Kiến thức, Cộng đồng trà, Trà

Văn hóa thưởng trà của Vua chúa thời Nguyễn: Đỉnh cao nghệ thuật sống của phương Đông

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Văn hóa thưởng trà của vua chúa Việt Nam không nằm ở sự xa hoa, mà ở sương sen, nước giếng thiêng và thơ ca tri kỷ. Một di sản tinh tế ít người hiểu trọn vẹn.

Khi nhắc đến nghệ thuật thưởng trà, thế giới thường nghiêng mình trước Trà đạo Nhật Bản với sự nghiêm cẩn, tĩnh mặc đầy triết lý Thiền, hay thán phục Trà Tàu Trung Hoa với sự đa dạng và bề dày ngàn năm. Trong cái bóng lớn ấy, nhiều người lầm tưởng trà Việt chỉ là một nhánh nhỏ, một sự mô phỏng vụng về. Nhưng không, lịch sử đã chứng minh điều ngược lại.

Nằm sâu trong lớp bụi thời gian của những vương triều phong kiến, đặc biệt là triều Nguyễn tại Cố đô Huế, văn hóa thưởng trà của Vua chúa Việt Nam đã âm thầm phát triển, đạt đến một cảnh giới riêng biệt: Cảnh giới của sự “Tinh Tế & Lãng Mạn” bậc nhất phương Đông. Đó không phải là nghi thức tôn giáo gò bó, cũng chẳng phải sự phô trương quyền lực. Đó là cuộc chơi của những tâm hồn nghệ sĩ, mượn chén trà để giao hòa với đất trời.

Nhà văn Nguyễn Tuân, trong tác phẩm “Vang bóng một thời”, đã từng tốn bao giấy mực để ca ngợi sự cầu kỳ trong lối uống trà của các bậc cao nhân mặc khách đất Việt. Nhưng phải đến khi lật lại những trang sử về Ngự thiện (đồ ăn thức uống của Vua), ta mới thấy sự cầu kỳ ấy chỉ là một phần nhỏ so với chuẩn mực cung đình.

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Dòng chảy lịch sử: Khi Trà trở thành “Đạo” của bậc Đế Vương

Trước khi những giọt sương trên lá sen được hứng về, ta cần hiểu bối cảnh lịch sử nào đã dung dưỡng nên sự cầu kỳ ấy. Trà đã hiện diện trong đời sống người Việt từ thuở hồng hoang với bát nước chè tươi dân dã đầu làng. Nhưng phải đến khi nhà Nguyễn định đô tại Phú Xuân (Huế), thiết lập nên một triều đại phong kiến tập quyền cuối cùng, thì Văn hóa thưởng trà của Vua chúa mới thực sự bước lên một đài cao chói lọi.

Khác với vẻ xô bồ của phố thị hay sự giản đơn chốn thôn quê, chốn cung đình Huế thế kỷ 19 là nơi hội tụ của những bậc túc nho, những ông hoàng bà chúa sành sỏi nhất về cầm – kỳ – thi – họa. Trong không gian tĩnh mặc của lầu son gác tía, chén trà không còn đơn thuần là thức uống giải khát. Nó được nâng tầm thành một nghi thức ngoại giao, một thước đo của sự tao nhã, là người bạn tri âm trong những đêm trăn trở việc nước và đó là văn hóa thưởng trà của Vua chúa Việt thời xưa.

Dưới triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị và đặc biệt là Tự Đức, việc thưởng trà được đưa vào điển chế (quy định của triều đình). Trong nội cung có Sở Thượng Thiện – cơ quan chuyên lo việc ăn uống của vua, với những quan ngự y am hiểu sâu sắc về dược tính của từng loại trà. Họ không chỉ chọn trà ngon, mà còn phối hợp trà với các vị thuốc để long thể được an khang.

Chính trong giai đoạn vàng son này, những triết lý về “Hòa – Kính – Thanh – Tịnh” của người Việt được soi chiếu rõ nhất qua chén trà. Vua chúa Việt không uống trà để quên đời như một số quan niệm Đạo giáo, mà uống trà để tỉnh táo, để “minh tâm kiến tính”.

