Ly cà phê bạn cầm trên tay sáng nay có thể đã đi qua tay hàng chục người: người nông dân hái quả trên sườn đồi Tây Nguyên, người sơ chế, thương lái, nhà rang, người pha chế. Theo FAO, ngành cà phê nuôi sống khoảng 25 triệu nông dân và tạo ra hơn 200 tỷ USD doanh thu mỗi năm. Vậy mà rất ít người uống cà phê biết rằng thức uống quen thuộc này có hẳn một ngày riêng trên lịch của Liên hợp quốc.
Ngày 10/3/2026, Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết A/RES/80/249, chọn ngày 1/10 hằng năm là ngày Quốc tế cà phê. Đây là bước nâng cấp quan trọng cho một sáng kiến mà Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) khởi xướng từ năm 2015. Năm 2026 cũng là năm đầu tiên ngày 1/10 được kỷ niệm với tư cách một ngày quốc tế chính thức của hệ thống Liên hợp quốc.
Với Việt Nam, sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt. Việt Nam là nước sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới, nằm trong nhóm nòng cốt thúc đẩy nghị quyết, và vừa có năm xuất khẩu cà phê kỷ lục. Trong bài viết này, ILOTA tổng hợp từ các nguồn chính thức của Liên hợp quốc, FAO, ICO và cơ quan quản lý Việt Nam để trả lời các câu hỏi: ngày Quốc tế cà phê ra đời thế nào, nghị quyết nói gì, ngành cà phê đang đối mặt với những vấn đề gì, và mỗi người có thể hưởng ứng International Coffee Day ra sao.
Ngày Quốc tế cà phê là gì?
Ngày Quốc tế cà phê (International Coffee Day) là ngày 1/10 hằng năm, dành để tôn vinh cà phê như một mặt hàng nông sản, một ngành kinh tế và một phần văn hóa của nhiều dân tộc. Trọng tâm của ngày này không chỉ là thức uống, mà là những người làm ra nó, đặc biệt là các hộ nông dân nhỏ ở những nước đang phát triển.
Từ năm 2015 đến 2025, đây là ngày kỷ niệm do ICO và các nước thành viên tổ chức. Từ năm 2026, ngày Quốc tế cà phê chính thức nằm trong danh sách các ngày quốc tế của Liên hợp quốc, với FAO được giao vai trò hỗ trợ tổ chức, phối hợp cùng ICO.
Vì sao chọn ngày 1/10?
Trong đề xuất gửi FAO, Brazil giải thích rằng ở nhiều vùng sản xuất, ngày 1/10 là ngày đầu tiên của mùa thu hoạch và đánh dấu khởi đầu năm cà phê. Niên vụ cà phê mà ICO dùng để thống kê cũng tính từ tháng 10 năm trước đến tháng 9 năm sau. Chọn ngày này giúp gắn lễ kỷ niệm với nhịp sản xuất thực tế của người trồng.
Trước 2015, nhiều nước đã có ngày cà phê riêng, rơi vào những thời điểm khác nhau. Giám đốc điều hành ICO khi đó cho biết chính sự đa dạng văn hóa cà phê khiến các ngày kỷ niệm chủ yếu diễn ra ở cấp quốc gia. Ngày 1/10 ra đời để các nước có chung một mốc kỷ niệm.
Hành trình từ sáng kiến của ICO đến ngày của Liên hợp quốc
Bảng dưới đây tóm tắt các mốc chính, theo tài liệu gốc của ICO, FAO và Liên hợp quốc.
| Thời điểm | Sự kiện | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 3/2014 | Các nước thành viên ICO thống nhất tổ chức International Coffee Day hằng năm, khai mạc tại Expo Milano 2015 | Lần đầu có một ngày cà phê chung cho toàn cầu |
| 7/2015 | 74 nước thành viên ICO và 26 hiệp hội cà phê tham gia; ICO ký biên bản ghi nhớ với Oxfam | Gắn ngày kỷ niệm với hoạt động gây quỹ cho nông dân nhỏ |
| 1/10/2015 | Ngày Quốc tế cà phê chính thức đầu tiên tại Milan (Italy), được kỷ niệm cùng lúc ở 75 nước | Khởi đầu truyền thống thường niên |
| 12/2024 | Hội đồng FAO khóa 176 thông qua dự thảo nghị quyết về ngày 1/10 | Đưa sáng kiến vào hệ thống Liên hợp quốc |
| 6–7/2025 | Hội nghị FAO khóa 44 chính thức công nhận ngày 1/10 | Bước đệm để trình Đại hội đồng |
| 10/3/2026 | Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết A/RES/80/249 (150 phiếu thuận) | Trở thành ngày quốc tế của Liên hợp quốc |
| 1/10/2026 | Lần đầu kỷ niệm theo nghị quyết; FAO tổ chức sự kiện tại Geneva | Năm khởi đầu của giai đoạn mới |
Nhìn vào tiến trình này, có thể thấy ngày Quốc tế cà phê mất hơn một thập kỷ để đi từ một chiến dịch truyền thông của ngành lên thành một ngày quốc tế chính thức.
