Kiến thức, Cà phê, Cộng đồng cà phê

Cà phê hòa tan ảnh hưởng đến mắt ra sao? Góc nhìn từ nghiên cứu khoa học


Cà phê hòa tan ảnh hưởng đến mắt thế nào? Tổng hợp nghiên cứu về thoái hóa điểm vàng, nhãn áp, võng mạc, kèm bảng số liệu dễ hiểu.

Tháng 6 năm 2025, một tiêu đề báo lan nhanh trên mạng: “Cà phê hòa tan có thể làm hại mắt”. Chỉ sau vài ngày, hàng loạt trang tin về sức khỏe và cà phê đăng lại. Nhiều chủ quán, quản lý khách sạn và cả khách hàng của họ bắt đầu hỏi cùng một câu: ly cà phê hòa tan buổi sáng có thật sự ảnh hưởng đến thị lực không?

Câu hỏi này đáng được trả lời nghiêm túc, và cũng đáng được trả lời bình tĩnh. Tiêu đề báo thường ngắn hơn sự thật. Con số “gấp gần 8 lần” nghe rất đáng sợ, nhưng nó đến từ một phương pháp thống kê đặc biệt, với khoảng sai số rất rộng. Ngược lại, nếu bỏ qua hoàn toàn thì cũng chưa hợp lý, vì đây là một nghiên cứu có thiết kế chặt chẽ, dùng dữ liệu di truyền của hàng trăm nghìn người.

Bài viết này của ILOTA đi qua từng nghiên cứu một: họ đo cái gì, trên ai, kết quả ra sao và giới hạn nằm ở đâu. Chúng tôi cũng đặt các kết quả cạnh nhau để bạn thấy bức tranh chung. Chủ đề chính là cà phê hòa tan ảnh hưởng đến mắt ở mức nào, theo bằng chứng hiện có, và bạn nên hiểu nó thế nào cho đúng.

Cà phê hòa tan là gì và vì sao mắt lại được đưa vào câu chuyện?

Cà phê hòa tan là sản phẩm được tạo ra bằng cách chiết cà phê rang xay với nước, sau đó sấy khô thành bột hoặc hạt nhỏ. Khi dùng, bạn chỉ cần cho nước nóng vào để hoàn nguyên. Tiện lợi là lý do chính khiến cà phê hòa tan có mặt ở văn phòng, phòng khách sạn, quầy tự phục vụ và nhiều gia đình.

Cà phê hòa tan khác cà phê pha phin và pha máy ở điểm nào?

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

Khác biệt lớn nhất nằm ở quy trình chế biến. Cà phê pha phin hay pha máy dùng bột cà phê rang xay, nước nóng đi qua bột và người uống nhận ngay dịch chiết. Cà phê hòa tan thì phải trải qua thêm bước chiết công nghiệp, cô đặc, sấy khô rồi mới đóng gói.

Thêm một công đoạn nghĩa là thêm nhiệt, thêm thời gian và thêm cơ hội để các hợp chất trong cà phê biến đổi. Đây chính là điểm mà các nhà nghiên cứu nhắc đến khi giải thích vì sao cà phê hòa tan có thể khác các loại cà phê khác, và chúng tôi sẽ quay lại ở phần sau.

Bài viết liên quan: [Lịch sử Cà phê hòa tan – Từ chiến trường khốc liệt đến văn phòng hiện đại]

Vì sao mắt là cơ quan đáng quan tâm?

Võng mạc là lớp mô mỏng ở đáy mắt, chứa các tế bào cảm nhận ánh sáng. Vùng trung tâm của võng mạc gọi là hoàng điểm (macula), chịu trách nhiệm cho thị lực nhìn thẳng: đọc chữ, nhận diện khuôn mặt, lái xe. Võng mạc tiêu thụ nhiều oxy và luôn tiếp xúc với ánh sáng, nên dễ chịu tổn thương do stress oxy hóa và viêm.

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

Vì vậy, bất kỳ yếu tố ăn uống nào có thể đẩy mạnh hoặc làm giảm hai quá trình này đều thu hút sự chú ý của giới nhãn khoa. Cà phê được uống hằng ngày bởi hàng tỷ người, nên tác động của nó lên mắt, dù nhỏ, cũng có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng.