Và để đạt được cảnh giới ấy, yếu tố đầu tiên mà sự hoàn hảo tuyệt đối trong văn hóa thưởng trà của Vua chúa, chính là Nước.

Nhất Thủy: Nỗi ám ảnh về sự tinh khiết của vương quyền

Nếu như người hàng xóm phương Bắc coi trọng lá trà là yếu tố tiên quyết, thì trong văn hóa thưởng trà của vua chúa Việt Nam, đặc biệt là dưới triều Nguyễn, yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất lại là thủy – tức là nước. Câu tục ngữ “Nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh” không phải ngẫu nhiên mà đặt nước lên hàng đầu, trở thành kim chỉ nam cho mọi cuộc trà.

Với các bậc quân vương nhà Nguyễn, nước không chỉ là dung môi vô tri để làm chín lá trà. Nước là cái cốt, còn trà chỉ là cái xác. Nước có thanh, có khiết, có ngọt thì cái thần của trà mới được đánh thức trọn vẹn. Nếu nước hỏng, dù trà có là trân phẩm ngàn vàng cũng trở nên vô vị.

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Huyền thoại sương sớm hồ Tịnh Tâm: Giọt ngọc của trời

Sử sách và cả những giai thoại dân gian đất cố đô đều lưu truyền một câu chuyện đầy ám ảnh về sự cầu kỳ đến mức cực đoan của vua Tự Đức – vị vua hay chữ, đa cảm và lãng mạn bậc nhất triều Nguyễn. Tương truyền, để có nước pha trà dâng vua vào mỗi buổi thiên khai (bình minh), một đội ngũ trà nô chuyên biệt phải làm việc từ đêm hôm trước.

Khi màn đêm buông xuống hồ Tịnh Tâm – nơi được mệnh danh là đệ nhất thắng cảnh đất kinh kỳ với loài sen bách diệp hồng thắm, những người trà nô sẽ chèo thuyền nan nhỏ, nhẹ nhàng len lỏi vào giữa đầm sen. Công việc của họ không phải là múc nước hồ, mà là hứng từng giọt sương đêm đọng trên lá sen vào những bình sứ nhỏ.

Tại sao phải là sương trên lá sen? Theo quan niệm của các ngự y và triết lý phương Đông, sương là tinh túy của trời đất ngưng tụ, lơ lửng giữa không trung nên chưa chạm đất, tức là chưa vướng bụi trần. Hơn nữa, nó lại đọng trên lá sen – loài hoa quân tử, thanh cao, gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn. Thứ nước ấy được coi là thiên thủy – nước của trời.

Gom đủ một ấm nước từ những giọt sương li ti là cả một kỳ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tĩnh lặng tuyệt đối. Người ta tin rằng, chén trà pha từ sương sen Tịnh Tâm không chỉ có vị ngọt của nước, hương thơm của sen, mà còn có cái khí vị thanh khiết của đất trời tụ lại. Đây chính là đỉnh cao của nghệ thuật thưởng trà cung đình Huế, nơi sự tinh tế được đẩy lên thành đạo.

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Những nguồn nước thiêng và bí mật của đá

Tuy nhiên, sương sớm không phải lúc nào cũng có, nhất là những ngày mưa gió. Vậy những ngày thường, vua chúa việt uống trà gì và dùng nước gì để pha? Ngoài sương, văn hóa cung đình còn có những quy định khắt khe về các nguồn nước khác.

Nước dùng thường ngày phải được lấy từ thượng nguồn sông Hương – nơi dòng nước chưa chảy qua khu dân cư, chưa bị vấy bẩn bởi sinh hoạt con người, còn giữ nguyên vị ngọt của đá núi và rễ cây rừng.

Đặc biệt nhất phải kể đến giếng Hàm Long ở chùa Báo Quốc. Đây là một nguồn nước trứ danh dùng để tiến vua. Các nhà nghiên cứu sau này phát hiện ra rằng, mạch nước này chảy qua nhiều tầng đá ong tự nhiên dày đặc. Chính lớp đá ong này là bộ lọc vĩ đại của tạo hóa, loại bỏ mọi tạp chất và kim loại nặng, đồng thời bổ sung các khoáng chất vi lượng.

