Giống cà phê Pacas: Khi 1 đột biến nhỏ tạo nên dấu ấn lớn trong ngành cà phê

Điều gì khiến giống cà phê Pacas mê hoặc giới sành điệu? Cùng ILOTA tìm hiểu chi tiết nguồn gốc và đắm chìm trong hương vị cà phê Pacas quyến rũ ngay hôm nay!

Thế giới cà phê luôn vận động và phát triển không ngừng. Thông thường, để tạo ra một giống cây trồng mới có năng suất cao hơn hoặc khả năng chống chịu thời tiết tốt hơn, các nhà khoa học phải mất nhiều thập kỷ nghiên cứu và lai tạo trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, tự nhiên đôi khi lại có những cách vận hành riêng, tạo ra những sự thay đổi đột ngột ngay trên chính những nông trại canh tác thông thường. Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho sự can thiệp ngẫu nhiên này chính là sự xuất hiện của giống cà phê Pacas.

Sự xuất hiện của giống cà phê này không chỉ giải quyết bài toán về năng suất và diện tích đất trồng cho người nông dân ở thời điểm bấy giờ, mà còn duy trì được chất lượng hạt xuất sắc của các giống cà phê lâu đời. Trong nhiều thập kỷ qua, sự tồn tại của nó đã âm thầm đóng góp vào sự phát triển của ngành F&B nói chung và thị trường cà phê đặc sản nói riêng. Vậy chính xác thì sự đột biến này đã diễn ra như thế nào? Tại sao một thân cây nhỏ bé lại có thể mang lại sản lượng lớn và giá trị kinh tế cao đến vậy?

Trong bài viết này, ILOTA sẽ phân tích chi tiết toàn bộ các thông tin từ lịch sử hình thành, đặc tính sinh học, phương pháp canh tác cho đến những đánh giá thực tế về hương vị cà phê Pacas. Nội dung được tổng hợp dựa trên dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu cà phê quốc tế, nhằm mang đến cho người đọc một góc nhìn chuẩn xác về giống cà phê này. Hãy cùng ILOTA khám phá cách mà một đột biến siêu nhỏ đã định hình lại nền kinh tế nông nghiệp của cả một quốc gia và đóng góp vào bản đồ hương vị toàn cầu.

Giống cà phê Pacas là gì? Bản chất của một đột biến di truyền

Để hiểu rõ giá trị của giống cà phê Pacas, trước tiên chúng ta cần xác định vị trí của nó trong hệ thống phân loại thực vật học. Cây cà phê được chia thành nhiều loài khác nhau, trong đó Arabica (Coffea arabica) là loài mang lại giá trị thương mại và hương vị cao nhất. Trong họ Arabica, Bourbon và Typica là hai nhánh cây di truyền nền tảng, tạo ra hầu hết các giống cà phê đang được trồng trên toàn thế giới hiện nay.

Giống cà phê Pacas chính là một biến thể đột biến tự nhiên bắt nguồn trực tiếp từ nhánh Bourbon. Hiện tượng này được các nhà khoa học gọi là “đột biến gen đơn” (single-gene mutation). Đột biến này chỉ tác động duy nhất vào đoạn gen quy định chiều cao và cấu trúc phát triển cành của cây, khiến cho cây bị lùn đi đáng kể so với phiên bản gốc. Ngoại trừ sự thay đổi về vóc dáng, toàn bộ cấu trúc gen quy định chất lượng quả, kích thước hạt, mật độ hạt và các hợp chất hóa học tạo nên hương vị đều được giữ nguyên vẹn từ cây mẹ Bourbon.

Sự đột biến lùn không phải là một hiện tượng quá hiếm gặp trong tự nhiên. Trong ngành thực vật học cà phê, ghi nhận giống Caturra là đột biến lùn từ Typica, hoặc Villa Sarchi là một đột biến lùn khác từ Bourbon. Tuy nhiên, giống cà phê Pacas lại cho thấy khả năng thích nghi đặc biệt xuất sắc với điều kiện thổ nhưỡng núi lửa và khí hậu vùng cao của khu vực Trung Mỹ. Nó trở thành một giải pháp hoàn hảo cho bài toán tối ưu hóa diện tích đất trồng: nhỏ gọn hơn nhưng mang lại giá trị kinh tế trên mỗi hecta cao hơn hẳn.