Tổ chức Cà phê Quốc tế – Đơn vị khởi xướng International Coffee Day
Tổ chức Cà phê Quốc tế (International Coffee Organization – ICO) là tổ chức liên chính phủ duy nhất chuyên về cà phê, quy tụ cả nước xuất khẩu lẫn nước nhập khẩu. ICO được thành lập năm 1963 tại London, dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc, sau khi Hiệp định Cà phê Quốc tế (ICA) đầu tiên được ký năm 1962 tại New York.
Thông tin cơ bản về ICO
| Hạng mục | Thông tin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | International Coffee Organization (ICO) |
| Năm thành lập | 1963 |
| Trụ sở | London, Vương quốc Anh |
| Văn bản pháp lý nền tảng | Hiệp định Cà phê Quốc tế (ICA); bản mới nhất là ICA 2022, hiệp định thứ 7 kể từ năm 1962 |
| Thành viên | 42 thành viên xuất khẩu và 7 thành viên nhập khẩu (EU tính là một thành viên), tương ứng khoảng 75 chính phủ |
| Giám đốc điều hành | Bà Vanusia Nogueira, nữ giám đốc điều hành đầu tiên của ICO |
| Ngôn ngữ chính thức | Tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha |
| Dấu mốc gần đây | Năm 2025 lần đầu tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc với tư cách quan sát viên |
ICA 2022 thay đổi điều gì?
Trong nhiều thập kỷ, ICO chủ yếu là diễn đàn giữa chính phủ nước sản xuất và nước tiêu thụ. ICA 2022 – Hiệp định Cà phê Quốc tế 2022, được Hội đồng Cà phê Quốc tế thông qua tháng 6/2022, lần đầu cho phép khu vực tư nhân và xã hội dân sự, kể cả nông dân, tham gia với tư cách thành viên liên kết. Hiệp định cũng giao cho Ban Thư ký ICO nhiệm vụ hỗ trợ các nước xây dựng dự án phát triển ngành và huy động nguồn lực cho các vấn đề như sâu bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Việt Nam phê duyệt ICA 2022 ngày 19/3/2026. Theo danh sách thành viên ICO cập nhật ngày 24/3/2026, Việt Nam chiếm 15,3% tỷ lệ phiếu tính cho điều kiện hiệu lực của hiệp định, cao nhất trong nhóm nước xuất khẩu đã hoàn tất thủ tục.
Vai trò của Tổ chức Cà phê Quốc tế trong ngày 1/10
Ngay từ lần đầu tổ chức năm 2015, ICO đã gắn ngày Quốc tế cà phê với mục tiêu hỗ trợ nông dân. Chiến dịch năm đó dựa trên tập quán “caffè sospeso” của Italy, tức mua sẵn một ly cà phê cho người lạ, và hợp tác với Oxfam để gây quỹ cho nông hộ nhỏ. Sau đó, mỗi năm ICO đưa ra một chủ đề riêng cho chiến dịch.
Theo Nghị quyết A/RES/80/249, FAO được mời hỗ trợ tổ chức các hoạt động kỷ niệm hằng năm, phối hợp với các tổ chức liên quan, đặc biệt là Tổ chức Cà phê Quốc tế. Như vậy, ICO vẫn giữ vai trò chuyên môn trung tâm, nhưng giờ có thêm sự hậu thuẫn về thể chế của FAO và Đại hội đồng.
Nghị quyết A/RES/80/249: Ngày Quốc tế cà phê chính thức vào lịch Liên hợp quốc
Ngày 10/3/2026, tại khóa họp thứ 80, Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết A/RES/80/249 với tiêu đề “International Coffee Day”. Theo Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc, nghị quyết lấy ngày 1/10 hằng năm làm ngày Quốc tế cà phê, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về ý nghĩa kinh tế, xã hội và văn hóa của cà phê, cũng như vai trò của ngành cà phê đối với phát triển bền vững.