Hiểu nhanh về thoái hóa điểm vàng (AMD) trước khi đọc nghiên cứu

Để đọc được các nghiên cứu bên dưới, bạn cần nắm vài khái niệm. Bảng sau tóm tắt các thuật ngữ sẽ xuất hiện nhiều lần trong bài.

Thuật ngữGiải thích đơn giảnLiên quan gì đến bài này
Võng mạcLớp mô ở đáy mắt, nhận ánh sáng và gửi tín hiệu về nãoNơi các tổn thương do AMD xảy ra
Hoàng điểm (macula)Vùng trung tâm võng mạc, cho thị lực nhìn thẳngBị ảnh hưởng trong AMD
AMD (thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi tác)Bệnh làm hoàng điểm tổn thương, gây mờ dần thị lực trung tâmBệnh được đo trong nghiên cứu về cà phê hòa tan
AMD thể khô và thể ướtThể khô tiến triển chậm hơn; thể ướt liên quan mạch máu bất thường và có thể diễn tiến nhanhNghiên cứu năm 2025 chỉ thấy liên quan với thể khô
Lớp sợi thần kinh võng mạc (RNFL)Lớp sợi thần kinh mỏng ở võng mạc; độ dày phản ánh tình trạng thoái hóa thần kinhChỉ số trong nghiên cứu UK Biobank
Áp lực nội nhãn (IOP)Áp suất chất lỏng bên trong mắtLiên quan bệnh tăng nhãn áp (glaucoma)

Theo tổng hợp trong bản tin của News-Medical, AMD là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực ở người lớn tuổi trên thế giới, ước tính ảnh hưởng đến khoảng 8,7% người trưởng thành, tương đương 196 triệu ca vào năm 2020, và có thể vượt 240 triệu ca vào năm 2040. Bệnh không thể phục hồi. Các biện pháp như bổ sung dinh dưỡng hoặc điều trị laser chỉ giúp làm chậm tiến triển. Vì vậy, các nhà nghiên cứu ưu tiên tìm những yếu tố có thể thay đổi được, trong đó có chế độ ăn uống.

Nghiên cứu năm 2025: Cà phê hòa tan ảnh hưởng đến mắt qua lăng kính di truyền

Nghiên cứu được nhắc đến nhiều nhất về chủ đề này đăng trên tạp chí Food Science & Nutrition năm 2025, với nhóm tác giả Jia, Zha, Li, Zhang, Ke và Liu. Tiêu đề đầy đủ là “Các phân tích về tương quan di truyền và ngẫu nhiên hóa Mendelian ủng hộ mối quan hệ nhân quả giữa cà phê hòa tan và thoái hóa điểm vàng do tuổi tác”.

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

Vì sao cần dùng Mendelian randomization?

Trước nghiên cứu này, các công trình về cà phê và AMD chủ yếu là nghiên cứu đoàn hệ, tức là theo dõi một nhóm người rồi so sánh. Theo mô tả của News-Medical, các nghiên cứu này cho kết quả không thống nhất, dễ bị nhiễu bởi yếu tố khác và chưa tách riêng từng loại cà phê: cà phê khử caffeine, cà phê xay hay cà phê hòa tan.

Mendelian randomization (viết tắt MR, tạm dịch là phân tích ngẫu nhiên hóa Mendel) là cách giải quyết một phần vấn đề đó. Thay vì hỏi người tham gia uống bao nhiêu, nhà nghiên cứu dùng các biến thể gen liên quan đến thói quen uống loại cà phê nào đó, giống như một “thí nghiệm ngẫu nhiên do tự nhiên tạo ra”. Vì gen được phân bổ ngẫu nhiên từ lúc thụ thai, nó ít bị ảnh hưởng bởi lối sống, chế độ ăn hay thu nhập. Nhờ đó, kết quả MR tiến gần hơn đến quan hệ nhân quả so với nghiên cứu quan sát thông thường, dù vẫn có các giả định riêng.

Dữ liệu và kết quả chính

Nhóm tác giả lấy dữ liệu về loại cà phê từ UK Biobank và dữ liệu về AMD từ cơ sở FinnGen. Bảng dưới đây tóm tắt quy mô mẫu theo bản tin của News-Medical.