Nguồn gốc giống cà phê Pacas

Nguồn gốc giống cà phê Pacas bắt đầu từ một sự tình cờ tại quốc gia Trung Mỹ – El Salvador. Vào năm 1949, tại trang trại cà phê có tên là Finca San Rafael tọa lạc ở vùng núi Santa Ana, người chủ trang trại là ông Don Alberto Pacas Figueroa đã phát hiện ra một điều bất thường trong khu vườn của mình.

Trong khi phần lớn các cây cà phê Bourbon được trồng trong trang trại đều phát triển cao lớn (thường đạt từ 3 đến 4 mét), ông nhận thấy có một khu vực trồng xuất hiện những cây cà phê thấp bé hơn hẳn. Ban đầu, ông Don Alberto cho rằng đây có thể là giống cà phê San Ramon – một giống cà phê lùn khác đã được biết đến trước đó. Mặc dù có chiều cao khiêm tốn, những cây này lại cho ra lượng quả rất dày đặc và năng suất cao.

Nhận thấy tiềm năng kinh tế, gia đình Pacas đã quyết định thu thập hạt từ những cây lùn này và tiến hành nhân giống để trồng trên diện rộng tại các trang trại khác của họ.

Khoảng cách giữa các cây thấp gọn giúp gia đình Pacas có thể trồng nhiều cây hơn trên cùng một diện tích đất. Đến năm 1956, diện tích trồng giống cây mới này đã mở rộng đáng kể. Tuy nhiên, phải đến năm 1960, sự thật về nguồn gốc giống cà phê Pacas mới chính thức được làm sáng tỏ.

Vào thời điểm đó, các nhà nghiên cứu đến từ Viện Nghiên cứu Cà phê Salvador và Đại học Florida (Mỹ) đã đến thăm trang trại của gia đình Pacas. Sau khi tiến hành phân tích di truyền và hình thái thực vật học, các nhà khoa học đã kết luận rằng đây hoàn toàn không phải là giống San Ramon như nhận định ban đầu. Thực chất, đây là một đột biến gen tự nhiên bắt nguồn từ chính những cây Bourbon đang được trồng tại trang trại.

Để ghi nhận công lao phát hiện và bảo tồn của gia đình, giới khoa học đã chính thức đặt tên cho biến thể này là giống cà phê Pacas. Kể từ đó, Pacas coffee trở thành một trong những giống cây chủ lực của ngành nông nghiệp El Salvador và dần được xuất khẩu sang các quốc gia Nam Mỹ khác.

Phân tích đặc điểm sinh thái và hình thái học

Để ứng dụng thành công giống cà phê Pacas vào canh tác quy mô lớn, người nông dân và các kỹ sư nông nghiệp cần nắm rõ từng chi tiết về cấu trúc sinh học của cây.

Cấu trúc thân, cành và lá

Đặc điểm định dạng rõ rệt nhất của Pacas coffee là cấu trúc đốt cành. Trên bất kỳ loại cây nào, đốt cành là khoảng cách giữa hai điểm mọc lá. Ở giống mẹ Bourbon, khoảng cách này khá dài, khiến cây vươn cao. Ở giống cà phê Pacas, đoạn gen đột biến làm cho khoảng cách các đốt cành này ngắn lại một cách đáng kể. Kết quả là cây trưởng thành chỉ đạt chiều cao trung bình từ 1.2 mét đến 1.8 mét.

Lá cây Pacas có kích thước lớn, màu xanh lục đậm, hai bên mép lá thường có những gợn sóng nhẹ. Do đốt cành ngắn, các lá mọc sát nhau tạo thành một tán cây hình nón rất đặc, rậm rạp. Cấu trúc tán lá này mang lại lợi thế giữ ẩm cho phần đất quanh gốc cây, đồng thời hạn chế sự phát triển của cỏ dại do thiếu ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp xuống mặt đất.

Năng suất và vòng đời sinh trưởng

Pacas coffee có chu kỳ ra hoa và kết trái tương tự như các dòng Arabica truyền thống. Tuy nhiên, nhờ cấu trúc cành mọc sát nhau, số lượng cụm hoa trên mỗi cành nhiều hơn hẳn so với những cây thân cao. Khi quả chín, chúng tạo thành những chùm dày đặc. Một cây Pacas trưởng thành ở điều kiện chăm sóc tốt có thể cho ra sản lượng quả tươi vượt trội. Tuổi thọ kinh tế của cây thường kéo dài từ 15 đến 20 năm nếu được áp dụng đúng các kỹ thuật cắt tỉa và bón phân định kỳ.