Các thông tin chính của nghị quyết
| Hạng mục | Nội dung |
|---|---|
| Số hiệu | A/RES/80/249 (dự thảo A/80/L.44) |
| Ngày thông qua | 10/3/2026, phiên họp toàn thể thứ 73, khóa 80 |
| Nước đệ trình | Brazil, cùng nhóm nòng cốt 18 nước, trong đó có Việt Nam |
| Số nước đồng bảo trợ | 97, mức cao nhất trong các dự thảo được xem xét tại khóa 80 |
| Kết quả bỏ phiếu | 150 thuận, 1 chống (Hoa Kỳ), 1 trắng (Canada), 41 không bỏ phiếu |
| Ngày kỷ niệm | 1/10 hằng năm |
| Cơ quan hỗ trợ tổ chức | FAO, phối hợp với các tổ chức liên quan, đặc biệt là ICO |
Việc Hoa Kỳ bỏ phiếu chống cần được đặt trong bối cảnh: Nước này đã rút khỏi Hiệp định Cà phê Quốc tế từ tháng 6/2018 và không tham gia ICO. Dù vậy, tỷ lệ 150/152 phiếu cho thấy sự đồng thuận rất rộng.
Nghị quyết nhấn mạnh điều gì?
Nội dung nghị quyết xoay quanh ba ý chính:
- Cà phê không chỉ là mặt hàng nông sản quan trọng mà còn mang giá trị văn hóa, xã hội sâu sắc, gắn với đời sống và truyền thống của nhiều quốc gia.
- Ngành cà phê đóng góp vào sinh kế của hàng triệu hộ gia đình, đặc biệt là hộ nông dân nhỏ, và tạo nguồn thu đáng kể cho nhiều nước đang phát triển.
- Cà phê có vai trò trong phát triển bền vững. Văn bản dự thảo tại FAO trước đó liên hệ trực tiếp sản xuất cà phê với các Mục tiêu Phát triển Bền vững về xóa đói (SDG 2), giảm nghèo (SDG 1) và trao quyền cho phụ nữ (SDG 5).
Vì sao việc Liên hợp quốc công nhận lại quan trọng?
Trong 10 năm đầu, International Coffee Day chủ yếu là hoạt động của ngành, phụ thuộc vào ICO và các hiệp hội. Khi đã là ngày quốc tế của Liên hợp quốc, ngày 1/10 có ba lợi thế mới.
Thứ nhất, các chính phủ, cơ quan Liên hợp quốc và tổ chức quốc tế được khuyến khích tham gia, chứ không chỉ doanh nghiệp cà phê. Thứ hai, FAO có cơ sở để lồng ghép ngày này vào các chương trình về hệ thống lương thực, sinh kế nông thôn và an ninh lương thực. Thứ ba, các nước sản xuất có thêm diễn đàn chính thức để nêu các vấn đề như giá, thu nhập nông hộ và biến đổi khí hậu.
Tổng giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc (Qu Dongyu) nhận định cà phê là mặt hàng giao dịch toàn cầu, nuôi sống hàng triệu hộ nông dân và kết nối cộng đồng nông thôn với thị trường thế giới. FAO cho biết sẽ biến ngày Quốc tế cà phê thành nền tảng hợp tác và chia sẻ kiến thức trên toàn chuỗi giá trị.
Ý nghĩa của ngày Quốc tế cà phê: Kinh tế, xã hội và văn hóa
Để hiểu vì sao Liên hợp quốc dành riêng một ngày cho cà phê, cần nhìn vào quy mô thật của ngành này. Bảng dưới đây tổng hợp các số liệu toàn cầu từ FAO và các tổ chức nghiên cứu.