Khi dùng nước giếng Hàm Long để pha các loại trà dùng để dâng cho vua, nước trà có màu xanh trong vắt, vị ngọt hậu sâu và giữ được hương thơm rất lâu. Điều này cho thấy, ngay từ thế kỷ 19, người Việt đã có những kiến thức sâu sắc về việc khoáng chất trong nước ảnh hưởng đến vị trà như thế nào.

Đó chỉ là thời xưa, vậy thời nay nên dùng nước như nào để có được một ấm trà ngon? Hãy đọc tại ILOTA: [Chọn nước pha trà thế nào để có ấm trà ngon chuẩn vị?]

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Sự hòa quyện giữa Thủy và Trà

Nước đã quý như vậy, thì trà phải thế nào mới xứng tầm? Rất nhiều người thắc mắc vua chúa việt uống trà gì để xứng với thứ nước sương sen hay nước giếng Hàm Long ấy. ILOTA sẽ bật mí cho bạn ngay:

Thực tế, các loại trà dùng để dâng cho vua thường là những loại trà ướp hương hoa cầu kỳ bậc nhất như trà sen (ướp gạo sen hồ Tịnh Tâm), trà sói, trà ngâu, hoặc các loại trà mạn hảo hạng được tuyển chọn từ những vùng núi cao phía Bắc. Sự kết hợp giữa thiên thủy (nước trời) và địa trà (trà đất) tạo nên một thức uống cân bằng âm dương, giúp long thể an khang và tinh thần minh mẫn để lo việc nước.

“Nhì Trà”: Các loại trà dùng để dâng cho Vua

Một câu hỏi lớn thường được những người yêu sử sách đặt ra: Vua chúa Việt uống trà gì? Có phải trong cung đình vàng son ấy, các ngài chỉ dùng những loại trà đắt đỏ nhập từ Trung Quốc như Long Tỉnh, Thiết Quan Âm hay Đại Hồng Bào?

Câu trả lời là có, nhưng đó không phải là tất cả, và chắc chắn không phải là thứ được trân quý nhất trong trái tim của các bậc quân vương nhà Nguyễn. Tinh thần tự tôn dân tộc của triều đại này rất cao. Các loại trà dùng để dâng cho vua, hay còn gọi là ngự trà, thường là những sản vật tinh túy nhất của non sông nước Việt. Đó là lời khẳng định ngầm về sự giàu có và tươi đẹp của sản vật bản địa.

Trà sen: Quốc hồn quốc túy trong chén ngọc

Đứng đầu bảng trong danh sách các loại trà dùng để dâng cho vua chính là trà sen. Nhưng xin đừng nhầm lẫn với loại trà ướp hương công nghiệp bán ngoài chợ ngày nay. Trà sen dâng vua là một tuyệt tác nghệ thuật, là sự kết hợp của trà mạn hảo hạng (thường là trà tuyết cổ thụ vùng Hà Giang được tiến cống về kinh) với loài sen bách diệp (sen trăm cánh) trồng riêng biệt ở hồ Tịnh Tâm.

Quy trình ướp trà cầu kỳ đến mức khó tin, phản ánh rõ nét sự xa hoa trong văn hóa thưởng trà của Vua chúa. Các cung nữ phải chèo thuyền ra hồ chọn thời điểm hoa sen vừa chớm nở, khi hương thơm còn ủ kín bên trong đài hoa. Họ khéo léo tách từng cánh hồng, chỉ lấy phần hạt trắng nhỏ xíu ở đầu nhụy hoa, gọi là gạo sen. Đây chính là túi hương tinh túy nhất của bông sen.

Để có được một cân trà sen dâng vua, người ta phải dùng tới hàng ngàn bông sen bách diệp. Việc tách gạo sen đòi hỏi bàn tay người thợ phải cực kỳ nhanh, nhẹ và sạch sẽ tuyệt đối để hương sen không bay mất và không bị lẫn mùi mồ hôi tay. Trà và gạo sen sau đó được rải từng lớp xen kẽ, ủ kín, rồi sấy bằng than hoa, rồi lại sàng bỏ gạo cũ, ướp gạo mới.

Quy trình này lặp lại từ năm đến bảy lần cho đến khi cánh trà thấm đẫm hương sen, khi pha ra nước xanh vàng, hương thơm ngan ngát, thanh cao lan tỏa cả gian phòng. Đây chính là đỉnh cao của sự cầu kỳ, nơi giá trị không đo bằng vàng bạc, mà đo bằng sự kiên nhẫn và tỉ mỉ của con người.