Khả năng chống chịu môi trường

Cấu trúc lùn, trọng tâm thấp và tán lá dày tạo ra một cơ chế tự vệ vật lý xuất sắc trước điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Giống cà phê Pacas có thể đứng vững trước các cơn gió núi mạnh mà không lo gãy cành hay đổ ngã. Cây cũng thích nghi rất tốt với môi trường thiếu nước trong mùa khô, nhờ bộ rễ hút chất dinh dưỡng bám sâu vào nền đất núi lửa tơi xốp.

Tuy nhiên, về mặt đề kháng sinh học, giống cà phê Pacas mang một nhược điểm lớn được thừa hưởng từ giống Bourbon. Cây cực kỳ nhạy cảm và dễ bị tấn công bởi bệnh gỉ sắt ở lá (Coffee Leaf Rust – do nấm Hemileia vastatrix gây ra) cũng như các loại tuyến trùng gây hại rễ (Nematodes). Khi nhiễm bệnh gỉ sắt, lá cây sẽ xuất hiện các đốm vàng cam, rụng hàng loạt khiến cây mất khả năng quang hợp và chết dần. Do đó, việc trồng giống cây này bắt buộc phải đi kèm với hệ thống theo dõi nông nghiệp chặt chẽ.

Bảng so sánh chi tiết: Giống cà phê Pacas và Bourbon nguyên bản

Để cung cấp một góc nhìn trực quan và dễ hiểu nhất về sự khác biệt do quá trình đột biến tạo ra, bảng dưới đây liệt kê các thông số đối chiếu giữa cây nguyên bản và cây đột biến:

Kiến thức đúng – cập nhật nhanh – ứng dụng ngay. Đó là cách những người trong ngành đang phát triển cùng ILOTA ACADEMY mỗi ngày. Cập nhập thông tin chỉ với 2 phút mỗi ngày! Tham gia ngay [ILOTA ACADEMY] để nhận thông tin kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê.

Hướng dẫn kỹ thuật canh tác tối ưu năng suất

Sở hữu đặc tính di truyền tốt là chưa đủ. Để hạt cà phê đạt được chất lượng thương mại cao nhất, quá trình canh tác giống cà phê Pacas yêu cầu sự tuân thủ nghiêm ngặt về các thông số môi trường học và quy trình chăm sóc.

Yêu cầu về độ cao và khí hậu

Cây sinh trưởng mạnh nhất ở các khu vực có độ cao từ 1.000 mét đến 1.500 mét so với mực nước biển. Yếu tố cốt lõi ở độ cao này là biên độ nhiệt độ. Nhiệt độ ban ngày dao động từ 22°C – 26°C giúp cây quang hợp tốt, trong khi nhiệt độ ban đêm hạ thấp xuống khoảng 15°C – 18°C. Sự chênh lệch nhiệt độ này làm chậm quá trình trao đổi chất của trái cà phê, kéo dài thời gian chín. Thời gian chín càng lâu, hạt cà phê bên trong càng có nhiều thời gian để tích lũy các phân tử đường tự nhiên, các axit hữu cơ và các tiền chất tạo hương thơm.

Lượng mưa lý tưởng để canh tác Pacas coffee rơi vào khoảng 1.500 mm đến 2.000 mm mỗi năm, được phân bổ đều trong giai đoạn cây phát triển lá và nuôi trái non. Cây cần một mùa khô ráo kéo dài từ 2 đến 3 tháng để kích hoạt quá trình ra hoa đồng loạt.

Thiết lập hệ thống cây che bóng

Do đặc thù lá to, mỏng và tán rậm, giống cà phê Pacas dễ bị căng thẳng (stress) sinh lý nếu tiếp xúc liên tục với ánh nắng mặt trời cường độ cao. Hệ thống rễ của cây cũng hút nước mạnh, nếu đất khô nhanh do nắng gắt, cây sẽ bị héo lá và rụng quả non.