Ngành cà phê thế giới qua các con số
| Chỉ số | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Số nông dân trồng cà phê | Khoảng 25 triệu | FAO (3/2026) |
| Số hộ gia đình sống nhờ trồng cà phê | Khoảng 12,5 triệu hộ | Climate Central (2/2026) |
| Tỷ trọng sản lượng từ trang trại nhỏ | Khoảng 60% | Fairtrade Foundation |
| Số người phụ thuộc vào chuỗi giá trị | Hơn 120 triệu người tại hơn 70 nước | Climate Institute – Fairtrade |
| Sản lượng thế giới năm 2024 | Hơn 11 triệu tấn | FAO |
| Lượng cà phê nhân giao dịch quốc tế năm 2024 | Khoảng 8 triệu tấn | FAO |
| Giá trị sản xuất toàn cầu năm 2024 | Gần 25 tỷ USD | FAO |
| Giá trị thương mại cà phê nhân năm 2024 | Khoảng 34 tỷ USD | FAO |
| Doanh thu toàn ngành mỗi năm | Hơn 200 tỷ USD | FAO |
Ý nghĩa kinh tế: Ai được hưởng phần lớn giá trị?
Các con số trên cho thấy một nghịch lý. Giá trị sản xuất ở nông trại chỉ gần 25 tỷ USD, trong khi doanh thu toàn ngành vượt 200 tỷ USD. Phần lớn giá trị được tạo ra ở các khâu sau thu hoạch như rang xay, đóng gói, thương hiệu và bán lẻ, chủ yếu diễn ra ở nước tiêu thụ.
Với nhiều nước thu nhập thấp, xuất khẩu cà phê là nguồn ngoại tệ then chốt. Khi giá thế giới giảm sâu, thu nhập của hàng triệu hộ nông dân giảm theo, kéo theo hệ lụy về giáo dục, y tế và di cư. Đây là lý do ngày Quốc tế cà phê luôn đặt trọng tâm vào thu nhập bền vững cho người trồng.
Ý nghĩa xã hội: Sinh kế, phụ nữ và thế hệ kế cận
Phần lớn nông dân trồng cà phê là hộ nhỏ, canh tác trên diện tích hạn chế, ít khả năng tự chống chịu rủi ro giá cả và thời tiết. Phụ nữ tham gia nhiều vào các khâu thu hái, sơ chế và buôn bán, nhưng thường ít được tiếp cận đất đai, tín dụng và đào tạo. Văn bản của FAO vì thế gắn cà phê với mục tiêu bình đẳng giới.
Một vấn đề khác là người trẻ ở vùng trồng cà phê ngày càng rời bỏ nghề, do thu nhập bấp bênh. Các chiến dịch International Coffee Day những năm gần đây nhiều lần nhắc đến thế hệ kế cận như một điều kiện để ngành tồn tại lâu dài.
Ý nghĩa văn hóa: Mỗi nước một cách uống
Gần như quốc gia nào cũng có văn hóa cà phê riêng. Ethiopia, nơi được xem là quê hương của cây cà phê Arabica, có nghi lễ pha cà phê kéo dài hàng giờ. Italy gắn với espresso và quầy bar đứng. Thổ Nhĩ Kỳ có cà phê nấu trong ấm đồng, được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể. Việt Nam có phin nhôm, cà phê sữa đá, cà phê trứng.
Sự đa dạng này là lý do ngày Quốc tế cà phê không chỉ là chuyện kinh tế. Đây còn là dịp để các nền văn hóa giới thiệu cách thưởng thức của mình với thế giới.
Những thách thức mà ngày Quốc tế cà phê muốn thế giới chú ý
Đằng sau không khí kỷ niệm, ngành cà phê toàn cầu đang chịu áp lực từ ba phía: Khí hậu, giá cả và yêu cầu bền vững của thị trường.
Biến đổi khí hậu thu hẹp vùng trồng
Dự báo thay đổi mức độ phù hợp để trồng Arabica đến những năm 2050 dưới tác động của biến đổi khí hậu.
Cây cà phê, nhất là Arabica, rất nhạy cảm với nhiệt độ và có nền tảng di truyền hẹp, nên khó thích nghi nhanh. Nghiên cứu của Bunn và cộng sự (CIAT) công bố trên tạp chí Climatic Change năm 2015 dự báo diện tích phù hợp để trồng cà phê trên thế giới có thể giảm khoảng 50% vào năm 2050, ở mọi kịch bản phát thải. Brazil và Việt Nam nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng nặng.
Nghiên cứu của Grüter và cộng sự (Đại học Khoa học Ứng dụng Zurich) đăng trên PLOS One năm 2022 cho kết quả tương tự: Diện tích “phù hợp nhất” để trồng cà phê ở năm nước sản xuất lớn nhất có thể giảm hơn 50% vào năm 2050.
