, El Salvador và Nicaragua.

Tại các quốc gia này, địa hình chủ yếu là đồi núi cao và núi lửa. Vì vậy, độ cao của các nông trại là yếu tố khác biệt lớn nhất giữa các lô cà phê. Thay vì phân loại theo kích thước hạt (như hệ thống sàng 16, sàng 18 tại Việt Nam hay Colombia), hoặc phân loại theo số lượng hạt lỗi (như hệ thống của Indonesia), các nước Trung Mỹ chọn độ cao làm thước đo chất lượng chính thức để xuất khẩu.

Phân biệt thuật ngữ SHG và thuật ngữ SHB

Khi tìm hiểu về các loại cà phê nhập khẩu, người mua thường thấy hai thuật ngữ: Cà phê Strictly High Grown (SHG) và Strictly Hard Bean (SHB). Sự xuất hiện của cả hai từ này gây ra không ít nhầm lẫn.

Điểm giống nhau về bản chất

Về mặt bản chất khoa học nông nghiệp, hai thuật ngữ này chỉ chung một loại hạt cà phê.

Như đã giải thích ở các phần trên, những cây trồng trên độ cao lớn sẽ tự động tạo ra những hạt cà phê có cấu trúc rất cứng và đặc. Do đó, SHG (Trồng siêu cao) và SHB (Hạt siêu cứng) là hệ quả của nhau. Cả hai thuật ngữ đều dùng để chỉ những hạt cà phê trồng ở độ cao trên 1.200 mét, có thời gian chín chậm, độ cứng hạt cao và mang lại hương vị cực kỳ phong phú.

Sự khác biệt về quốc gia sử dụng

Sự khác nhau duy nhất nằm ở việc các quốc gia khác nhau lựa chọn thuật ngữ khác nhau để in lên bao bì xuất khẩu.

• Thuật ngữ Cà phê Strictly High Grown (SHG): Thường được luật hóa và sử dụng làm tiêu chuẩn xuất khẩu chính thức tại các quốc gia như El Salvador, Honduras và Nicaragua.

• Thuật ngữ Strictly Hard Bean (SHB): Lại được sử dụng như tiêu chuẩn đánh giá và cấp phép xuất khẩu chính thức tại các quốc gia láng giềng như Costa Rica và Guatemala.

Khi đi mua hàng, nếu bạn cầm một túi cà phê Honduras có ghi SHG, và một túi cà phê Costa Rica có ghi SHB, bạn có thể hiểu rằng cả hai lô cà phê này đều được trồng ở mức độ cao tương đương nhau và đều đạt mức phân cấp cao nhất trong hệ thống phân loại chất lượng của từng quốc gia.

Tiêu chuẩn đánh giá Cà phê Strictly High Grown

Để một lô hàng được chứng nhận và xuất khẩu dưới cái tên Cà phê Strictly High Grown (SHG), nó phải đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá nghiêm ngặt trong khâu kiểm định. Những tiêu chuẩn đánh giá Cà phê Strictly High Grown này được các hiệp hội cà phê quốc gia tại Trung Mỹ kiểm soát chặt chẽ.

Tiêu chuẩn về thông số độ cao

Như đã đề cập ở định nghĩa, tiêu chuẩn tiên quyết và không thể thay đổi là độ cao vùng trồng phải đạt trên 1.200 mét. Nông dân và các nhà xuất khẩu phải cung cấp được giấy tờ chứng minh vị trí địa lý của nông trại. Các cơ quan quản lý sẽ sử dụng dữ liệu định vị để xác nhận thông tin này trước khi cấp giấy chứng nhận xuất khẩu.

Tiêu chuẩn về quy trình thu hoạch

Ở độ cao trên 1.200 mét, địa hình thường rất dốc và hiểm trở. Máy móc nông nghiệp cỡ lớn không thể di chuyển lên các khu vực này. Do đó, một tiêu chuẩn đi kèm (dù không được viết thành văn bản bắt buộc nhưng là yếu tố thực tế) của cà phê SHG là phải được thu hoạch hoàn toàn bằng phương pháp thủ công. Người nông dân phải tự tay hái từng quả cà phê chín đỏ. Việc hái tay giúp loại bỏ các quả xanh, quả sâu bệnh ngay từ bước đầu tiên, đảm bảo chất lượng lô hàng đồng đều.