Vì vậy, kỹ thuật trồng dưới tán cây che bóng là bắt buộc. Nông dân thường trồng xen kẽ các loại cây thân gỗ lớn như cây keo dậu (Inga), cây chuối hoặc các loại cây họ đậu. Các loại cây này không chỉ tạo ra một lớp màng lọc ánh sáng mặt trời, giúp duy trì nhiệt độ ổn định cho vườn cà phê, mà rụng lá của chúng còn phân hủy tạo thành lớp mùn hữu cơ tự nhiên. Cây họ đậu còn có khả năng cố định nitơ từ không khí vào đất, cung cấp nguồn phân bón sinh học dồi dào cho cây Pacas phát triển.

Kỹ thuật bón phân và cắt tỉa

Nền đất núi lửa giàu khoáng chất là môi trường tuyệt vời nhất. Kỹ thuật bón phân cần tuân theo chu kỳ sinh trưởng:

• Giai đoạn ra lá: Cần bổ sung nhiều Đạm (Nitơ) để lá phát triển xanh tốt, tăng diện tích quang hợp.

• Giai đoạn ra hoa và đậu quả: Cần tăng cường Lân (Photpho) và Kali để quả không bị rụng, hạt bên trong phát triển đặc chắc.

Về kỹ thuật cắt tỉa, do cây có đốt cành ngắn, các nhánh dễ mọc đan chéo vào nhau làm giảm sự thông thoáng, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Kỹ sư nông nghiệp cần tiến hành cắt tỉa các cành tăm, cành già cỗi, cành mọc hướng vào thân chính để tập trung dinh dưỡng nuôi các cành mang quả mới. Khi cây bước vào tuổi thứ 10 và có dấu hiệu giảm năng suất, phương pháp đốn đau (stumping – cưa ngang thân cây cách mặt đất khoảng 40cm) được áp dụng để kích thích cây đâm chồi mới, làm mới toàn bộ chu kỳ sống của cây.

Chi tiết hương vị cà phê Pacas

Đối với thị trường cà phê đặc sản, chất lượng trong tách là thước đo cuối cùng để định giá một loại hạt. Vì bộ gen quy định chất lượng hương vị được bảo tồn nguyên vẹn từ dòng Bourbon, hương vị cà phê Pacas luôn đạt mức điểm cao trong các bài kiểm tra chất lượng của Hiệp hội Cà phê Đặc sản Quốc tế (SCA).

Cấu trúc tổng thể của hương vị cà phê Pacas được định hình bởi sự cân bằng xuất sắc. Khác với những giống cà phê có tính axit cực gắt hoặc quá đắng, Pacas mang đến trải nghiệm êm ái, tròn trịa.

Cấu trúc nền tảng

• Body (Độ đậm đà): Khi uống, bạn sẽ cảm nhận được độ sánh nhẹ đến trung bình trong khoang miệng. Cảm giác này không tạo sự nặng nề như hạt Robusta, mà mượt mà giống như cảm giác khi uống một ngụm trà đen chất lượng cao hoặc sữa tươi.

• Độ chua) Độ chua của Pacas coffee rất sáng và thanh lịch. Nó thường gợi nhớ đến các loại axit hữu cơ có trong trái cây họ cam chanh (Citrus), táo xanh hoặc vị chua nhẹ nhàng của các loại quả mọng.

• Độ ngọt: Đây là điểm sáng lớn nhất. Hương vị cà phê Pacas chứa đựng hàm lượng đường tự nhiên cao, tạo ra các nốt hương nổi bật của mật ong, đường nâu, caramel và chocolate sữa. Hậu vị kéo dài và để lại vị ngọt êm ái đọng lại ở cổ họng sau khi uống.

Tác động của phương pháp sơ chế đến hương vị

Cách người nông dân xử lý quả cà phê sau khi hái quyết định phần lớn dải hương vị cuối cùng. Giống cà phê Pacas phản ứng rất tốt với nhiều phương pháp sơ chế khác nhau:

1. Sơ chế Washed: Quả tươi được bóc vỏ, ngâm trong bể lên men để phân giải lớp nhầy, sau đó rửa sạch bằng nước và đem phơi khô. Phương pháp này loại bỏ các yếu tố ngoại lai, giúp phô diễn trọn vẹn bản chất gen của hạt. Một tách Pacas sơ chế ướt sẽ cực kỳ sạch (clean cup), độ chua sáng, rõ nốt hương hoa, trà đen và chocolate đen nguyên chất.