Tác động không chỉ nằm ở tương lai. Phân tích của tổ chức Climate Central công bố tháng 2/2026 cho thấy Brazil, Việt Nam, Colombia, Ethiopia và Indonesia trung bình mỗi năm phải chịu thêm 57 ngày nắng nóng gây hại cho cây cà phê do biến đổi khí hậu.
Số ngày có nhiệt độ gây bất lợi cho cây cà phê đang gia tăng tại các quốc gia sản xuất lớn. Nguồn: Climate Central, 2026.
👉 Biến đổi khí hậu đang thu hẹp vùng trồng cà phê — vậy người nông dân có thể trồng lại ở đâu và như thế nào? [Tìm hiểu về CafeClima, công cụ hỗ trợ lựa chọn vùng trồng phù hợp tại đây.]
Giá biến động mạnh, thu nhập nông hộ bấp bênh
Giai đoạn 2024–2025, giá cà phê thế giới tăng mạnh do nguồn cung bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Tại Việt Nam, giá xuất khẩu bình quân 6 tháng đầu năm 2025 đạt khoảng 5.708 USD/tấn, tăng 59,1% so với cùng kỳ, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Giá cao giúp nông dân có thu nhập tốt hơn trong ngắn hạn, nhưng không giải quyết được vấn đề gốc. Lịch sử ngành cho thấy các chu kỳ giá cao thường kéo theo mở rộng diện tích, rồi dư cung và giảm giá. Khi đó, hộ nhỏ là đối tượng chịu thiệt nhiều nhất vì ít có công cụ quản lý rủi ro.
👉 Giá cà phê biến động đang tác động thế nào đến người trồng, doanh nghiệp và giá một ly cà phê? Tìm hiểu thêm trong bài: [Giá cà phê tăng: Tương lai nào cho ly cà phê của bạn?]
Truy xuất nguồn gốc và quy định chống phá rừng
Thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Liên minh châu Âu với Quy định chống phá rừng (EUDR), yêu cầu chứng minh cà phê không được trồng trên đất phá rừng. Điều này đòi hỏi dữ liệu định vị vườn trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc, vốn là gánh nặng với hộ nhỏ. FAO đang hỗ trợ Honduras, Guatemala và Uganda xây dựng hệ thống truy xuất, nhắm tới hơn 200.000 nông hộ nhỏ.
👉 EUDR đang thay đổi cách thị trường định nghĩa “cà phê sạch” như thế nào? [Tìm hiểu quy định EUDR và những yêu cầu mới với cà phê Việt Nam tại đây.]
Tóm tắt thách thức và hướng ứng phó
| Thách thức | Biểu hiện | Hướng ứng phó đang được triển khai |
|---|---|---|
| Biến đổi khí hậu | Vùng trồng có thể giảm khoảng 50% vào năm 2050; thêm nhiều ngày nắng nóng gây hại | Giống chịu hạn, chịu nhiệt; trồng xen cây che bóng; quản lý nước và đất |
| Biến động giá | Giá tăng giảm theo chu kỳ, thu nhập hộ nhỏ thiếu ổn định | Hợp tác xã, hợp đồng dài hạn, đa dạng hóa thu nhập |
| Phân phối giá trị | Giá trị nông trại gần 25 tỷ USD so với doanh thu ngành hơn 200 tỷ USD | Chế biến sâu tại nước sản xuất, cà phê đặc sản, thương hiệu xuất xứ |
| Yêu cầu bền vững | EUDR và tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc | Bản đồ số vườn trồng, mã vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật cho hộ nhỏ |
| Thế hệ kế cận | Người trẻ rời bỏ nghề trồng cà phê | Nâng thu nhập, đào tạo, ứng dụng công nghệ |
Đây chính là các chủ đề mà ngày Quốc tế cà phê, nay với sự hậu thuẫn của Liên hợp quốc, có thể đưa lên bàn thảo luận chính sách ở cấp cao hơn.
Việt Nam và ngày Quốc tế cà phê
Việc Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về ngày Quốc tế cà phê có ý nghĩa đặc biệt với Việt Nam, một trong những nước sản xuất và xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới. Theo ICO, Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về sản lượng, sau Brazil, và là nước xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất.