Dữ liệuQuy mô
Cà phê tổng105.037 người
Cà phê khử caffeine62.072 người
Cà phê xay72.276 người
Cà phê hòa tan180.764 người
AMD thể ướt5.890 ca và 300.152 người đối chứng
AMD thể khô7.589 ca và 298.486 người đối chứng

Nhóm tác giả dùng ba bước phân tích: Đo tương quan di truyền (LDSC), phân tích MR một biến và phân tích colocalization (kiểm tra xem hai đặc điểm có chung vùng gen hay không). Kết quả chính nằm ở bảng sau.

Loại cà phêLiên quan với AMD thể khôLiên quan với AMD thể ướt
Cà phê hòa tanCó, có ý nghĩa thống kêKhông thấy
Cà phê xayKhông thấyKhông thấy
Cà phê khử caffeineKhông thấyKhông thấy
Cà phê tổngKhông thấyKhông thấy

Với cà phê hòa tan, tương quan di truyền với AMD thể khô ở mức rg = 0,07. Phân tích MR cho tỷ số odds (OR) là 7,92 với mỗi độ lệch chuẩn tăng lên của mức tiêu thụ, khoảng tin cậy 95% là 1,79 đến 35,15, giá trị p là 0,006. Sau khi hiệu chỉnh cho việc so sánh nhiều lần, p vẫn đạt 0,048.

Hai chi tiết cần đọc kỹ. Thứ nhất, “độ lệch chuẩn” là đơn vị thống kê chứ không phải “một ly”. Nhiều báo diễn giải thành “thêm một ly mỗi ngày”, còn bản gốc nói về mức tiêu thụ dự đoán theo gen. Thứ hai, khoảng tin cậy trải từ 1,79 đến 35,15, nghĩa là các tác giả chắc rằng có liên quan, nhưng chưa chắc mức độ là bao nhiêu. Con số 7,92 là ước lượng trung tâm, không phải mức rủi ro chính xác cho từng người.

Vì sao chỉ có cà phê hòa tan? 

Một kết quả thú vị là phân tích colocalization không phát hiện vùng gen nào chung giữa thói quen uống cà phê hòa tan và AMD. Theo diễn giải của News-Medical, điều này gợi ý rằng nguyên nhân có thể nằm ở chính sản phẩm, chứ không phải ở việc “người thích uống cà phê hòa tan vốn dễ bị AMD”.

Bài báo đề cập một số ứng viên: acrylamide, lipid bị oxy hóa và các sản phẩm glycation bậc cao (AGEs, hợp chất hình thành khi đường phản ứng với protein hoặc chất béo dưới nhiệt). Theo bản tin, AGEs có thể gắn vào tế bào võng mạc và kích hoạt viêm, stress oxy hóa. Đây là giả thuyết cơ chế. Nghiên cứu chưa đo các chất này trong ly cà phê của từng người tham gia, nên chưa thể khẳng định chất nào gây ra tác động.

Những giới hạn cần đọc kỹ

  • Dân số nghiên cứu: Dữ liệu chủ yếu từ người gốc châu Âu, nên việc áp dụng cho người Việt cần thận trọng.
  • Khoảng tin cậy rất rộng: Cho thấy độ bất định lớn về mức độ tác động.
  • Chưa phân tách sản phẩm: Bản tin không mô tả việc tách riêng cà phê hòa tan nguyên chất và các loại pha sẵn nhiều thành phần như 3 trong 1.
  • Giả định của MR: Phương pháp phụ thuộc vào việc gen chỉ ảnh hưởng đến AMD thông qua thói quen uống cà phê. Nhóm tác giả đã chạy các phân tích độ nhạy để kiểm tra, nhưng giả định này không bao giờ hoàn toàn chắc chắn.

Kết luận của các tác giả cũng khá thận trọng: người mắc AMD giai đoạn sớm hoặc có nguy cơ di truyền cao có thể cân nhắc giảm cà phê hòa tan và chuyển sang cà phê pha tươi. Đó là gợi ý cho nhóm nguy cơ, không phải cảnh báo cho mọi người.

