Làn sóng cà phê thứ 2: Cuộc cách mạng biến quán cà phê thành “ngôi nhà thứ ba”

Làn sóng cà phê thứ 2 đã biến việc uống cà phê thành phong cách sống. Cùng ILOTA tìm hiểu làn sóng cà phê thứ 2 là gì và sự khác biệt giữa 3 làn sóng cà phê.

Thói quen sử dụng cà phê của người tiêu dùng trên toàn thế giới đã trải qua những sự thay đổi rất lớn trong nhiều thập kỷ qua. Cà phê hiện tại không chỉ đóng vai trò là một loại thức uống chức năng giúp con người duy trì sự tỉnh táo để bắt đầu ngày mới. Ở các thành phố, quán cà phê xuất hiện dày đặc trên khắp các con phố. Nhiều người có xu hướng dành hàng giờ tại đây để làm việc, gặp gỡ đối tác hoặc đơn giản là trò chuyện, thư giãn cùng bạn bè.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng này là kết quả của một quá trình dịch chuyển toàn diện trong ngành công nghiệp đồ uống toàn cầu. Quá trình này đã thay đổi hoàn toàn định dạng của các cửa hàng cà phê truyền thống, biến chúng từ những điểm bán lẻ đơn thuần thành những không gian dịch vụ tổng hợp. 

Làn sóng cà phê thứ 2 là gì?

Để trả lời cho câu hỏi “Làn sóng cà phê thứ 2 là gì?”, chúng ta cần nhìn lại lịch sử ngành F&B vào những năm 1970 tại Mỹ. Theo định nghĩa từ các chuyên gia trong ngành, làn sóng cà phê thứ 2 (The Second wave coffee) là giai đoạn đánh dấu sự chuyển dịch từ việc tiêu thụ cà phê đóng hộp giá rẻ, sản xuất hàng loạt sang việc thưởng thức các loại cà phê có chất lượng cao hơn, được pha chế trực tiếp bằng máy Espresso.

Sự phát triển của làn sóng cà phê thứ 2 gắn liền với sự bùng nổ của các chuỗi cà phê lớn trên thế giới, điển hình nhất là Starbucks. Giai đoạn này tập trung mạnh vào trải nghiệm của khách hàng, sự đa dạng của thực đơn với các món nước có thêm sữa, syrup và không gian quán được thiết kế đồng bộ.

Theo thông tin ghi nhận từ tờ The New York Times, làn sóng cà phê thứ 2 thực chất được khởi nguồn từ Alfred Peet – người sáng lập Peet’s Coffee & Tea vào năm 1966 tại California, Mỹ. Ông là người đầu tiên mang phong cách rang cà phê đậm của châu Âu đến nước Mỹ, hướng sự chú ý của người tiêu dùng vào nguồn gốc và chất lượng của hạt cà phê thay vì chỉ quan tâm đến sự tiện lợi.

Lịch sử và sự bùng nổ của The Second wave coffee

Giai đoạn The Second wave coffee thực sự bùng nổ trên quy mô toàn cầu vào những năm 1980 và 1990. Trước thời điểm này, người tiêu dùng chủ yếu uống cà phê hòa tan hoặc cà phê rang xay sẵn mua tại siêu thị. Cà phê lúc đó được xem là một loại hàng hóa thiết yếu, cạnh tranh chủ yếu bằng giá cả và sự tiện lợi.

Theo báo cáo trên Business Insider, Howard Schultz (cựu CEO của Starbucks) sau một chuyến đi đến Ý vào năm 1983 đã nhận ra tiềm năng khổng lồ của văn hóa quán cà phê Espresso. Ông quyết định mang mô hình quán cà phê của Ý về Mỹ, kết hợp không gian thoải mái với các loại thức uống pha chế phức tạp như Latte, Cappuccino, Mocha. 