2. Sơ chế Natural : Quả cà phê nguyên vẹn lớp vỏ ngoài được rải đều trên giàn phơi dưới ánh nắng mặt trời trong 3 đến 4 tuần. Lớp thịt quả ngọt lịm từ từ lên men và thẩm thấu ngược đường vào hạt nhân xanh. Khi rang và chiết xuất, hương vị cà phê Pacas chuyển hóa thành các nốt hương đậm đặc của mứt dâu rừng, trái chín lên men, vị ngọt tăng lên mức tối đa và cảm giác miệng (body) dày hơn đáng kể.

3. Sơ chế Honey: Quả chỉ được lột bỏ vỏ ngoài, giữ lại phần thịt nhầy dính (gọi là lớp mật) rồi đem phơi. Phương pháp này tạo ra sự cân bằng: tách cà phê giữ được độ chua thanh lịch của sơ chế ướt, nhưng lại có độ ngọt sâu và nốt hương caramel đậm đà của sơ chế tự nhiên.

Vai trò chiến lược của giống cà phê Pacas trong chuỗi cung ứng F&B

Từ các nông trại ở Trung Mỹ cho đến bàn phục vụ tại các quán cà phê hiện đại, giống cà phê Pacas giải quyết được nhiều bài toán cốt lõi cho các đơn vị kinh doanh F&B.

• Đối với khâu vận hành và rang xay: Hạt nhân xanh của Pacas coffee có cấu trúc tế bào khá đặc và kích thước đồng đều. Sự đồng nhất này là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với các thợ rang. Khi đưa vào lồng rang, hạt hấp thụ nhiệt đều, giai đoạn phản ứng Maillard (phản ứng tạo màu và hương vị giữa axit amin và đường) diễn ra ổn định, hạt nổ giòn ở giai đoạn First Crack. Điều này giúp giảm thiểu tỷ lệ hạt bị lỗi (cháy xém bề mặt hoặc sống bên trong), đảm bảo chất lượng đồng đều cho từng mẻ rang.
• Đối với việc thiết kế menu đồ uống: Mức giá để nhập khẩu hạt nhân xanh giống cà phê Pacas nằm ở ngưỡng vô cùng hợp lý so với các giống hiếm như Geisha hay Sudan Rume. Với chất lượng vượt trội hơn hẳn các loại cà phê đại trà, các chủ quán có thể sử dụng Pacas làm dòng hạt nền tảng (Base bean) để pha chế các loại đồ uống tiêu chuẩn như Espresso, Latte, Cappuccino. Vị ngọt của đường nâu và chocolate trong hương vị cà phê Pacas kết hợp vô cùng hoàn hảo với sữa tươi, tạo ra thức uống thơm béo, dễ uống nhưng không kém phần tinh tế.

Đồng thời, quán cà phê có thể phục vụ Pacas dưới định dạng pha thủ công (Pour-over V60, Chemex) để khai thác các nốt hương trái cây thanh nhẹ, phục vụ nhóm khách hàng khó tính đam mê cà phê nguyên bản (Single Origin). Câu chuyện về nguồn gốc giống cà phê Pacas – từ một cây lùn đột biến vươn mình thành giải pháp kinh tế quốc gia – cũng là một chất liệu truyền thông tuyệt vời để nhân viên pha chế kể cho khách hàng nghe, gia tăng giá trị trải nghiệm tại quán.

Di sản lai tạo: Thế hệ vàng Pacamara

Không dừng lại ở việc là một giống cây trồng độc lập, tầm ảnh hưởng của giống cà phê Pacas còn vươn xa hơn khi nó trở thành nguồn gen gốc để tạo ra một trong những loại cà phê đắt đỏ và nổi tiếng nhất thế giới hiện nay: Giống Pacamara.

Vào cuối thập niên 1950, các nhà khoa học thực vật học tại El Salvador đã nung nấu ý tưởng tạo ra một “siêu giống cà phê”. Họ muốn kết hợp đặc tính lùn, chịu gió tốt, năng suất cao của giống Pacas với đặc tính hạt khổng lồ, hương vị hoa cỏ vô cùng phức tạp của giống Maragogipe (một biến thể đột biến từ nhánh Typica).