Nghiên cứu UK Biobank 2023: Cà phê và lớp sợi thần kinh võng mạc

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

Nghiên cứu thứ hai đăng trên tạp chí Nutrients năm 2023, do nhóm Yuan, Bulloch, Zhang và cộng sự thực hiện, với tiêu đề “Việc tiêu thụ cà phê và trà có liên quan đến độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc vùng hoàng điểm ết quả từ UK Biobank”.

Nhóm phân tích 35.557 người trong số 67.321 người tham gia UK Biobank ở sáu trung tâm đánh giá. Người tham gia tự khai lượng cà phê và trà mỗi ngày, chia thành bốn nhóm: 0 ly, 0,5 đến 1 ly, 2 đến 3 ly và từ 4 ly trở lên. Độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc vùng hoàng điểm (mRNFL) được đo bằng chụp cắt lớp quang học (OCT), một kỹ thuật dùng ánh sáng để tạo ảnh cắt lớp võng mạc, không xâm lấn.

Lý do chọn chỉ số này là lớp sợi thần kinh mỏng đi có liên quan đến suy giảm nhận thức, bệnh tăng nhãn áp, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer. Vì vậy mRNFL được xem như một dấu hiệu của thoái hóa thần kinh.

Kết quả chung khá tích cực. Sau khi điều chỉnh các yếu tố nhiễu, uống cà phê liên quan đến lớp mRNFL dày hơn (β = 0,13; KTC 95%: 0,01 đến 0,25). Mối liên quan rõ nhất ở nhóm 2 đến 3 ly mỗi ngày (β = 0,16; KTC 95%: 0,03 đến 0,30). Với trà, mối liên quan có ý nghĩa xuất hiện ở nhóm từ 4 ly trở lên. Nhóm tác giả nhận xét rằng có một “điểm ngọt” về lượng cà phê.

Riêng với cà phê hòa tan, một bản tóm lược của Eyes On Eyecare cho biết khi tách riêng trong phân tích, cà phê hòa tan gắn với lớp mRNFL mỏng hơn. Tức là cùng một bộ dữ liệu, cà phê nói chung có xu hướng tốt cho lớp thần kinh võng mạc, còn cà phê hòa tan đi theo chiều ngược lại. Kết quả này cùng hướng với nghiên cứu di truyền năm 2025, dù hai phương pháp hoàn toàn khác nhau.

Cần lưu ý đây là nghiên cứu cắt ngang. Nó chụp một thời điểm và cho thấy sự liên quan, không chứng minh cà phê làm dày hay làm mỏng lớp thần kinh. Theo bản tóm lược trên, nhóm tác giả cũng nêu hạn chế là không loại trừ được bệnh võng mạc hoặc thoái hóa thần kinh chưa có triệu chứng.

Caffeine và áp lực nội nhãn: Tác động cà phê hòa tan đến mắt trong vài giờ đầu

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

 

Hai nghiên cứu trên nói về nguy cơ dài hạn. Còn về tác động cà phê hòa tan đến mắt trong ngắn hạn, bằng chứng đến từ các nghiên cứu về áp lực nội nhãn.

Nghiên cứu trên người trẻ khỏe mạnh ở Lahore

Nhóm Riaz và cộng sự đăng nghiên cứu “Tác động cấp tính của caffeine lên nhãn áp” trên Journal of the Pakistan Medical Association năm 2025. Đây là nghiên cứu bán thực nghiệm, tiến hành từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2023 tại Lahore, Pakistan.

Có 73 người tham gia, tuổi 18 đến 27, mắt khỏe và không có thói quen uống cà phê. Họ uống cà phê hòa tan pha mới có caffeine, và hai ngày sau uống cà phê hòa tan khử caffeine. Áp lực nội nhãn và huyết áp được đo lúc ban đầu, rồi sau 30, 60 và 90 phút.

Kết quả sau khi uống cà phê hòa tan có caffeine, áp lực nội nhãn tăng có ý nghĩa thống kê (p dưới 0,001), huyết áp cũng tăng (p = 0,007). Sau khi uống bản khử caffeine, không thấy thay đổi đáng kể. Thiết kế “cùng một nhóm, hai loại cà phê” giúp cho thấy chính caffeine, chứ không phải hình thức uống, là yếu tố liên quan.