Từ đây, làn sóng cà phê thứ 2 chính thức định hình thói quen mới: khách hàng sẵn sàng trả giá cao hơn nhiều lần cho một ly cà phê, không chỉ vì thức uống đó ngon hơn mà vì họ đang trả tiền cho không gian, wifi, âm nhạc, sự phục vụ chuyên nghiệp và cả vị thế xã hội khi cầm trên tay ly cà phê của một thương hiệu nổi tiếng.

ILOTA nhận định rằng, đóng góp lớn nhất của The Second wave coffee chính là việc giáo dục thị trường. Giai đoạn này đã dạy cho người tiêu dùng biết khái niệm về cà phê Espresso là gì, phân biệt được các loại đồ uống nền Espresso và thiết lập thói quen ra quán cà phê như một hoạt động sống thường nhật.

Để hiểu hơn về cà phê Espresso, bạn có thể tham khảo bài viết: [Lịch sử cà phê Espresso: 4 giai đoạn phát triển thay đổi toàn bộ ngành đồ uống]

Đặc điểm cốt lõi của làn sóng cà phê thứ 2

Để nhận diện rõ ràng the Second wave coffee trên thị trường hiện tại,bạn có thể xem xét các đặc điểm cụ thể sau đây.

Không gian quán là “Ngôi nhà thứ ba”

Theo học giả Ray Oldenburg – người đưa ra khái niệm “Third place” trong cuốn sách The Great Good Place (1989), con người trong xã hội hiện đại cần một không gian trung lập bên ngoài gia đình và công sở để duy trì sức khỏe tinh thần. Làn sóng cà phê thứ 2 đã nắm bắt chính xác lý thuyết tâm lý học xã hội này. Các quán cà phê thuộc làn sóng cà phê thứ 2 được đầu tư diện tích lớn, ghế sofa êm ái, ánh sáng ấm cúng, âm nhạc có bản quyền, hệ thống điều hòa và mạng internet tốc độ cao.

Menu xoay quanh máy pha Espresso và các phụ gia

Trước làn sóng cà phê thứ 2, việc uống cà phê thường đơn giản là cà phê đen hoặc cà phê thêm sữa đặc/đường. The Second wave coffee đã đưa vào thực đơn những cái tên tiếng Ý như Macchiato, Americano, Flat White. Điều này giúp các quán cà phê mở rộng tệp khách hàng, thu hút cả những người không thích vị đắng của cà phê truyền thống nhưng vẫn muốn đến quán để tận hưởng không gian.

Thuật ngữ chuyên ngành được phổ cập

Làn sóng cà phê thứ 2 đã đưa các thuật ngữ như Barista, Espresso, Latte Art trở thành những từ ngữ thông dụng hàng ngày. Nghề pha chế bắt đầu được công nhận là một công việc đòi hỏi kỹ năng vận hành máy móc và tiêu chuẩn dịch vụ khách hàng chuyên nghiệp.

Để hiểu sâu hơn về lịch sử ngành F&B cũng như trang bị nền tảng vững chắc về nguyên liệu, việc không ngừng học hỏi là yếu tố then chốt. 

Kiến thức đúng – cập nhật nhanh – ứng dụng ngay. Đó là cách những người trong ngành đang phát triển cùng ILOTA ACADEMY mỗi ngày. Cập nhập thông tin chỉ với 2 phút mỗi ngày! Tham gia ngay [ILOTA ACADEMY] để nhận thông tin kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê.

Bảng so sánh sự khác biệt giữa 3 làn sóng cà phê

Để làm rõ vị trí của làn sóng cà phê thứ 2 trong tiến trình lịch sử, bạn cần hiểu tổng quan về cả ba giai đoạn. Dưới đây là bảng trực quan tóm tắt sự khác biệt giữa 3 làn sóng cà phê:

Phân tích chi tiết sự khác biệt giữa 3 làn sóng cà phê

Dựa vào bảng tóm tắt trên, ILOTA sẽ phân tích rõ hơn sự khác biệt giữa 3 làn sóng cà phê để giúp người đọc có cái nhìn chuyên môn và thực tế nhất.