Vai trò của Việt Nam trong việc thông qua nghị quyết
Việt Nam là thành viên nhóm nòng cốt 18 nước cùng Brazil thúc đẩy dự thảo nghị quyết. Theo Báo Quân đội Nhân dân và Báo Thế giới & Việt Nam, Việt Nam đã phối hợp với các đối tác để vận động thông qua đề xuất, qua đó tăng cường hợp tác quốc tế vì sự phát triển bền vững của chuỗi giá trị cà phê và quảng bá hình ảnh cà phê Việt Nam. Trong một sự kiện tại trụ sở Liên hợp quốc, gian hàng cà phê Việt Nam đã thu hút đông đảo khách quốc tế.
Ngành cà phê Việt Nam qua các con số
| Chỉ số | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Diện tích canh tác năm 2025 | 731.900 ha | Chính phủ Việt Nam, dẫn qua StoneX |
| Tỷ trọng sản lượng từ Tây Nguyên | Hơn 90% | StoneX |
| Khối lượng xuất khẩu năm 2025 | 1,58 triệu tấn, tăng 17,5% so với 2024 | Số liệu Chính phủ, dẫn qua StoneX |
| Kim ngạch niên vụ 2024–2025 | Kỷ lục 8,4 tỷ USD | Tuổi Trẻ |
| Kim ngạch năm 2024 | 5,62 tỷ USD (kỷ lục khi đó) | VICOFA, dẫn qua Bộ Nông nghiệp và Môi trường |
| Thị trường lớn nhất | EU, chiếm 41,4% khối lượng (11 tháng 2025) | StoneX |
| Thị trường đơn lẻ lớn nhất | Đức, hơn 1 tỷ USD năm 2025 | StoneX |
| Diện tích có hạ tầng truy xuất nguồn gốc | 137.000 ha, hướng tới 462.000 ha | StoneX |
| Tỷ lệ phiếu trong ICA 2022 | 15,3% | ICO (3/2026) |
Từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về giá trị
Năm 2025 là năm xuất khẩu cà phê thành công nhất trong lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, phần lớn tăng trưởng đến từ giá thế giới cao, không phải từ sản lượng hay chế biến sâu. Phần lớn lượng xuất khẩu vẫn là cà phê nhân, tức bán ở khâu có giá trị gia tăng thấp nhất của chuỗi.
Điểm sáng là Việt Nam đã đầu tư vào truy xuất nguồn gốc. Theo StoneX, hệ thống này góp phần giúp EU xếp Việt Nam vào nhóm “rủi ro thấp” theo EUDR, một lợi thế cạnh tranh đáng kể khi bước vào năm 2026.
Cơ hội từ ngày Quốc tế cà phê đối với cà phê Việt
Với tư cách là ngày quốc tế của Liên hợp quốc, ngày 1/10 mở ra một kênh quảng bá có tính chính thức. Một số hướng Việt Nam có thể khai thác:
- Quảng bá văn hóa cà phê phin, cà phê sữa đá, cà phê trứng tại các sự kiện ngoại giao và triển lãm quốc tế.
- Giới thiệu Robusta chất lượng cao và cà phê đặc sản từ Tây Nguyên, Sơn La, Lâm Đồng, thay vì chỉ được biết đến như nguồn nguyên liệu giá rẻ.
- Tham gia sâu hơn vào ICO sau khi đã phê duyệt ICA 2022, nhất là trong các chương trình về thích ứng khí hậu và thu nhập nông hộ.
- Dùng ngày 1/10 làm dịp kết nối nông dân, doanh nghiệp chế biến và chuỗi cà phê trong nước, như các thương hiệu bán lẻ và ILOTA, để kể câu chuyện xuất xứ cho người tiêu dùng.
Hưởng ứng International Coffee Day 2026 như thế nào?
Năm 2026, FAO cùng phái đoàn thường trực của Indonesia, Rwanda và Thổ Nhĩ Kỳ tại Geneva tổ chức lễ kỷ niệm ngày Quốc tế cà phê tại Cung điện Liên hợp quốc (Palais des Nations). Chủ đề được chọn là “Celebrating Coffee, Honouring the People Behind Every Cup”, tạm dịch: Tôn vinh cà phê, tri ân những người đứng sau mỗi tách cà phê. Chủ đề này cũng là gợi ý tốt cho cách mỗi người, mỗi doanh nghiệp hưởng ứng ngày 1/10.