Tiêu chuẩn về độ ẩm và kích thước hạt nhân xanh

Dù phân loại theo độ cao, hạt cà phê SHG trước khi xuất khẩu vẫn phải trải qua kiểm tra chất lượng vật lý. Tiêu chuẩn đánh giá Cà phê Strictly High Grown đòi hỏi hạt cà phê nhân xanh phải đạt độ ẩm tiêu chuẩn từ 10% đến 12%. Nếu độ ẩm cao hơn mức này, hạt sẽ dễ bị nấm mốc trong quá trình vận chuyển đường biển. Ngoài ra, lô hàng không được chứa các tạp chất như cành cây, sỏi đá, và số lượng hạt lỗi (hạt đen, hạt vỡ, hạt bị côn trùng cắn) phải nằm trong mức cho phép cực kỳ thấp.

Đặc điểm cà phê SHG làm nên giá trị cao

Cà phê trồng ở độ cao trên 1.200m không tự nhiên mà đắt tiền và được tìm kiếm nhiều. Sự khác biệt về địa lý tạo ra những đặc điểm cà phê SHG rất riêng biệt về mặt sinh học và cấu trúc hóa học. ILOTA tổng hợp dưới dây:

Quá trình chín chậm

Càng lên cao, nhiệt độ trung bình càng giảm. Tại các nông trại ở độ cao trên 1.200m, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm rất lớn. Ban ngày có nắng ấm để cây quang hợp, nhưng ban đêm nhiệt độ hạ xuống rất thấp. Thời tiết lạnh giá vào ban đêm khiến quá trình trao đổi chất của cây cà phê chậm lại.

Thay vì lớn nhanh và chín vội như các loại cây ở vùng đồng bằng nóng bức, quả cà phê ở vùng SHG có thời gian phát triển kéo dài hơn rất nhiều. Quá trình chín chậm này là một đặc điểm cà phê SHG mang tính quyết định, bởi nó cho phép rễ cây có thêm thời gian để hút chất dinh dưỡng từ đất, sau đó từ từ chuyển hóa và tích lũy vào bên trong hạt cà phê.

Độ cứng và sự đặc chắc của hạt

Bởi vì phát triển chậm trong một thời gian dài ở môi trường lạnh, cấu trúc tế bào bên trong hạt cà phê SHG liên kết với nhau cực kỳ chặt chẽ. Nếu bạn cầm một hạt cà phê SHG và một hạt cà phê trồng ở vùng thấp, bóp mạnh hoặc dùng vật cứng đập, bạn sẽ thấy hạt SHG cứng hơn rất nhiều. Cấu trúc tế bào đặc và chặt này giúp hạt cà phê giữ được toàn bộ hợp chất hương vị bên trong, không bị thất thoát ra ngoài trong quá trình bảo quản.

Lượng đường và Acid hữu cơ dồi dào

Sự tích lũy dinh dưỡng kéo dài do quá trình chín chậm tạo ra một lượng lớn đường tự nhiên và các acid hữu cơ bên trong hạt. Đây là nền tảng hóa học tạo nên hương vị của cà phê khi uống. Lượng đường cao giúp cà phê khi rang lên có độ ngọt rõ ràng. Trong khi đó, các acid hữu cơ phong phú tạo ra cảm giác chua thanh dễ chịu (giống vị chua của trái cây như cam, táo, dâu tây) thay vì vị chua gắt khó chịu.

Những lô hạt cà phê SHG với chất lượng nguyên bản thường có số lượng thu hoạch hạn chế và được các nhà rang xay trên toàn thế giới đặt mua từ rất sớm. Nếu bạn đang muốn tự mình kiểm chứng độ cứng của hạt, cũng như nếm thử hương vị ngọt ngào và độ chua thanh tao đặc trưng do quá trình chín chậm tạo ra, đừng bỏ lỡ các dòng sản phẩm cà phê nhập khẩu chất lượng cao tại ILOTA. 👉[Khám phá ngay Cà phê Nhập khẩu ILOTA]

Cà phê SHG khác gì cà phê thường?

Để hiểu rõ hơn giá trị của thuật ngữ này, chúng ta cần phân tích cụ thể cà phê SHG khác gì cà phê thường (cà phê trồng ở các vùng đồng bằng hoặc đồi thấp dưới 900 mét).

Khác biệt về điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng

Cà phê thường ở vùng thấp phát triển trong môi trường nhiệt độ cao, nóng ẩm quanh năm. Lượng mưa nhiều và nhiệt độ cao thúc đẩy cây lớn nhanh, cho sản lượng nhiều. Đất ở vùng thấp thường là đất phù sa hoặc đất thịt thông thường.

Ngược lại, cà phê SHG sống trên núi cao, nơi có khí hậu mát mẻ, ban đêm lạnh. Đặc biệt, tại các vùng đất như Trung Mỹ, đất trên núi cao đa phần là đất núi lửa. Loại đất này chứa hàm lượng khoáng chất (nitơ, phốt pho, kali, kẽm…) cao vượt trội. Khả năng thoát nước của đất đồi dốc cũng tốt hơn, giúp rễ cây không bị ngập úng, cây phải đâm rễ sâu hơn để tìm nước, từ đó khỏe mạnh hơn.