Nghiên cứu này nhỏ, tập trung vào người trẻ và người ít uống cà phê. Nó không nói gì về người uống cà phê nhiều năm, vì cơ thể có thể thích nghi với caffeine.

Phân tích gộp về caffeine và áp lực nội nhãn

Một phân tích gộp (meta-analysis) tổng hợp 16 nghiên cứu ngẫu nhiên với 599 người khỏe mạnh và 63 người mắc bệnh tăng nhãn áp hoặc tăng nhãn áp. Kết luận là caffeine, đặc biệt liều trên 100 mg, làm tăng áp lực nội nhãn tạm thời ở cả hai nhóm.

Điều này khớp với kết quả ở Lahore. Nói cách khác, sự tăng áp lực nội nhãn sau khi uống cà phê là hiện tượng có bằng chứng khá nhất quán, và nó đến từ caffeine chứ không riêng cà phê hòa tan.

Ý nghĩa với người bình thường và người có bệnh về mắt

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

Với người khỏe mạnh, mức tăng tạm thời này thường không phải vấn đề. Với người bị glôcôm, áp lực nội nhãn là yếu tố chính cần kiểm soát. Nếu bạn thuộc nhóm này, hãy hỏi bác sĩ nhãn khoa về lượng và loại đồ uống có caffeine phù hợp. Đừng tự bỏ hoặc tự tăng lượng cà phê khi chưa có ý kiến chuyên môn.

Caffeine và thoái hóa điểm vàng

Câu hỏi tiếp theo hợp lý là: nếu cà phê hòa tan gắn với AMD thể khô, thì caffeine có phải thủ phạm không? Các nghiên cứu khác cho câu trả lời khá phức tạp.

Phân tích gộp trên International Ophthalmology 2025

Nhóm Electra, Theodoraliu, Lazarus, Lestari và Djatikusumo công bố phân tích gộp về caffeine và AMD. Họ đưa vào 5 nghiên cứu với 9.318 người, trong đó 3 nghiên cứu xét việc caffeine có làm phát sinh AMD không và 2 nghiên cứu xét việc caffeine có ảnh hưởng đến tiến triển bệnh không.

Kết quả lượng caffeine từ cà phê hay đồ uống khác không cho thấy liên quan có ý nghĩa với AMD giai đoạn sớm (OR hiệu chỉnh 1,11; KTC 95%: 0,93 đến 1,33) hay giai đoạn muộn. Ở hướng khác, phân tích theo chiều hướng hiệu ứng gợi ý caffeine, chủ yếu từ trà, có thể giúp phòng bệnh và làm chậm tiến triển, có thể theo liều. Các tác giả kết luận bằng chứng hiện có còn hạn chế và vai trò bảo vệ của caffeine trong việc phòng ngừa AMD vẫn chưa chắc chắn.

Nghiên cứu NHANES và Mendelian randomization năm 2026

Một nghiên cứu mới hơn trên International Journal of Retina and Vitreous dùng dữ liệu NHANES của Mỹ kết hợp MR. Kết quả từ NHANES cho thấy lượng caffeine tiêu thụ liên quan nghịch với AMD muộn (OR hiệu chỉnh 0,65; KTC 95%: 0,44 đến 0,96), theo dạng đường cong chữ L: tác dụng bảo vệ tăng lên rồi đi ngang. Tiêu đề bài nhấn mạnh vai trò bảo vệ của trà.

Điều này nói lên điều gì?

Nếu caffeine là thủ phạm, ta sẽ thấy cà phê xay và cà phê khử caffeine cho kết quả khác nhau, và nhiều nghiên cứu sẽ thấy caffeine làm tăng nguy cơ AMD. Thực tế không như vậy: cà phê xay có caffeine không cho tín hiệu nguy cơ trong nghiên cứu năm 2025, còn các phân tích tổng hợp không thấy caffeine làm tăng nguy cơ. Điều này khiến giả thuyết “vấn đề nằm ở quá trình chế biến cà phê hòa tan” trở nên đáng chú ý hơn, nhưng đó vẫn là giả thuyết cần kiểm chứng thêm.