1. Làn sóng thứ nhất: Tiêu thụ theo số lượng

Ở giai đoạn này, công nghệ đóng gói chân không và sản xuất cà phê hòa tan phát triển mạnh. Người tiêu dùng mua cà phê để pha nhanh tại nhà. Vấn đề chất lượng hạt, độ tươi mới hay kỹ thuật rang hoàn toàn bị bỏ qua. Mục tiêu duy nhất là cung cấp caffeine nhanh chóng với chi phí thấp nhất.

2. Làn sóng thứ hai: Khởi nguồn của trải nghiệm (The Second wave coffee)

Đây là lúc làn sóng cà phê thứ 2 xuất hiện để khắc phục nhược điểm về chất lượng của làn sóng thứ nhất. Khách hàng bắt đầu quan tâm đến hạt cà phê Arabica thay vì Robusta giá rẻ. Tuy nhiên, sự tập trung ở làn sóng cà phê thứ 2 không nằm hoàn toàn ở hạt cà phê nguyên bản, mà nằm ở “công thức pha chế”.

 Máy pha Espresso công nghiệp được sử dụng phổ biến. Cà phê thường được rang rất đậm để tạo ra sự đồng nhất về hương vị trên hàng ngàn cửa hàng của một chuỗi. Sau đó, vị đắng gắt của cà phê rang đậm được cân bằng lại bằng một lượng lớn sữa tươi, đường, siro caramel, bọt sữa và kem tươi.

3. Làn sóng thứ ba: Trở về với giá trị nguyên bản

Làn sóng thứ ba ra đời khi người tiêu dùng bắt đầu chán các loại thức uống quá nhiều đường và sữa của làn sóng cà phê thứ 2. Họ muốn tìm về hương vị thật của hạt cà phê. Giai đoạn này coi cà phê như một sản phẩm thủ công tương tự như rượu vang. Mọi yếu tố từ nông trại trồng trọt, phương pháp sơ chế, kỹ thuật rang mộc cho đến nhiệt độ nước khi pha chế đều được kiểm soát khắt khe.

Xem thêm bài viết: [Làn sóng cà phê thứ ba là gì? Khác gì với Cà phê Đặc sản?]

Sự dịch chuyển của thị trường đã mở ra cơ hội tuyệt vời để người tiêu dùng tiếp cận với các dòng cà phê đặc sản nhập khẩu từ những quốc gia trồng cà phê trứ danh. Thay vì quẩn quanh với những hương vị công nghiệp rập khuôn, việc sở hữu những hạt cà phê hảo hạng này chính là đặc quyền để bạn tự do khám phá thế giới hương vị phong phú. Đừng để bản thân đứng ngoài lề của sự nâng cấp trải nghiệm này. 

👉 Khám phá ngay [Bộ sưu tập Cà phê Đặc sản Nhập khẩu của ILOTA]

Tác động của làn sóng cà phê thứ 2 đến thị trường hiện tại

Theo các nhà phân tích trên tờ The Guardian, dù thị trường hiện nay đang ở trong làn sóng thứ ba (Specialty Coffee), nhưng cấu trúc kinh doanh cốt lõi của ngành F&B vẫn vận hành dựa trên di sản của làn sóng cà phê thứ 2.

Thứ nhất, làn sóng cà phê thứ 2 định hình lại giá trị bất động sản thương mại. Các thương hiệu cà phê lớn thuộc giai đoạn này luôn ưu tiên thuê những mặt bằng ở các ngã tư lớn, các trung tâm thương mại sầm uất. Việc có một cửa hàng cà phê lớn ở tầng trệt của một tòa nhà văn phòng hiện nay được xem là tiện ích bắt buộc.

Thứ hai, The Second wave coffee tạo ra văn hóa làm việc linh hoạt. Việc các quán cà phê cung cấp wifi miễn phí và không gian làm việc thoải mái đã thúc đẩy xu hướng làm việc từ xa. Rất nhiều cá nhân chọn quán cà phê thuộc làn sóng cà phê thứ 2 làm văn phòng làm việc hàng ngày của họ.