Khác biệt về sản lượng và công sức chăm sóc

Do cây lớn nhanh, cà phê thường cho thu hoạch sản lượng rất lớn. Nông dân có thể dùng máy móc để thu hoạch hàng loạt, giúp tiết kiệm chi phí nhân công, từ đó giá thành rẻ.

Cà phê SHG do sinh trưởng chậm nên sản lượng mỗi năm rất ít. Địa hình dốc không dùng được máy móc, mọi công đoạn từ bón phân, làm cỏ đến thu hoạch đều phải dùng sức người để leo núi. Chi phí lao động cao và rủi ro thời tiết lớn khiến giá thành của cà phê trồng trên cao luôn đắt hơn cà phê thường.

Khác biệt về trải nghiệm hương vị

Cà phê trồng vùng thấp, do lớn quá nhanh, hạt thường xốp, mềm. Lượng đường và acid hữu cơ tích lũy ít. Khi rang và pha chế, loại cà phê này thường mang lại hương vị khá đơn điệu, chủ yếu là các vị cơ bản như đắng, đậm, hương gỗ hoặc hương đất, đôi khi có vị chát.

Cà phê SHG mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Nhờ mật độ hạt đặc và lượng dưỡng chất lớn, khi uống bạn sẽ cảm nhận được sự phức tạp. Cà phê SHG thường có mùi thơm của các loại hoa, vị chua của các loại trái cây họ cam chanh hoặc dâu quả mọng, kèm theo hậu vị ngọt kéo dài rất lâu trong cổ họng sau khi uống xong.

Bảng tóm tắt so sánh

Dưới đây là bảng so sánh ILOTA tóm tắt giúp bạn dễ dàng nhìn ra sự khác biệt:

Kiến thức đúng – cập nhật nhanh – ứng dụng ngay. Đó là cách những người trong ngành đang phát triển cùng ILOTA  ACADEMY mỗi ngày. Cập nhập thông tin chỉ với 2 phút mỗi ngày! Tham gia ngay [ILOTA ACADEMY] để nhận thông tin kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê

Tại sao độ cao lại là yếu tố quyết định chất lượng cà phê?

Nhiều người thắc mắc vì sao người ta lại lấy độ cao làm hệ thống phân loại chính. Lý do là vì trong nông nghiệp trồng cà phê, độ cao là yếu tố tác động đồng thời đến rất nhiều điều kiện tự nhiên khác.

Khả năng thoát nước tự nhiên

Cây cà phê là loại cây cần nhiều nước nhưng lại cực kỳ sợ ngập úng rễ. Việc trồng trên các sườn núi cao có độ dốc lớn giải quyết triệt để vấn đề này. Nước mưa khi rơi xuống sẽ tưới mát cho cây và lập tức trôi đi theo độ dốc của đồi, không đọng lại dưới gốc. Điều này giúp rễ cây không bị thối, không sinh ra nấm bệnh, đảm bảo cây luôn ở trạng thái sức khỏe tốt nhất để nuôi dưỡng quả.

Sức đề kháng tự nhiên không cần hóa chất

Ở môi trường núi cao lạnh giá, các loại côn trùng, sâu bệnh và nấm mốc khó có thể sinh sôi nảy nở. Một trong những bệnh nguy hiểm nhất của cây cà phê là bệnh gỉ sắt (Coffee Leaf Rust) thường rất khó lây lan ở độ cao trên 1.200m. Xem thêm bài viết: [Đại dịch rỉ sắt lá cà phê (Coffee Leaf Rust): Loại nấm đã ép người Anh phải uống trà và đưa Brazil thành đế chế cà phê]

Nhờ vào sức đề kháng tự nhiên từ môi trường, người nông dân trồng cà phê SHG không cần hoặc sử dụng rất ít các loại thuốc trừ sâu, phân bón hóa học sinh học. Điều này không chỉ giúp hạt cà phê phát triển hoàn toàn tự nhiên, an toàn cho sức khỏe người sử dụng mà còn bảo vệ được hệ sinh thái đất và nguồn nước ngầm tại khu vực trồng trọt.