Bài viết liên quan: [Caffeine trong cà phê: 7 sự thật khoa học và cách tính lượng tiêu thụ an toàn]

Bảng tổng hợp: Các nghiên cứu nói gì về cà phê và mắt

Nghiên cứuThiết kếĐối tượngKết quả chínhMức độ chắc chắn
Food Science & Nutrition, 2025Mendelian randomizationDữ liệu di truyền hàng trăm nghìn người, chủ yếu gốc châu ÂuCà phê hòa tan liên quan AMD thể khô; cà phê xay và khử caffeine thì khôngTrung bình, khoảng tin cậy rất rộng
Nutrients (UK Biobank), 2023Cắt ngang35.557 ngườiCà phê nói chung liên quan lớp thần kinh võng mạc dày hơn; cà phê hòa tan theo hướng ngược lạiThấp đến trung bình, không chứng minh nhân quả
J Pak Med Assoc, 2025Bán thực nghiệm73 người trẻ khỏe mạnhCà phê hòa tan có caffeine làm tăng áp lực nội nhãn và huyết áp tạm thờiThấp, mẫu nhỏ
Phân tích gộp về áp lực nội nhãnTổng hợp thử nghiệm ngẫu nhiên599 người khỏe mạnh và 63 người mắc glaucomaCaffeine trên 100 mg làm tăng áp lực nội nhãn tạm thờiTrung bình
International Ophthalmology, 2025Phân tích gộp5 nghiên cứu, 9.318 ngườiKhông thấy caffeine làm tăng nguy cơ AMD; tác dụng bảo vệ chưa chắc chắnTrung bình, ít nghiên cứu
Int J Retina Vitreous, 2026NHANES và MRDữ liệu dân số MỹCaffeine liên quan nghịch với AMD muộnTrung bình

Cột “mức độ chắc chắn” là đánh giá chung của chúng tôi dựa trên thiết kế và quy mô, không phải xếp hạng chính thức của các tác giả.

Ảnh hưởng của cà phê hòa tan đến mắt

Sau khi đặt các nghiên cứu cạnh nhau, có vài điểm giúp bạn đọc tin tức về chủ đề này tỉnh táo hơn.

Thứ nhất: Liên quan không đồng nghĩa nguyên nhân. Nghiên cứu cắt ngang chỉ cho thấy hai thứ xuất hiện cùng nhau. MR tiến gần hơn đến nhân quả, nhưng vẫn là suy luận thống kê, không phải thí nghiệm cho người uống rồi theo dõi hàng chục năm.

Thứ hai: Bằng chứng về ảnh hưởng của cà phê hòa tan đến mắt hiện chủ yếu đến từ một nghiên cứu di truyền. Nghiên cứu năm 2025 rất đáng chú ý nhưng cần được lặp lại bởi các nhóm khác, trên các dân số khác, trước khi trở thành khuyến cáo cho cộng đồng.

Thứ ba: Tác động ngắn hạn và dài hạn là hai câu chuyện khác nhau. Áp lực nội nhãn tăng tạm thời sau khi uống là do caffeine và xảy ra ở mọi loại cà phê có caffeine. Nguy cơ AMD là câu chuyện của nhiều năm và chỉ được ghi nhận ở cà phê hòa tan trong nghiên cứu di truyền.

Thứ tư: Không có bằng chứng nào cho thấy uống một ly cà phê hòa tan sẽ làm hỏng mắt. Những gì được ghi nhận là xu hướng ở mức dân số, với nhóm nguy cơ cao được chú ý nhiều nhất.

Ở mức bằng chứng này, tác động của cà phê hòa tan đến mắt nên được hiểu là một tín hiệu cần theo dõi, chưa phải kết luận cuối cùng. Cách nhìn cân bằng là tôn trọng dữ liệu nhưng không phóng đại nó.

Ai nên thận trọng hơn với cà phê hòa tan?

Dựa trên các nghiên cứu ở trên, chúng tôi chia thành các nhóm sau. Đây là thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.