Gợi ý hoạt động theo từng đối tượng
| Đối tượng | Hoạt động gợi ý | Mục đích |
|---|---|---|
| Người tiêu dùng | Tìm hiểu xuất xứ hạt cà phê; ưu tiên sản phẩm có truy xuất nguồn gốc hoặc chứng nhận bền vững | Hỗ trợ nông dân thông qua lựa chọn mua hàng |
| Người tiêu dùng | Thử một ly cà phê “treo” (caffè sospeso): trả trước một ly cho người sau | Lan tỏa tinh thần chia sẻ của ngày Quốc tế cà phê |
| Quán cà phê, chuỗi bán lẻ | Giới thiệu câu chuyện vùng trồng, tổ chức buổi thử nếm (cupping), trích một phần doanh thu ngày 1/10 cho quỹ hỗ trợ nông hộ | Kết nối khách hàng với người trồng |
| Doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu | Công bố cam kết thu mua minh bạch, chia sẻ dữ liệu truy xuất | Đáp ứng yêu cầu thị trường, xây dựng uy tín |
| Trường học, cơ quan | Tổ chức chuyên đề về chuỗi giá trị cà phê, biến đổi khí hậu và nông nghiệp | Nâng cao nhận thức cộng đồng |
| Nông dân, hợp tác xã | Tham gia hội thảo kỹ thuật, trình diễn mô hình canh tác bền vững | Chia sẻ kinh nghiệm, kết nối thị trường |
Với người yêu cà phê: Uống có hiểu biết
Cách hưởng ứng đơn giản nhất là đặt câu hỏi về ly cà phê của mình: hạt từ đâu, Arabica hay Robusta, sơ chế khô hay ướt, ai đã trồng. Những câu hỏi này tạo áp lực tích cực để thương hiệu minh bạch hơn về chuỗi cung ứng.
Người tiêu dùng cũng có thể tìm hiểu các chứng nhận như Fairtrade, Rainforest Alliance hoặc hữu cơ. Mỗi chứng nhận có tiêu chí khác nhau, nhưng đều hướng tới cải thiện điều kiện sản xuất và thu nhập của nông dân.
Với doanh nghiệp: Kể câu chuyện thật
Ngày Quốc tế cà phê là dịp để doanh nghiệp truyền thông, nhưng nội dung nên dựa trên dữ liệu thật: vùng nguyên liệu, giá thu mua, chương trình hỗ trợ nông dân. Các thương hiệu như ILOTA có thể dùng ngày 1/10 để giới thiệu vùng nguyên liệu và quy trình chế biến, thay vì chỉ chạy khuyến mãi. Cách làm này phù hợp với tinh thần mà Liên hợp quốc và Tổ chức Cà phê Quốc tế đặt ra cho ngày kỷ niệm.
Câu hỏi thường gặp về ngày Quốc tế cà phê
Ngày Quốc tế cà phê là ngày nào?
Ngày Quốc tế cà phê là ngày 1/10 hằng năm. Năm 2026, ngày này rơi vào thứ Năm.
Ai khởi xướng International Coffee Day?
Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) khởi xướng. Các nước thành viên thống nhất ý tưởng vào tháng 3/2014 và tổ chức lần đầu ngày 1/10/2015 tại Milan, Italy.
Liên hợp quốc công nhận ngày Quốc tế cà phê khi nào?
Ngày 10/3/2026, Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết A/RES/80/249 với 150 phiếu thuận. Trước đó, Hội nghị FAO khóa 44 (6–7/2025) đã công nhận ngày 1/10.
Việt Nam đóng vai trò gì trong nghị quyết?
Việt Nam nằm trong nhóm nòng cốt 18 nước cùng Brazil đề xuất và vận động thông qua nghị quyết.
Ngày Quốc tế cà phê khác gì Ngày Cà phê Quốc gia của Mỹ?
Ngày Cà phê Quốc gia (National Coffee Day) của Mỹ rơi vào 29/9, mang tính thương mại và không do tổ chức liên chính phủ nào quy định. Ngày Quốc tế cà phê 1/10 do ICO khởi xướng và nay là ngày quốc tế của Liên hợp quốc.
Tổ chức Cà phê Quốc tế có trụ sở ở đâu?
ICO có trụ sở tại London, Vương quốc Anh, được thành lập năm 1963 dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc.
Ngày 1/10 có phải ngày nghỉ lễ không?
Không. Ngày Quốc tế cà phê là ngày kỷ niệm nhằm nâng cao nhận thức, không phải ngày nghỉ lễ chính thức ở Việt Nam hay các nước khác.