Quá trình lai tạo chéo này diễn ra vô cùng phức tạp và kéo dài gần 3 thập kỷ. Viện nghiên cứu ISIC đã phải tiến hành hàng ngàn phép thử lai tạo, chọn lọc những cây con ưu tú nhất trải qua nhiều thế hệ (từ F1 đến F5) để ổn định tính trạng di truyền. Cuối cùng, giống cà phê Pacamara chính thức ra đời.

Cái tên Pacamara là sự ghép từ của “Paca” (từ Pacas) và “mara” (từ Maragogipe). Pacamara kế thừa vóc dáng nhỏ gọn dễ canh tác từ Pacas, đồng thời sở hữu kích thước hạt khổng lồ từ Maragogipe. Về mặt hương vị, Pacamara tạo ra sự bùng nổ với các nốt hương hoa nhài, trái cây nhiệt đới, vị chua sinh động của chanh dây và hậu vị ngọt sâu.

Tính đến thời điểm hiện tại, hạt Pacamara liên tục thống trị các bảng xếp hạng trong cuộc thi thử nếm cà phê quốc tế Cup of Excellence (COE), được đấu giá với mức giá hàng trăm đô la cho mỗi kilogram. Không thể phủ nhận rằng, một nửa cấu trúc gen tạo nên sự vĩ đại của Pacamara bắt nguồn trực tiếp từ nguồn gốc giống cà phê Pacas phát hiện năm 1949.

Kết luận

Bức tranh toàn cảnh về giống cà phê Pacas là một minh chứng tuyệt vời cho sự kỳ diệu của tự nhiên và nỗ lực bảo tồn của con người. Từ một sự thay đổi ngẫu nhiên tại đồn điền Finca San Rafael ở khu vực Santa Ana xa xôi, một đột biến gen đơn lẻ đã tạo ra một giống cây trồng giải quyết trọn vẹn bài toán về năng suất, khả năng chống chịu bão gió và tối ưu hóa diện tích canh tác cho người nông dân El Salvador.

Bằng cách duy trì nguyên vẹn cấu trúc gen chất lượng từ giống mẹ Bourbon, Pacas coffee đã khẳng định vị thế vững chắc của mình thông qua những tách cà phê thơm ngon, cân bằng và đầy đặn. Hương vị cà phê Pacas không mang tính thách thức cực đoan mà thân thiện, dễ tiếp cận với nốt hương ngọt ngào của caramel, chocolate và độ chua thanh lịch của trái cây. Không chỉ góp phần phát triển kinh tế thương mại, nguồn gốc giống cà phê Pacas còn là nền tảng di truyền vô giá, mở đường cho sự xuất hiện của những nhà vô địch toàn cầu như Pacamara.

Việc tìm hiểu sâu về các giống thực vật giúp chúng ta hiểu rõ hơn công sức đằng sau mỗi tách đồ uống mỗi ngày. Sự cẩn trọng từ khâu chọn giống, canh tác, sơ chế cho đến rang xay mới là bí quyết thực sự tạo nên chất lượng đẳng cấp của cà phê đặc sản.

Dù bạn đang xây dựng một chuỗi kinh doanh F&B quy mô lớn hay chỉ đang tìm kiếm một trải nghiệm cà phê chuyên nghiệp tại nhà, hạt cà phê chất lượng chính là linh hồn của mọi thức uống. Tại ILOTA, chúng tôi theo đuổi triết lý cà phê mộc nguyên bản. Sản phẩm của ILOTA được tuyển chọn từ những vùng nguyên liệu chuẩn mực, áp dụng công nghệ rang kiểm soát bằng máy tính để bung tỏa tối đa hương vị tự nhiên của hạt. [Đừng bỏ lỡ cơ hội thiết lập lợi thế cạnh tranh tuyệt đối cho thương hiệu của bạn với cà phê đặc sản ILOTA!]

ILOTA – Nhà rang Cà phê “May đo”

1. Tham gia ILOTA ACADEMY để cập nhật kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê tại đây: 👉 [Tham gia nhóm tại đây]
2. Tư vấn & Đặt hàng:

👉 Mua sỉ, kênh quán, OEM: 0989 099 033 (Anh Thắng)

👉 Mua lẻ: 0988 345 175 (Thái Sơn)

Facebook: ILOTA Coffee and Tea

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.