Nhóm ngườiLý do cần lưu ýViệc nên làm
Người đang mắc AMD giai đoạn sớmNghiên cứu năm 2025 gợi ý giảm cà phê hòa tanHỏi bác sĩ nhãn khoa; cân nhắc chuyển sang cà phê pha tươi
Người có tiền sử gia đình mắc AMDNhóm tác giả nhắc đến người có yếu tố nguy cơ di truyềnKhám mắt định kỳ; trao đổi về thói quen uống cà phê
Người bị glaucoma hoặc tăng nhãn ápCaffeine làm tăng áp lực nội nhãn tạm thờiHỏi bác sĩ về lượng caffeine phù hợp
Người khỏe mạnh, không có bệnh về mắtBằng chứng hiện chưa đủ để khuyến cáo chungUống điều độ, khám mắt theo lịch

Nếu bạn thấy các dấu hiệu như nhìn thẳng bị mờ, khó đọc chữ hoặc đường thẳng nhìn thành lượn sóng, hãy đi khám mắt sớm. Đây là những triệu chứng thường gặp của bệnh về hoàng điểm, dù bạn uống loại cà phê nào.

Góc nhìn của ILOTA cho quán cà phê, nhà hàng và khách sạn

ca-phe-hoa-tan-anh-huong-den-mat-ra-sao

ILOTA làm việc chủ yếu với quán cà phê, nhà hàng và khách sạn. Một khách ở khách sạn thấy gói cà phê hòa tan trong phòng và hỏi lễ tân. Một khách ở quán hỏi vì đã đọc bài báo trên mạng. Người vận hành thường không có sẵn câu trả lời, và trả lời sai theo chiều nào cũng có rủi ro hoặc trấn an quá mức, hoặc dọa khách quá tay.

Dựa trên các nghiên cứu ở trên, ILOTA  đề xuất vài việc thực tế:

  • Nói đúng mức bằng chứng: Có một nghiên cứu di truyền năm 2025 gợi ý liên quan giữa cà phê hòa tan và AMD thể khô, chưa phải kết luận cuối cùng.
  • Ghi rõ loại cà phê trên menu: Khách muốn chọn thì có thông tin để chọn.
  • Có lựa chọn cà phê pha tươi bên cạnh cà phê hòa tan: Cà phê xay pha phin hoặc pha máy là lựa chọn mà nghiên cứu năm 2025 không thấy tín hiệu nguy cơ, dù điều đó không đồng nghĩa là an toàn tuyệt đối.
  • Không đưa ra lời khuyên y khoa: Với khách có bệnh về mắt, hãy khuyên họ hỏi bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp về cà phê hòa tan và mắt

Cà phê hòa tan ảnh hưởng đến mắt có nghiêm trọng không?

Chưa thể kết luận là nghiêm trọng. Nghiên cứu năm 2025 chỉ ghi nhận liên quan thống kê với AMD thể khô, ở mức dân số, với khoảng sai số rất rộng. Nghiên cứu này chưa chứng minh một ly cà phê hòa tan gây hại cho từng người.

Uống cà phê hòa tan mỗi ngày có gây thoái hóa điểm vàng không?

Hiện chưa có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định như vậy. Bằng chứng chủ yếu đến từ một nghiên cứu di truyền, và phân tích gộp năm 2025 không thấy caffeine làm tăng nguy cơ AMD. Người có nguy cơ cao nên hỏi bác sĩ nhãn khoa.

Cà phê pha phin có an toàn cho mắt hơn cà phê hòa tan không?

Trong nghiên cứu năm 2025, cà phê xay và cà phê khử caffeine không cho thấy liên quan với AMD. Tuy nhiên “không thấy liên quan” khác với “chứng minh an toàn”, và uống điều độ vẫn là nguyên tắc chung.

Cà phê hòa tan khử caffeine có tốt hơn cho mắt không?

Với áp lực nội nhãn, nghiên cứu ở Lahore thấy bản khử caffeine không làm thay đổi đáng kể. Với AMD, nghiên cứu di truyền năm 2025 không tách riêng cà phê hòa tan khử caffeine, nên chưa thể kết luận.

Người bị tăng nhãn áp có được uống cà phê không?

Caffeine làm tăng áp lực nội nhãn tạm thời, nên đây là câu hỏi cần hỏi bác sĩ điều trị. Mỗi người có mức độ bệnh và phác đồ khác nhau, vì vậy chúng tôi không đưa ra con số chung.

Cà phê hòa tan có hại mắt hơn trà không?