Cách rang và pha chế tối ưu cho hạt Cà phê SHG

Với đặc điểm cấu trúc tế bào đặc và lượng đường cao, việc rang và pha chế loại cà phê trồng ở độ cao lớn đòi hỏi kỹ thuật và sự hiểu biết nhất định. ILOTA lưu ý một số điểm sau:

Lưu ý trong quá trình rang xay

Vì hạt cà phê SHG rất cứng và đặc, nó cần một lượng nhiệt lượng lớn hơn trong quá trình rang để nhiệt có thể đâm xuyên qua lớp vỏ hạt cứng và tiến sâu vào trong lõi. Các thợ rang thường phải bắt đầu mẻ rang với nhiệt độ lồng rang cao.

Đồng thời, do hạt chứa nhiều đường tự nhiên, nếu rang quá đậm, lượng đường này sẽ dễ bị cháy khét, phá hủy toàn bộ các hương vị trái cây tinh tế và chỉ để lại vị đắng khét. Do đó, cà phê SHG thường được các nhà cung cấp rang ở mức độ sáng hoặc trung bình sáng. Mức độ rang này vừa đủ để làm chín hạt, kích thích các phản ứng hóa học tạo mùi thơm, vừa giữ lại được vị chua thanh và độ ngọt nguyên bản của núi rừng.

Cách pha chế để tận hưởng trọn vẹn hương vị

Với những loại hạt được rang sáng và chứa nhiều nốt hương vị trái cây, hoa cỏ, phương pháp pha chế phù hợp nhất là sử dụng phương pháp Pour Over (pha cà phê bằng giấy lọc) hoặc sử dụng các dụng cụ pha chế thủ công.

Sử dụng phễu lọc bằng giấy sẽ giúp giữ lại toàn bộ cặn và một phần dầu tự nhiên của hạt cà phê. Kết quả là bạn sẽ thu được một ly cà phê có màu trong trẻo như trà, thể chất nhẹ nhàng, hương thơm bung tỏa mạnh mẽ và vị chua ngọt cực kỳ dễ nhận biết. Đối với những người thích uống cà phê nguyên bản không thêm đường sữa, các dụng cụ pha tay kết hợp cùng hạt SHG là một sự lựa chọn hoàn hảo.

Ngược lại, nếu bạn dùng hạt cà phê SHG rang sáng để pha phin hoặc pha máy Espresso truyền thống để uống cùng sữa đặc, vị chua tự nhiên của hạt có thể sẽ lấn át, tạo ra cảm giác không quen thuộc với những người ưa thích gu cà phê truyền thống đậm đắng.

Kết luận

Việc hiểu rõ về các thông số kỹ thuật in trên bao bì là bước đầu tiên để người dùng trở thành một người uống cà phê thông thái. Cụm từ Cà phê Strictly High Grown (SHG) không chỉ là một quy định xuất khẩu khô khan, mà nó là minh chứng cho một hành trình sinh trưởng khắc nghiệt nhưng đầy tự hào của cây cà phê trên những sườn núi cao hơn 1.200 mét. Từ quá trình chống chọi với cái lạnh ban đêm, việc chắt chiu từng giọt dinh dưỡng để chín chậm rãi, cho đến khi kết tinh thành những hạt cà phê đặc cứng, giàu lượng đường và acid hữu cơ.

Đó chính là câu trả lời cốt lõi cho câu hỏi vì sao cà phê trồng trên cao luôn được giới sành thưởng thức săn đón. Họ không mua một cái tên viết tắt, họ đang trả tiền cho chất lượng thực sự, cho sự phức tạp của hương vị trái cây, hương hoa và sự ngọt ngào mà cà phê vùng đồng bằng không bao giờ có thể tạo ra được.

Tại ILOTA, tự hào mang đến cho khách hàng những dòng cà phê nhập khẩu chất lượng cao nhất, được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các vùng trồng nổi tiếng trên toàn thế giới. Các dòng hạt Cà phê Strictly High Grown (SHG) từ vùng Trung Mỹ với hương vị thanh tao, độ ngọt tinh tế với số lượng vô cùng hạn chế. Do sản lượng canh tác trên núi cao thấp và nhu cầu quốc tế lớn, các mẻ hạt tươi mới này thường xuyên hết hàng rất nhanh.

👉[Sở hữu cho mình những túi cà phê nhập khẩu ILOTA chất lượng nhất, tự mình trải nghiệm sự khác biệt đẳng cấp của cà phê vùng cao trước khi sản phẩm cháy hàng.]

ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo” 

1. Tham gia ILOTA ACADEMY để cập nhật kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê mỗi ngày. 👉 [Tham gia nhóm tại đây]
2. Tư vấn & Đặt hàng:

👉 Mua sỉ, kênh quán, OEM: 0989 099 033 (Anh Thắng)

👉 Mua lẻ: 0988 345 175 (Thái Sơn)

Facebook: ILOTA Coffee Roasters

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.