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Trà Shan Tuyết cổ thụ: Vàng xanh của núi rừng Tây Bắc

Bên cạnh trà ướp hương, các loại trà mộc (trà không ướp) cũng rất được ưa chuộng trong nghệ thuật thưởng trà cung đình Huế và nó là một trong các loại trà dùng để dâng cho vua. Trong đó, trà shan tuyết là cống phẩm quý giá nhất đến từ vùng núi phía Bắc xa xôi.

Những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi, thân to vài người ôm, mọc trên những đỉnh núi cao quanh năm mây phủ sương mờ. Búp chè to, mập mạp, được phủ một lớp lông tơ trắng muốt như tuyết, nên người xưa gọi là bạch mao hay shan tuyết (tuyết trên núi).

Khi dâng lên vua, loại trà này không chỉ là thức uống mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho khí phách hiên ngang, sức sống mãnh liệt của giang sơn gấm vóc. Vị trà tiền chát, hậu ngọt, nước dày và bền nước, uống vào thấy tỉnh táo tâm can, tượng trưng cho sự ân đức sâu dày và sự nghiêm khắc nhưng bao dung của bậc minh quân.

Tham khảo ngay: [Trà Shan Tuyết cổ thụ ILOTA tại đây]

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Nghệ thuật thưởng Trà cung đình Huế

Khác với trà đạo Nhật Bản thuần túy về tâm linh hay thiền định, nghệ thuật thưởng trà cung đình Huế còn mang tính thực dụng và y học rất cao. Dưới sự chỉ đạo khắt khe của Thái Y Viện (cơ quan chăm sóc sức khỏe cho hoàng tộc), các loại trà thảo mộc được sáng tạo ra với mục đích bồi bổ long thể.

Đó là sự kết hợp tài tình giữa trà xanh với các vị thuốc quý như: atiso, cỏ ngọt, hoài sơn, kỷ tử, táo đỏ, long nhãn, hoa cúc, hoa hòe… Loại trà này không chỉ để thưởng thức hương vị ngọt thanh, dễ uống mà còn là một bài thuốc giúp vua chúa an thần, mát gan, bổ thận và ngủ ngon sau những giờ phê duyệt sớ tấu căng thẳng. Đây chính là tiền đề cho các loại trà cung đình Huế nổi tiếng ngày nay mà du khách thường thấy.

Để hiểu rõ hơn về nghệ thuật thưởng trà Cung đình Huế, hãy đọc tại ILOTA: [Trà Cung Đình Huế – Bí thuật “Nhất dạ Đế vương” & Giấc mơ vương giả giữa đời thường]

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Kiến thức đúng – cập nhật nhanh – ứng dụng ngay. Đó là cách những người trong ngành đang phát triển cùng ILOTA ACADEMY mỗi ngày. Cập nhập thông tin chỉ với 2 phút mỗi ngày! Tham gia ngay [ILOTA  ACADEMY] để nhận thông tin kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê.

Tam bôi, tứ bình: Dấu ấn đồ sứ ký kiểu và lòng tự tôn dân tộc

Trong văn hóa thưởng trà của vua chúa nhà Nguyễn, nếu nước là cốt, trà là xác, thì dụng cụ pha trà (trà cụ) đóng vai trò như một sân khấu lộng lẫy để vở diễn hương vị được thăng hoa đến tận cùng. Và chính trên sân khấu ấy, chúng ta tìm thấy một sự thật lịch sử vô cùng thú vị về lòng tự tôn của người Việt: dòng đồ sứ ký kiểu.

Khái niệm Ký Kiểu là gì?

Để hiểu được giá trị của những bộ ấm chén cung đình, ILOTA sẽ đưa bạn quay ngược thời gian về thế kỷ 19. Thời bấy giờ, dù nghề gốm sứ Việt Nam đã có những thành tựu rực rỡ (như gốm Bát Tràng, Chu Đậu), nhưng kỹ thuật nung để đạt đến độ mỏng như vỏ trứng, trắng như ngọc và tiếng kêu thanh như chuông thì vẫn chưa thể sánh bằng sứ Cảnh Đức Trấn (Giang Tây, Trung Quốc – kinh đô gốm sứ của thế giới lúc bấy giờ).