Thứ ba, thiết lập mức giá sàn cho ngành. Trước đây, việc trả 4 đến 5 USD cho một ly cà phê là điều không tưởng. Tuy nhiên, bằng cách tập trung vào giá trị không gian và dịch vụ, làn sóng cà phê thứ 2 đã thuyết phục được khách hàng chấp nhận mức giá cao, tạo biên độ lợi nhuận lớn để ngành F&B tiếp tục tái đầu tư và phát triển.

Nguồn tham khảo

1. The New York Times: Các bài viết phân tích về lịch sử của Alfred Peet và sự chuyển dịch chất lượng cà phê tại Mỹ vào cuối thế kỷ 20.
2. Business Insider: Các tài liệu phân tích mô hình kinh doanh “Third place”, hành trình Howard Schultz phát triển chuỗi cà phê dựa trên nền tảng the Second wave coffee.
3. The Guardian: Các bài báo xã hội học đánh giá tác động của các chuỗi cà phê đến thói quen làm việc và quy hoạch đô thị tại các thành phố lớn.
4. Ray Oldenburg (1989), sách The Great Good Place: Tài liệu gốc về khái niệm “Ngôi nhà thứ ba” ứng dụng trong xây dựng không gian quán cà phê.

Bài viết này là thành quả nghiên cứu và biên tập độc quyền của ILOTA dựa trên các tài liệu lịch sử quốc tế. Chúng tôi hoan nghênh việc chia sẻ kiến thức, nhưng vui lòng dẫn nguồn và link đầy đủ khi sử dụng lại thông tin từ bài viết này

Kết luận

Nhìn lại lịch sử, làn sóng cà phê thứ 2 không chỉ là một giai đoạn thay đổi công thức pha chế, mà thực sự là một cuộc cách mạng về hành vi tiêu dùng và trải nghiệm dịch vụ. Bằng việc định nghĩa lại quán cà phê thành “ngôi nhà thứ ba”, giai đoạn này đã tạo ra một ngành công nghiệp khổng lồ, biến việc uống cà phê từ một nhu cầu cá nhân thành một văn hóa giao tiếp xã hội trên toàn cầu. 

Hiểu rõ làn sóng cà phê thứ 2 là gì và sự khác biệt giữa 3 làn sóng cà phê sẽ giúp người tiêu dùng có cái nhìn sâu sắc hơn về thức uống mình đang cầm trên tay mỗi ngày. Dù thị trường có phát triển đến đâu, giá trị cốt lõi cuối cùng vẫn nằm ở chất lượng sản phẩm thực tế. Lựa chọn sử dụng hạt cà phê rang mộc nguyên bản từ ILOTA là cách thiết thực nhất để đảm bảo mỗi ly đồ uống nền Espresso đều đạt được hương vị chân thực, an toàn và đúng chuẩn chất lượng.

Tiêu chuẩn thưởng thức cà phê trên toàn cầu đang ngày một khắt khe hơn, và làn sóng cà phê đặc sản nhập khẩu chính là trải nghiệm đỉnh cao mà bất kỳ người yêu cà phê nào cũng khao khát sở hữu. Hãy nâng tầm thói quen uống cà phê của bạn ngay hôm nay bằng những sản phẩm chất lượng vượt trội. Dù bạn đặt hàng lúc nào, ILOTA luôn phục vụ bạn bằng những mẻ cà phê nguyên hạt rang mới nhất vừa ra lò. 

👉 Khám phá ngay [Các dòng Cà phê Espresso tại ILOTA] 

ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo” 

1. Tham gia ILOTA ACADEMY để cập nhật kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê mỗi ngày. 👉 [Tham gia nhóm tại đây]
2. Tư vấn & Đặt hàng:

👉 Mua sỉ, kênh quán, OEM: 0989 099 033 (Anh Thắng)

👉 Mua lẻ: 0988 345 175 (Thái Sơn)

Facebook: ILOTA Coffee Roasters

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.