Các tổng hợp năm 2025 và 2026 cho thấy tác dụng bảo vệ, nếu có, được ghi nhận chủ yếu ở trà. Tuy nhiên, các nghiên cứu này không so sánh trực tiếp cà phê hòa tan với trà, nên chưa thể kết luận loại nào “hại hơn”.

Kết luận

Cà phê hòa tan ảnh hưởng đến mắt thế nào là câu hỏi chưa có đáp án cuối cùng, nhưng đã có những manh mối đáng chú ý. Một nghiên cứu di truyền năm 2025 ghi nhận liên quan giữa cà phê hòa tan và AMD thể khô, trong khi cà phê xay và cà phê khử caffeine không cho thấy tín hiệu tương tự. Nghiên cứu UK Biobank cho thấy cà phê nói chung có xu hướng đi cùng lớp thần kinh võng mạc dày hơn, còn cà phê hòa tan đi theo chiều ngược lại. Về ngắn hạn, caffeine làm tăng áp lực nội nhãn tạm thời ở cả người khỏe mạnh lẫn người bị glaucoma.

Cũng cần nhớ rằng phần lớn bằng chứng còn mang tính liên quan, mẫu chủ yếu là người châu Âu và các phân tích gộp về caffeine nói chung chưa thấy nguy cơ rõ ràng. Cách phản ứng hợp lý là không hoang mang, không bỏ qua: người có nguy cơ AMD hoặc bệnh tăng nhãn áp nên trao đổi với bác sĩ nhãn khoa, còn người khỏe mạnh nên uống điều độ và khám mắt định kỳ.

ILOTA sẽ tiếp tục theo dõi các nghiên cứu mới về cà phê và sức khỏe để chia sẻ thông tin đúng với đối tác là quán cà phê, nhà hàng và khách sạn. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay tư vấn y khoa.

👉 Xem ngay các dòng sản phẩm cà phê rang xay chất lượng cao từ ILOTA 

Nguồn tham khảo

  • Jia Q, Zha Z, Li S, Zhang Y, Ke L, Liu S. Genetic Correlation and Mendelian Randomization Analyses Support Causal Relationships Between Instant Coffee and Age-Related Macular Degeneration. Food Science & Nutrition. 2025;13(6). DOI: 10.1002/fsn3.70439.
  • Yuan Y, Bulloch G, Zhang S, et al. Consumption of Coffee and Tea Is Associated with Macular Retinal Nerve Fiber Layer Thickness: Results from the UK Biobank. Nutrients. 2023;15(5):1196. DOI: 10.3390/nu15051196.
  • Riaz I, Fayaz M, Zahid F, Noureen S, Nadeem HA, Mehronisa. Acute effects of caffeine on intraocular pressure. Journal of the Pakistan Medical Association. 2025;75(8):1204–1208. DOI: 10.47391/JPMA.20294.
  • Caffeine Intake Effects on Intraocular Pressure in Healthy and Glaucomatous Populations: A Systematic Review and Meta-Analysis.
  • Electra J, Theodoraliu E, Lazarus G, Lestari YD, Djatikusumo A. The effect of caffeine consumption on age-related macular degeneration: a systematic review and meta-analysis. International Ophthalmology. 2025;45:158. DOI: 10.1007/s10792-025-03531-4.
  • Caffeine intake and late dry age-related macular degeneration: tea’s protective role, insights from NHANES and Mendelian randomization. International Journal of Retina and Vitreous. 2026. DOI: 10.1186/s40942-026-00813-6.
  • de Souza HF. Instant coffee may damage your eyes, genetic study finds. News-Medical. 17/06/2025.
  • Study Suggests Instant Coffee May Have Negative Consequences for Long-Term Eye Health. CoffeeTalk. 18/06/2025
  • Coffee and tea may be beneficial for your macula. Eyes On Eyecare. 22/05/2023.

 

 

 

 

 

 

 

ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo” 

  1. Tham gia ILOTA ACADEMY để cập nhật kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê mỗi ngày. 👉 [Tham gia nhóm tại đây]
  2. Tư vấn & Đặt hàng:

👉 Mua sỉ, kênh quán, OEM: 0989 099 033 (Anh Thắng)

👉 Mua lẻ: 0988 345 175 (Thái Sơn)

Facebook: ILOTA Coffee Roasters

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.