Tuy nhiên, các vua triều Nguyễn (đặc biệt là vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức) là những người có tinh thần dân tộc cực cao. Các ngài không chấp nhận dùng những bộ ấm chén mang điển tích, hoa văn hay phong cảnh của Trung Hoa để thưởng thức trà Việt.

Vì thế, họ đã thực hiện một cách thức độc đáo chưa từng có: vua và các quan trong triều tự tay thiết kế kiểu dáng, tự làm thơ nôm, tự vẽ phong cảnh non nước Việt Nam (như chùa Thiên Mụ, sông Hương, núi Ngự Bình, cảnh tiều phu đốn củi…). Sau đó, triều đình gửi những bản mẫu thiết kế thuần Việt này sang lò Cảnh Đức Trấn để đặt nung riêng theo yêu cầu.

“Ký” nghĩa là gửi đi, “kiểu” nghĩa là mẫu mã. Đồ sứ ký kiểu chính là đồ sứ do người Việt gửi mẫu sang nước ngoài để nung.

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Hồn Việt trong xương gốm ngoại

Những bộ ấm chén này khi mang về Việt Nam được gọi là đồ sứ ký kiểu (hay giới sưu tầm thường gọi là đồ sứ men lam Huế). ILOTA cho rằng đây là một minh chứng hùng hồn cho tư duy “hòa nhập nhưng không hòa tan”. Dù xương gốm, men màu là kỹ thuật của nước ngoài, nhưng hồn cốt, họa tiết và thơ văn trên đó là 100% Việt Nam.

Cầm trên tay chén trà có khắc thơ chữ nôm, vẽ cảnh non sông gấm vóc nước nhà, cho thấy văn hóa thưởng trà của vua chúa không hề sính ngoại, mà luôn tìm cách khẳng định bản sắc văn hóa độc lập, tự chủ của mình ngay cả trong những thú vui tao nhã thường nhật nhất.

Bộ trà cụ dâng vua: Tinh tế trong từng chi tiết

Trong một bộ trà cụ dâng vua đúng chuẩn, các món đồ được quy định rất chặt chẽ về công năng và thẩm mỹ:

  • Chén tống: Đây là chiếc chén lớn nhất trong bộ trà, dùng để chuyên trà từ ấm ra. Công dụng của nó là giúp nước trà được hòa đều, không bị chỗ đậm chỗ nhạt, đồng thời để lọc bớt cặn trà.
  • Chén quân: Là những chiếc chén nhỏ dùng để uống. Bộ đồ trà thường có bốn chén quân (tứ bình), tượng trưng cho bốn mùa xuân, hạ, thu, đông luân chuyển, hoặc bốn phương đông, tây, nam, bắc hội tụ.
  • Chén mắt trâu: Đây là loại chén quân đặc biệt được ưa chuộng trong cung đình. Chén có hình dáng nhỏ nhắn, miệng loe rộng để tỏa hương, đáy sâu để giữ nhiệt. Thành chén mỏng tang giúp người thưởng trà cảm nhận được độ nóng ấm của nước và màu xanh ngọc của trà.
  • Ấm thế đức: Bên cạnh chén sứ, ấm pha trà thường là loại ấm đất nung gan gà (màu nâu đỏ sậm). Loại ấm này giữ nhiệt cực tốt, càng dùng lâu càng bóng (lên nước), và đặc biệt là không làm mất đi hương vị nguyên bản của trà.

Vậy những bộ trà cụ được nung từ các làng gốm trứ danh như Bát Tràng, Chu Đậu có gì khác nhau? Hãy đọc tại ILOTA: [Trà cụ Việt Nam: Nét đẹp của gốm Bát Tràng, Chu Đậu trong văn hóa Trà]

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Góc nhìn từ ILOTA

Tại ILOTA, chúng tôi luôn ngưỡng mộ tinh thần tự tôn dân tộc mà cha ông đã gửi gắm qua những bộ đồ sứ ký kiểu. Đó là bài học lớn cho thế hệ sau: Dù có đi đâu, học hỏi kỹ thuật tiên tiến đến đâu, thì cốt lõi văn hóa và tâm hồn Việt Nam vẫn là điều cần gìn giữ nhất. Khi bạn thưởng thức trà, hãy thử chọn cho mình một bộ ấm chén mang họa tiết hoa sen, tre trúc hay phong cảnh quê hương. Bạn sẽ thấy hương vị trà dường như đậm đà và thắm thiết hơn bội phần.