Nguồn thông tin ILOTA tham khảo
Liên hợp quốc và FAO
- United Nations Digital Library – International Coffee Day: resolution adopted by the General Assembly (A/RES/80/249), kết quả bỏ phiếu ngày 10/3/2026.
- FAO Newsroom – FAO welcomes UN resolution instituting International Coffee Day, 3/2026.
- FAO – International Coffee Day (Draft Resolution), Conference 44th Session, C 2025/LIM/10, 5/2025.
- United Nations Indico – Celebration of International Coffee Day, 1 October 2026, Palais des Nations.
Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO)
- ICO – Official launch of International Coffee Day: Message of the Executive Director, Milan, 1/10/2015.
- ICO – Report of the Promotion and Market Development Committee, 4/3/2015.
- ICO – Press release: International Coffee Agreement 2022.
- ICO – Membership under the International Coffee Agreement 2022, as at 24 March 2026.
- ICO – ICO Factsheet.
- ICO – ICO 60 years brochure 1963–2023.
- ICO – Review of academic studies on the impact of climate change on coffee production (SC-75).
Nghiên cứu và tổ chức chuyên ngành
- Alliance of Bioversity International and CIAT – Climate change: Arabica coffee faces a roasting.
- National Geographic – What climate change means for the future of coffee and other popular foods (tóm tắt nghiên cứu Grüter et al., PLOS One, 2022).
- IPS News – Climate change is coming for your morning coffee (phân tích của Climate Central), 2/2026.
- Euronews – How smallholder coffee farmers are navigating climate change, 12/2024.
- Fair Trade Advocacy Office – A Brewing Storm: The climate change risks to coffee.
- Daily Coffee News – Inaugural International Coffee Day coming Oct. 1, with charitable focus on farmers, 7/2015.
- Global Coffee Report – 2026 predictions from ICO Executive Director Vanusia Nogueira, 1/2026.
- UNESCO – Turkish coffee culture and tradition.
- Wikipedia – International Coffee Organization (thông tin Hoa Kỳ rút khỏi ICA năm 2018).
Số liệu ngành cà phê Việt Nam
- Báo Quân đội Nhân dân (tiếng Anh) – UN adopts resolution designating International Coffee Day, 3/2026.
- Tuổi Trẻ News – UN adopts resolution proposed by countries, including Vietnam, to set October 1 as International Coffee Day, 3/2026.
- StoneX – Vietnam sees nearly 18pct jump in coffee exports.
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường – Vietnam’s coffee exports in 2025: Breaking records, targeting $8 billion, 8/2025.
- Việt Nam News – 2025 coffee exports hit target, set for record $7.5 billion, 7/2025.
Kết luận
Từ một sáng kiến của Tổ chức Cà phê Quốc tế tại Expo Milano 2015, ngày Quốc tế cà phê 1/10 đã trở thành ngày quốc tế chính thức của Liên hợp quốc theo Nghị quyết A/RES/80/249, được 150 quốc gia ủng hộ. Năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên ngày này được kỷ niệm với sự hậu thuẫn đầy đủ của FAO và Đại hội đồng.
Thông điệp cốt lõi của International Coffee Day không thay đổi: phía sau mỗi tách cà phê là khoảng 25 triệu nông dân, phần lớn là hộ nhỏ, đang đối mặt với biến đổi khí hậu, giá cả bấp bênh và yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Với Việt Nam, nước sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới và là thành viên nhóm nòng cốt thúc đẩy nghị quyết, ngày Quốc tế cà phê vừa là niềm tự hào, vừa là cơ hội để chuyển từ bán nhiều sang bán giá trị cao hơn.
Ngày 1/10 năm nay, khi pha một ly cà phê, bạn có thể dành vài phút tìm hiểu hạt cà phê ấy đến từ đâu và ai đã trồng nó. ILOTA tin rằng chính những hiểu biết nhỏ như vậy sẽ góp phần làm cho chuỗi giá trị cà phê công bằng và bền vững hơn.
ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo”
- Tham gia ILOTA ACADEMY để cập nhật kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê mỗi ngày. 👉 [Tham gia nhóm tại đây]
- Tư vấn & Đặt hàng:
👉 Mua sỉ, kênh quán, OEM: 0989 099 033 (Anh Thắng)
👉 Mua lẻ: 0988 345 175 (Thái Sơn)
Facebook: ILOTA Coffee Roasters
Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.