Không gian và Nghi thức: Sự tĩnh tại và tri âm nơi cung cấm

Nếu nước là cốt cách, trà là thể xác, ấm chén là y phục lộng lẫy, thì không gian và bạn trà chính là linh hồn của buổi thưởng trà. Trong văn hóa thưởng trà của vua chúa, đặc biệt là tại cố đô Huế, mọi yếu tố vật chất dù xa xỉ đến đâu cũng chỉ là phương tiện để đạt đến hai chữ vàng ngọc: Tĩnh và Hòa.

van-hoa-thuong-tra-cua-vua-chua

Không gian Phong – Hoa – Tuyết – Nguyệt: Nơi thiên nhiên ngự trị

Vua chúa không bao giờ thưởng trà ở những nơi xô bồ, ồn ã. Những địa điểm được chọn để thiết lập long sàng thưởng trà thường là những nơi có phong thủy tuyệt giai, như Tả Tùng Tự, Hữu Tùng Tự trong Đại Nội, hay trên những chiếc thuyền rồng trôi lững lờ trên sông Hương, và đặc biệt là tại các nhà thủy tạ giữa hồ sen Tịnh Tâm.

Không gian thưởng trà cung đình Huế phải hội tụ đủ bốn yếu tố của thiên nhiên:

  • Phong (Gió): Phải là nơi đón gió mát lành từ sông nước hoặc núi non.
  • Hoa: Xung quanh phải có hương hoa thoang thoảng (thường là sen, nhài, sói, mộc).
  • Tuyết (hoặc Sương): Sự tinh khiết của khí trời.
  • Nguyệt (Trăng): Ánh sáng dịu nhẹ, không chói gắt.

Sự giao hòa tuyệt đối giữa con người và thiên nhiên là đích đến cuối cùng của nghi thức này. Khi nâng chén trà lên, bậc quân vương không chỉ uống nước, mà uống cả hương trời, khí đất, uống cả sự tĩnh lặng vào lòng. Đó là khoảnh khắc hiếm hoi để gột rửa những toan tính chính trị, trút bỏ gánh nặng triều chính căng thẳng, đưa tâm hồn trở về trạng thái rỗng rang, thư thái nhất.

Bạn trà và thơ ca: Đi tìm người tri kỷ

Trong văn hóa thưởng trà của vua chúa, người ta hiếm khi uống một mình (độc ẩm), trừ khi nhà vua đang cần suy ngẫm về vận mệnh quốc gia hay những quyết sách lớn. Thường thấy nhất là đối ẩm (hai người) hoặc quần ẩm (nhiều người).

Nhưng không phải ai cũng được vinh dự ngồi đối diện với rồng. Người được vua mời trà phải là những bậc văn hay chữ tốt, những người tri kỷ (tri âm) thực sự thấu hiểu tâm tư của ngài. Bởi lẽ, thưởng trà trong cung đình luôn đi kèm với một hoạt động tao nhã: vịnh thơ.

Chén trà lúc này trở thành chất xúc tác cho văn chương nảy nở. Vua ngâm một câu sướng (câu mở đầu), quan phải ngay lập tức đối lại một câu họa (câu đáp lời) sao cho chuẩn về niêm luật, hay về ý tứ. Một bài thơ hay làm cho vị trà thêm ngọt ngào, sâu lắng; một chén trà ngon làm cho ý thơ thêm bay bổng, phóng khoáng. Mối liên kết giữa trà và thơ trong văn hóa Việt là mối liên kết ruột thịt, keo sơn, tạo nên một bầu không khí trí tuệ và thanh cao mà hiếm thú vui nào sánh được.

Kết luận

Nhìn lại dòng chảy lịch sử, văn hóa thưởng trà của vua chúa Việt Nam, đặc biệt là dưới triều Nguyễn, thực sự là một di sản phi vật thể vô giá. Nó là minh chứng hùng hồn cho thế giới thấy rằng, người Việt xưa sống rất sành, rất tình và đầy bản sắc.

ILOTA khẳng định rằng chúng ta không vay mượn sự nghiêm khắc, khuôn phép đến nghẹt thở của trà đạo Nhật Bản, cũng không bị choáng ngợp trước sự cầu kỳ, đồ sộ của văn hóa trà phương Bắc. Cha ông ta đã chọn một lối đi riêng, đầy kiêu hãnh: lối đi của sự tinh tế, nhẹ nhàng, hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên và thấm đẫm chất thơ ca. Trong chén trà ấy có sương của trời, có hương của đất, có tài hoa của nghệ nhân gốm sứ và có cả tâm tư của bậc quân vương nặng lòng với non sông.

Tết này, hay trong những dịp sum họp đặc biệt của gia đình, thay vì những chai nước ngọt công nghiệp vội vã hay những ly rượu bia ồn ào, ILOTA khuyên bạn hãy thử chậm lại một chút để tự tay pha một ấm trà ngon. Hãy mời cha mẹ, ông bà ngồi xuống, trong làn khói trà thơm nghi ngút, kể cho họ nghe câu chuyện về vua Tự Đức thảo hiền, về hồ Tịnh Tâm sen nở, về những người trà nô lặng lẽ hứng từng giọt sương đêm, về văn hóa thưởng trà của vua chúa Việt thời xưa…

Và cùng nhau, hãy nhắm mắt lại để cảm nhận vị ngọt hậu sâu lắng của đất trời Việt Nam đang lan tỏa nơi đầu lưỡi. Đó là cách tốt nhất, giản dị nhất để di sản của cha ông không bao giờ bị lãng quên dưới lớp bụi thời gian.

Và ILOTA vinh dự được đồng hành cùng bạn trong hành trình tìm lại những giá trị nguyên bản ấy, để mỗi chén trà dâng lên không chỉ là nước giải khát, mà là tấm lòng hiếu kính và niềm tự hào dân tộc.

Chúng ta không thể quay ngược thời gian để hứng sương trên lá sen hồ Tịnh Tâm, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể thưởng thức những phẩm trà từng được chọn làm cống phẩm tiến Vua.

Từ những búp Shan Tuyết cổ thụ ngậm sương gió Tây Bắc đến hương Trà Sen thanh cao, ILOTA đã thay bạn đi tìm và gìn giữ những ‘báu vật’ ấy. Đừng để những câu chuyện lịch sử chỉ nằm trên trang giấy.

Hãy mang nó về phòng khách của bạn, để mỗi sáng mai thức dậy, bạn được thưởng thức phong vị của bậc quân vương ngay trong ngôi nhà mình. [Khám phá Bộ sưu tập ‘Danh trà Việt’ của ILOTA tại đây]

 

ILOTA  – Xưởng sản xuất Cà phê & Trà

  1. Tham gia ILOTA ACADEMY để cập nhật kiến thức chuyên sâu về Trà & Cà phê tại đây: 👉 [ILOTA ACADEMY]
  2. Tư vấn & Đặt hàng:

👉 Mua sỉ, kênh quán, OEM: 0989 099 033 (Anh Thắng)

👉 Mua lẻ: 0988 345 175 (Thái Sơn)

Facebook: ILOTA Coffee and Tea

Địa chỉ: Biệt thự 3, ngõ 2A Chế Lan Viên, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

author-avatar

Về Thái Vân

Thái Vân là Chuyên gia R&D và Kiểm soát chất lượng (QC) tại ILOTA Coffee & Tea - Nhà rang may đo. Với hơn 5 năm kinh nghiệm thực chiến, Thái Vân chuyên sâu nghiên cứu về Cà phê đặc sản (Special Coffee) và Trà Shan Tuyết cổ thụ. Cô trực tiếp tham gia quy trình thử nếm (Cupping) và phát triển các hồ sơ rang (Roasting Profiles) độc bản cho đối tác F&B. Những kiến thức cô chia sẻ đều được đúc kết từ quá trình vận hành thực tế tại Công ty Cổ phần Thương mại Quốc tế Thái Anh.